दिल्ली विश्वविद्यालयमा प्रिण्टेड प्रचारमा पूर्ण प्रतिबन्ध: विद्यार्थी संघ चुनाउका लागि कडा नियम जारी

दिल्ली विश्वविद्यालय (डीयू) द्वारा विद्यार्थी संघ चुनाउलाई व्यवस्थित र स्वच्छ बनाउन नयाँ आचारसंहिता लागू

दिल्ली विश्वविद्यालयले २०२६ को विद्यार्थी संघ चुनाउ (DUSU) लाई व्यवस्थित बनाउन कडा नियमहरू जारी गरेको छ। विश्वविद्यालय प्रशासनले क्याम्पस क्षेत्रमा छापिएका (प्रिण्टेड) प्रचार सामग्रीको प्रयोगमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउँदै केवल हस्तनिर्मित सामग्रीलाई मात्र अनुमति दिएको छ। चुनाउका क्रममा सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण र शान्ति व्यवस्था कायम गर्न यो कदम चालिएको हो।

यो निर्णय किन महत्त्वपूर्ण छ?

दिल्ली विश्वविद्यालयको विद्यार्थी संघ चुनाउ देशकै ठूला र चर्चित विद्यार्थी चुनाउहरूमध्ये एक हो। चुनाउका क्रममा हुने अत्यधिक फोहोर, सार्वजनिक सम्पत्तिको विरूपीकरण र सवारी साधनको दुरुपयोगलाई रोक्न यो निर्णय अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। दिल्ली उच्च अदालत र लिंगडोह समितिको निर्देशनलाई पालना गर्दै क्याम्पसको शैक्षिक वातावरण कायम राख्न यी नियमहरूले ठूलो भूमिका खेल्नेछन्।

मुख्य बुँदाहरू

• दिल्ली विश्वविद्यालयमा प्रिण्टेड प्रचार सामग्रीको प्रयोगमा पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ।

• चुनाउ प्रचारका लागि केवल हस्तनिर्मित (ह्यान्डमेड) सामग्री मात्र प्रयोग गर्न पाइनेछ र ती तोकिएको ‘प्रजातन्त्रको पर्खाल’ (Wall of Democracy) मा मात्र टाँस्न सकिनेछ।

• भित्ताहरूमा ब्लक प्रिन्टिङ, स्प्रे पेन्टिङ र महानगरपालिकाको विज्ञापन बोर्डहरूमा फ्लेक्स पोस्टर प्रदर्शन गर्न निषेध गरिएको छ।

• अभियानको क्रममा प्रत्येक उम्मेदवारले बढीमा पाँचवटा कार मात्र प्रयोग गर्न पाउनेछन् भने ट्याक्टर, जेसीबी वा जनावरहरूको प्रयोगमा पूर्ण रोक लगाइएको छ।

• उम्मेदवारको नाम अंकित उपहार, स्मृति चिन्ह, छाया वा छाता जस्ता वस्तुहरूको वितरण र प्रयोग गरेमा मनोनयन रद्द गरिनेछ।

• कलेज भित्र प्रचारका लागि केवल पाँच जना विद्यार्थीलाई अनुमति दिइनेछ र महिला होस्टलमा केवल महिला विद्यार्थीले मात्र प्रचार गर्न पाउनेछन्।

मुख्य समाचार

दिल्ली विश्वविद्यालय (डीयू) ले आगामी २०२६ को दिल्ली विश्वविद्यालय विद्यार्थी संघ (DUSU) चुनाउका लागि आधिकारिक नियम र आचारसंहिता घोषणा गरेको छ। विश्वविद्यालयको प्रोक्टर कार्यालयमा सम्पन्न एक महत्त्वपूर्ण बैठकपछि यी नियमहरू सार्वजनिक गरिएका हुन्। उक्त बैठकमा प्रोक्टर प्रोफेसर मनोज कुमार सिंह, डीयूएसयूका वर्तमान पदाधिकारीहरू र विभिन्न विद्यार्थी संगठनका प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति रहेको थियो। बैठकमा चुनाउलाई मर्यादित र स्वच्छ बनाउने विषयमा गहन छलफल भएको थियो।

प्रोफेसर मनोज कुमार सिंहका अनुसार, यी नियमहरू दिल्ली उच्च अदालत र लिंगडोह समितिको निर्देशनमा आधारित छन्। नयाँ नियम अन्तर्गत दिल्ली विश्वविद्यालयमा प्रिण्टेड प्रचारमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको छ। क्याम्पस वरपरका सार्वजनिक सम्पत्ति, उपयोगिता पोल वा भित्ताहरूमा कुनै पनि प्रकारका बिलबोर्ड वा व्यानरहरू (चाहे छापिएका हुन् वा डिजिटल) टाँस्न पाइने छैन।

