पश्चिम सिक्किमको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र गेजिङ बजार अहिले तीव्र शहरीकरण, बढ्दो सवारी चाप र पूर्वाधारसम्बन्धी चुनौतीका कारण नयाँ व्यवस्थापनको आवश्यकतामा पुगेको स्थानीयवासीको भनाइ रहेको छ। विशेष गरी मुख्य बजार क्षेत्रका सडकमा परेका खाल्डाखुल्डी, साँघुरा सडक, पार्किङको अभाव तथा हाटबजारका समयमा हुने अत्यधिक भीडका कारण दैनिक आवतजावतमा सर्वसाधारण, व्यापारी तथा सवारी चालकले विभिन्न कठिनाइको सामना गर्नुपरेको बताइन्छ।
स्थानीयका अनुसार गेजिङ बजारको मुटु मानिने मुख्य सडकमा बर्खायामको निरन्तर वर्षाका कारण ठूला–ठूला खाल्डा परेका छन्। पहाडी क्षेत्रमा मनसुनका बेला सडकमा क्षति पुग्नु सामान्य प्रक्रिया भए पनि जिल्लाको मुख्य बजार भएकाले यसको समयमै मर्मत सम्भार हुनुपर्ने आवश्यकता महसुस गरिएको छ। दैनिक सयौं सवारीसाधन यही सडक प्रयोग गर्ने भएकाले सडकको अवस्था सुधारिए यात्रु, चालक तथा व्यवसायी सबैलाई सहज हुने विश्वास गरिएको छ।
पछिल्ला केही वर्षयता गेजिङ बजारमा नयाँ भवन, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा सवारीसाधनको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको छ। विकासको यो क्रम सकारात्मक भए पनि बजारको भौगोलिक बनावट साँघुरो भएकाले पूर्वाधार विस्तारमा चुनौती थपिएको देखिन्छ। कतिपय स्थानमा सडक विस्तार गर्ने पर्याप्त ठाउँसमेत नरहेकाले बढ्दो सवारी चाप व्यवस्थापन गर्न सम्बन्धित निकाय, स्थानीय संस्था र नागरिकबीच समन्वय आवश्यक भएको स्थानीयको धारणा छ।
विशेषगरी बजारभित्रबाट साक्योङतर्फ जाने सडक अत्यन्त साँघुरो भएकाले दुईतर्फी सवारी सञ्चालनमा कठिनाइ हुने गरेको छ। मालवाहक सवारीसाधन आवतजावत गर्ने समयमा केहीबेर सवारी जाम हुने तथा पैदलयात्रीले समेत सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था देखिन्छ। यस्ता परिस्थितिमा ट्राफिक प्रहरीलाई पनि सवारी व्यवस्थापन गर्न निकै चुनौती सामना गर्नुपरेको स्थानीयहरूले बताएका छन्। अर्को महत्त्वपूर्ण चुनौती पार्किङ व्यवस्थाको अभाव हो। बजारमा निजी तथा सार्वजनिक सवारीको संख्या निरन्तर बढ्दै गइरहे पनि पर्याप्त पार्किङ स्थल नहुँदा सडक किनारमै सवारी रोक्नुपर्ने अवस्था देखिन्छ। यसले ट्राफिक व्यवस्थापनलाई थप जटिल बनाउनुका साथै बजारको दैनिक गतिविधिमा समेत असर पुर्याइरहेको छ। यद्यपि सम्बन्धित निकायले गेजिङमा आधुनिक पार्किङ प्लाजा निर्माण गर्ने योजना अघि बढाइरहेको जानकारी सार्वजनिक भइसकेकाले स्थानीयवासीले त्यसको शीघ्र कार्यान्वयनको अपेक्षा गरेका छन्।
यसैबीच, गेजिङ बजारको अर्को विशेषता यहाँ प्रत्येक बिहीबार र आइतबार लाग्ने साप्ताहिक हाट हो। यस हाटमा साक्योङ, भालुथाङ, बेगा, उत्तरे, सल्ले, पार्बोक, तोयाङ, चुम्बुङ लगायतका विभिन्न गाउँबाट किसानहरूले आफ्नै खेतबारीमा उत्पादन गरेका ताजा तथा जैविक फलफूल र तरकारी बिक्रीका लागि ल्याउने गरेका छन्। यसले स्थानीय कृषिलाई प्रोत्साहन गर्नुका साथै उपभोक्तालाई गुणस्तरीय कृषि उत्पादन उपलब्ध गराइरहेको छ।
तर हाट लाग्ने दिन बजारमा सवारीसाधन, व्यापारी र किनमेल गर्ने नागरिकको चाप अत्यधिक हुने भएकाले पार्किङ तथा आवागमन व्यवस्थापन थप चुनौतीपूर्ण बन्ने गरेको छ। खुला स्थानमा किसानहरूले आफ्ना कृषि उत्पादन बिक्री गर्नुपर्ने अवस्थाले पनि व्यवस्थित हाट बजारको आवश्यकता महसुस गराएको छ। यदि भविष्यमा व्यवस्थित कृषि बजार, छुट्टै पार्किङ क्षेत्र तथा पैदलयात्रीमैत्री व्यवस्था विकास गर्न सकिए स्थानीय किसान, व्यापारी र उपभोक्ता सबैलाई दीर्घकालीन रूपमा लाभ पुग्ने विश्वास गरिएको छ। स्थानीयवासीले सडक, नाली, झोडा (ड्रेनेज), खानेपानी तथा सरसफाइसँग सम्बन्धित विषयमा पनि समयअनुकूल सुधार आवश्यक रहेको बताएका छन्। यस्ता पूर्वाधारहरूलाई चरणबद्ध रूपमा सुदृढ बनाउँदै लैजान सके बजारको समग्र स्वरूप अझ आकर्षक र व्यवस्थित बन्ने उनीहरूको अपेक्षा छ।
स्थानीय बुद्धिजीवीहरूको भनाइमा गेजिङ बजारको दीर्घकालीन विकासका लागि प्रशासन, नगर निकाय, गुम्बा व्यवस्थापन, व्यापारी, स्थानीय नागरिक तथा सम्बन्धित सरकारी विभागबीच नियमित जनसुनुवाइ र समन्वयात्मक छलफल आवश्यक छ। सबै पक्षको सहभागितामा बजारको दीर्घकालीन गुरुयोजना तयार गरी सडक, पार्किङ, हाट व्यवस्थापन, पैदलमार्ग, नाला तथा सार्वजनिक सुविधाको एकीकृत विकास गर्न सके गेजिङ भविष्यमा अझ व्यवस्थित, सुरक्षित र आकर्षक व्यापारिक केन्द्रका रूपमा स्थापित हुन सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
विकाससँगै चुनौतीहरू आउनु स्वाभाविक भए पनि समयमै योजनाबद्ध व्यवस्थापन, साझा सहकार्य र दीर्घकालीन सोच अपनाउन सकिए गेजिङ बजारले आफ्नो पहिचानलाई अझ सुदृढ बनाउँदै पश्चिम सिक्किमको नमुना व्यापारिक तथा पर्यटकीय केन्द्रका रूपमा नयाँ उचाइ हासिल गर्ने अपेक्षा स्थानीयवासीले व्यक्त गरेका छन्।
