३६ वर्षसम्म इरानमा शासन गरेका अली खामेनी फेब्रुअरी २८ मा मारिएका थिए—जुन दिन अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेर मध्यपूर्वमा युद्ध निम्त्याएका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई नयाँ धम्की दिँदै दिवंगत सर्वोच्च नेता अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोहका क्रममा “एकै प्रहार” (one shot) मा देशको बाँकी नेतृत्वलाई समाप्त गर्न सक्ने दाबी गरेका छन्। यद्यपि, उनले त्यसो नगर्ने बताएका छन् किनभने त्यसपछि वार्ता गर्नका लागि “कोही पनि बाँकी” रहने छैन।
“तिनीहरू सबै त्यहाँ छन्। एकै प्रहारमा हामी ती सबैलाई समाप्त गर्न सक्छौँ, तर हामी त्यसो गर्ने छैनौँ किनभने त्यसपछि हामीसँग वार्ता गर्न कोही पनि बाँकी रहने छैन… तिनीहरू सम्झौताका लागि भिख मागिरहेका छन्,” ट्रम्पले एक्सिओस (Axios) सँग भने।
उनले खामेनीको अन्त्येष्टिसँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरू नसकिएसम्म दुवै पक्षले वार्ताबाट एक हप्ताको विश्राम लिने निर्णय गरेको पनि दाबी गरे। यस अवधिमा कुनै पनि पक्षले अर्को पक्षमाथि आक्रमण नगर्ने ट्रम्पले बताए।
अन्त्येष्टिको समयरेखा र युद्धको अवस्था
-
मृत्यु र ढिलाइ: ३६ वर्षसम्म इरानमा शासन गरेका अली खामेनी फेब्रुअरी २८ मा मारिएका थिए। मार्च महिनादेखि नै अन्त्येष्टिको अन्तिम संस्कारको समयरेखालाई लिएर अड्कलबाजीहरू भइरहेका थिए। इस्लामिक कानुनअनुसार सामान्यतया मृत व्यक्तिलाई जतिसक्दो चाँडो (आदर्श रूपमा २४ घण्टाभित्र) गाड्नु पर्ने भए तापनि युद्धको अवस्थाका कारण यस पटक अपवाद स्वरूप ढिलाइ गरिएको हो।
-
जुलाई ४ को छनोट: इरानले खामेनीको अन्त्येष्टि सुरु गर्न अमेरिका स्थापनाको २५०औँ वार्षिकोत्सव, अर्थात् जुलाई ४ को दिन रोज्यो।
-
अन्त्येष्टि कार्यक्रम: अन्त्येष्टिका धार्मिक विधिहरू अन्तर्गत जुलाई ७ मा तेहरानको दक्षिणमा अवस्थित पवित्र सहर ‘कोम’ (Qom) मा कार्यक्रमहरू र अन्य धार्मिक अनुष्ठानहरू समावेश हुनेछन्। यो प्रक्रिया जुलाई ९ मा खामेनीको गृहजिल्ला, उत्तर-पूर्वी पवित्र सहर ‘मशहद’ (Mashhad) मा उनको दफन (burial) सँगै सम्पन्न हुनेछ।
‘नक्कली आँसु’ र इरानलाई ‘एक हप्ताको बिदा’
शनिबार इरानी संसद्का सभामुख मोहम्मद बगेर गालिबाफ र इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची पूर्व इरानी सर्वोच्च नेताको बिदाइ समारोहमा रोइरहेको देखिएका थिए।
यसमा आश्चर्य प्रकट गर्दै ट्रम्पले इरानीहरू अन्त्येष्टिमा रोएकोमा अचम्म लागेको बताए, किनकि उनलाई लाग्थ्यो कि मानिसहरूले खामेनीलाई “घृणा” गर्थे।
“शायद यी नक्कली आँसु हुन्,” उनले भने।
यसअघि ट्रम्पले अमेरिकाले इरानलाई अन्त्येष्टिका लागि “एक हप्ताको बिदा” दिएको बताएका थिय।
“हामीले भेनेजुएलालाई एकै दिनमा हरायौँ, र हामीले इरानलाई ध्वस्त पारिदियौँ; तिनीहरू सम्झौताका लागि मरिहत्ते गरिरहेका छन्। तिनीहरू सम्झौता गर्न धेरै उत्सुक छन्। हामीले उनलाई अन्त्येष्टिका लागि एक हप्ताको बिदा दियौँ किनभने हामी दयालु छौँ,” उनले भने।
मोजताबा खामेनी आफ्ना पिताको अन्त्येष्टिमा सहभागी नहुने?
इरानका (भावी) सर्वोच्च नेता मोजताबा खामेनी सुरक्षा चिन्ताका कारण आफ्ना पिता अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोहमा सहभागी नहुने भारतमा रहेका उनका प्रतिनिधिले बताएका छन्।
समाचार एजेन्सी एएनआई (ANI) का अनुसार, अयातोल्लाह हाकिम इलाहीले इजरायली धम्की र निगरानीको जोखिमका कारण मोजताबाको सार्वजनिक उपस्थिति “खतरनाक” हुन सक्ने बताएका छन्।