विद्यार्थीहरूले प्रचारका लागि केवल हस्तनिर्मित सामग्री प्रयोग गर्नुपर्नेछ, जसलाई विश्वविद्यालयले तोकेको ‘प्रजातन्त्रको पर्खाल’ मा मात्र प्रदर्शन गर्न सकिनेछ। भित्ताहरूमा स्प्रे पेन्टिङ वा ब्लक प्रिन्टिङ गर्न पाइने छैन। यदि कसैले अनधिकृत रूपमा दिल्ली महानगरपालिका (MCD) को बोर्डहरूमा फ्लेक्स पोस्टर राखेमा प्रोक्टर कार्यालयले एमसीडी आयुक्तलाई कारबाहीका लागि जानकारी गराउनेछ।

सवारी साधन र प्रचार प्रसारमा कडाइ

सवारी साधनको दुरुपयोग रोक्नका लागि पनि कडा मापदण्ड तोकिएको छ। कार, जीप, बस, अटो रिक्सा वा ई-रिक्सामा उम्मेदवारको नाम भएको स्टिकर टाँस्न पाइने छैन। चुनाउ अभियानमा एक उम्मेदवारले बढीमा ५ वटा सवारी साधन मात्र प्रयोग गर्न पाउनेछन्। ट्याक्टर, जेसीबी वा जनावरहरूको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।

यसका साथै, रंगीन झ्याल भएका, नम्बर प्लेट नभएका वा प्लेट लुकाइएका सवारी साधनहरू क्याम्पस भित्र प्रवेश गर्न पाउने छैनन्। अनुमति बिना पार्क गरिएका सवारी साधनहरूलाई ट्राफिक प्रहरीको नियम अनुसार जरिमाना गरिने वा हटाइने व्यवस्था गरिएको छ।

सार्वजनिक प्रभाव र भावी योजना

चुनाउमा पैसा र शक्तिको दुरुपयोग रोक्न उम्मेदवारको नाम भएका उपहार वा स्मृति चिन्ह वितरणमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। क्याम्पस भित्र उम्मेदवारको नाम लेखिएका छाता वा छाया दिने वस्तुहरू प्रयोग गरेमा सम्बन्धित उम्मेदवारको मनोनयन नै रद्द गरिनेछ।

क्याम्पसमा हुनसक्ने सम्भावित झडप र विवाद रोक्नका लागि कुनै पनि सार्वजनिक सभा गर्नु अघि प्रोक्टर कार्यालयलाई अग्रिम जानकारी दिनु अनिवार्य गरिएको छ। कलेज परिसर भित्र प्रचार गर्दा ५ जनाको समूहमा मात्र हिड्न पाइनेछ भने महिला कलेजका होस्टलहरूमा केवल महिला विद्यार्थीहरूलाई मात्र प्रचारको अनुमति दिइएको छ। यी नियमहरूको उल्लंघन गर्नेमाथि विश्वविद्यालय प्रशासनले कडा कानुनी तथा अनुशासनिक कारबाही गर्ने योजना बनाएको छ।

FAQs

१. दिल्ली विश्वविद्यालयमा प्रिण्टेड प्रचारमा पूर्ण प्रतिबन्ध किन लगाइएको हो?

दिल्ली विश्वविद्यालयमा प्रिण्टेड प्रचारमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउनुको मुख्य उद्देश्य चुनाउका क्रममा हुने फोहोर मैला कम गर्नु र सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्नु हो। यो निर्णय दिल्ली उच्च अदालत र लिंगडोह समितिको निर्देशिका बमोजिम गरिएको हो।

२. उम्मेदवारहरूले प्रचारका लागि कस्ता सामग्री प्रयोग गर्न पाउनेछन्?

उम्मेदवारहरूले प्रचारका लागि केवल हस्तनिर्मित (ह्यान्डमेड) सामग्रीहरू मात्र प्रयोग गर्न पाउनेछन्। यी सामग्रीहरूलाई पनि विश्वविद्यालयले तोकेको ‘प्रजातन्त्रको पर्खाल’ (Wall of Democracy) मा मात्र टाँस्न अनुमति दिइएको छ।

३. चुनाउ प्रचारमा कतिवटा सवारी साधन प्रयोग गर्न पाइन्छ?

चुनाउ अभियानका क्रममा प्रत्येक उम्मेदवारलाई केवल पाँचवटा कार प्रयोग गर्ने अनुमति दिइएको छ। ट्याक्टर, जेसीबी, बस, अटो रिक्सा वा जनावरहरूको प्रयोगमा पूर्ण रूपमा रोक लगाइएको छ।