के वर्षायामको समयमा वर्षायाम रानी गइसकेकी छिन् ? स्याटेलाइट तस्बिरहरूले ६४% वर्षाको कमी देखाएको छ, जसले चिन्ता बढाएको छ। मौसम विभागले जुन ४ देखि १५ सम्म देशभरि लगभग ६४ प्रतिशतले वर्षा घटेको बताएको छ। मनसुन समयभन्दा पहिले नै भारतमा प्रवेश गरेको थियो। मनसुनपूर्वको वर्षाले धेरै राज्य र शहरहरूलाई भिजायो… तर त्यसपछि, अचानक के भयो? धेरै शहरहरूमा वर्षाले पिठ्यूँ फर्कायो। यस्तो देखिन्छ कि कसैले आकाशबाट बादलहरू अपहरण गर्यो। के मनसुन समयभन्दा पहिले नै आयो र समयभन्दा पहिले नै गइसक्यो ?
स्याटेलाइट तस्बिरहरूको विश्लेषण गरेपछि, मौसम विभागले मनसुन नगएको पुष्टि गरेको छ। यद्यपि, अनौठो तरिकाले, जुनमा वर्षायामको समयमा वर्षायाम रानीले “मनसुन रोक” लिएकी छिन्। मौसम विभागका अनुसार जुन ४ देखि १५ सम्म देशभरि लगभग ६४ प्रतिशतले वर्षा घटेको छ।
आकाशबाट वर्षायाम गायब भएको छ
मौसम विभागबाट प्राप्त जानकारी अनुसार, जुन ४ देखि १५ सम्म देशमा सामान्य वर्षा ५३.७ मिमी हुनु पर्ने थियो, तर यस वर्ष १९.२ मिमी मात्र वर्षा भएको छ। मौसम विभागले तयार पारेको नक्साले दक्षिण, मध्य र पूर्वी भारतका ठूला भागहरूमा वर्षामा उल्लेखनीय कमी आएको देखाउँछ।
जुन १५ सोमबार जारी गरिएको INSAT-3DS उपग्रह छविमा दक्षिण र मध्य भारतको आकाश बादलविहीन रहेको स्पष्ट रूपमा देखाइएको छ। सम्पूर्ण आकाश सफा देखिन्छ। यद्यपि, उपग्रह छविमा पनि स्पष्ट रूपमा देखाइएको छ कि मनसुन बादलले हिमालय क्षेत्र र उत्तरपूर्वी भारतमा आफ्नो उपस्थिति स्थापित गरेको छ।
मनसुन किन रोकिएको छ?
मौसम विज्ञहरू भन्छन् कि महासागरमा कुनै समस्या छैन। अरब सागर र बंगालको खाडीमा वर्षा बादलहरूको निर्माणलाई समर्थन गर्न पर्याप्त पानीको वाष्प छ। यसले प्रश्न उठाउँछ: चरम मनसुन मौसममा अचानक किन रोकिन्छ, र यो कसले गराइरहेको छ?
मौसम विज्ञहरूले यसलाई वायुमण्डलीय घटनाको कारण बताएका छन्। मौसम विभागका विज्ञहरू भन्छन् कि वायुमण्डलको उच्च स्तरमा रहेको शक्तिशाली पश्चिमी जेट स्ट्रिम आफ्नो सामान्य स्थितिबाट थोरै दक्षिणतिर सरेको छ। यसले पूर्वी जेट स्ट्रिमको सामान्य चक्रलाई बाधा पुर्याइरहेको छ। भारतमा वर्षा पूर्वी जेट स्ट्रिमको कारणले हुन्छ। जब पूर्वी जेट स्ट्रिम सक्रिय हुन्छ, यसले भारतीय महाद्वीपमा हावालाई माथितिर तान्छ। हावा जति माथि जान्छ, त्यति नै छिटो यो सघन हुन्छ, जसले गर्दा आँधीबेहरी र भारी वर्षा हुन्छ। यद्यपि, पश्चिमी जेट स्ट्रिमको कारणले, पूर्वी जेट स्ट्रिम हाल कमजोर भएको छ र वर्षाको लागि अनुकूल बादलहरू बनाउन असमर्थ छ। फलस्वरूप, वर्षाका बादलहरू अगाडि बढिरहेका छन्, तर वर्षा भइरहेको छैन।
दक्षिण बंगालमा हल्का राहत देखिन सक्छ
अलीपुर मौसम विभागबाट प्राप्त जानकारी अनुसार, मंगलबार (जुन १६) साँझ राज्यका केही क्षेत्रहरूमा मेघगर्जनसहित हल्का वर्षा सम्भव छ। दक्षिण बंगालको ठूलो भागमा मनसुन हावा प्रवेश गरेको छ, तर धेरै सक्रिय छैन।
हावामा उच्च पानीको वाष्प स्तरले पसिना र आर्द्रता बढाउने रिपोर्ट गरिएको छ। यसबाहेक, “वास्तविक अनुभूति” तापक्रम भन्दा धेरै बढी हुनेछ। साँझमा, उत्तर २४ परगना, दक्षिण २४ परगना, पूर्वी मिदनापुर, पूर्वी वर्धमान, पश्चिम वर्धमान, वीरभूम, मुर्शिदाबाद, नादिया र हुगलीका केही क्षेत्रहरूमा हल्का देखि मध्यम वर्षा हुन सक्छ। यद्यपि, वर्षा लामो समयसम्म रहने छैन। उत्तर बंगालका केही क्षेत्रमा २०० मिमी सम्म वर्षा हुने अपेक्षा गरिएको छ।
वर्षा कहिले फर्कनेछ
मौसम विज्ञहरूले निश्चित रूपमा केही राहतको घोषणा गरेका छन्। माथिल्लो आकाशमा पश्चिमी जेट स्ट्रिम यस हप्ताको अन्त्यसम्ममा कमजोर हुन थाल्ने अनुमान गरिएको छ। यसले फेरि एक पटक मनसुन हावालाई सक्रिय पार्नेछ, जसले वर्षाको लागि अनुकूल अवस्था सिर्जना गर्नेछ।
वायुमण्डलीय परिवर्तनका कारण, आगामी चारदेखि पाँच दिनमा पश्चिम बंगाल सहित देशभर मनसुन हावा सक्रिय हुन सक्छ र वर्षा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। मौसम विज्ञहरूको यो भविष्यवाणीले देशभरका लाखौं किसानहरूलाई सबैभन्दा ठूलो राहत दिएको छ, जो वर्षाको सुरुवात र आफ्नो बालीनालीको लागि अनुकूल अवस्थाको उत्सुकतापूर्वक प्रतीक्षा गरिरहेका छन्।
