भारतको पहिलो हाइड्रोजन रेल सेवा हरियाणाको जिन्दबाट सुरु, हरित ऊर्जा र आत्मनिर्भरतामा नयाँ फड्को
भारतमा पहिलो पटक हाइड्रोजन शक्तिबाट चल्ने रेल सेवाको सफलतापूर्वक उद्घाटन गरिएको छ। केन्द्रीय रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णव र हरियाणाका मुख्यमन्त्री नायब सिंह सैनीले हरियाणाको जिन्दमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच यस ऐतिहासिक रेलको उद्घाटन गर्नुभएको हो। यो प्रविधिको विकाससँगै भारत हरित ऊर्जा र आधुनिक रेलवे पूर्वाधारमा आत्मनिर्भर बन्ने दिशामा एक कदम अगाडि बढेको छ।
यो किन महत्त्वपूर्ण छ?
पर्यावरण संरक्षण र दिगो विकासको दृष्टिकोणले हाइड्रोजन सञ्चालित रेलको सुरुवात अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। परम्परागत इन्धन (डिजेल) को विकल्पका रूपमा हाइड्रोजन प्रविधिको प्रयोग गर्दा कार्बन उत्सर्जन शून्यमा झर्छ। यसले देशको राष्ट्रिय यातायात प्रणालीलाई पर्यावरण-मैत्री बनाउनुका साथै अत्याधुनिक प्रविधिमा वैदेशिक निर्भरता घटाएर स्वदेशी नवप्रवर्तन र ‘आत्मनिर्भर भारत’ को अभियानलाई बलियो टेवा पुर्याउँछ।
मुख्य बुँदाहरू
-
ऐतिहासिक सुरुवात: केन्द्रीय रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णवले हरियाणाको जिन्दबाट भारतकै पहिलो हाइड्रोजन-सञ्चालित रेलको उद्घाटन गर्नुभएको छ।
-
स्वदेशी नवप्रवर्तन: यो रेल परियोजनाले हाइड्रोजन प्रविधिमा देशको आन्तरिक दक्षता र प्राविधिक क्षमतालाई प्रमाणित गरेको छ।
-
ग्लोबल लिगमा भारत: हाइड्रोजन-सञ्चालित रेल निर्माण गर्ने र यसको पूर्ण प्रविधि भएका विश्वका सीमित मुलुकहरूको सूचीमा अब भारत पनि सामेल भएको छ।
-
हरित ऊर्जाको सङ्कल्प: यो परियोजनाले देशको हरित ऊर्जा (ग्रीन इनर्जी) र ‘विकसित भारत’ निर्माणप्रतिको अटल प्रतिबद्धतालाई उजागर गर्दछ।
-
हरियाणाको गौरव: हरियाणाका मुख्यमन्त्री नायब सिंह सैनीले यस ऐतिहासिक अवसरलाई राष्ट्रको विकास यात्राको सुनौलो अध्यायको रूपमा व्याख्या गर्नुभएको छ।
मुख्य समाचार
भारतीय रेलवेको इतिहासमा १७ जुलाईमा एउटा नयाँ र ऐतिहासिक पाना थपिएको छ। केन्द्रीय रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णवले हरियाणाको जिन्दमा आयोजित एक समारोहमा भारतको पहिलो हाइड्रोजन-सञ्चालित रेलको उद्घाटन गर्नुभएको छ। यस उद्घाटनलाई देशको लागि एक प्रमुख प्राविधिक उपलब्धिको रूपमा प्रशंसा गरिएको छ। कार्यक्रममा मन्त्री वैष्णवले हाइड्रोजन प्रविधिमा निपुण हुन आवश्यक स्वदेशी नवप्रवर्तनलाई बढावा दिएकोमा राष्ट्रको दूरदर्शी नेतृत्वलाई श्रेय दिनुभयो। यो कोसेढुङ्गाले भारतलाई उन्नत विशेषज्ञता भएका विश्वका चयन गरिएका राष्ट्रहरूको समूहमा उभ्याएको छ।
भारतको नयाँ प्राप्त प्राविधिक क्षमताको बारेमा चर्चा गर्दै रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णवले यस रेलको सफल विकासले रेलवे क्षेत्रमा देशको बढ्दो आत्मनिर्भरता र नेतृत्वलाई प्रदर्शन गर्ने कुरामा जोड दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “आज एक ऐतिहासिक दिन हो, जुन राष्ट्रको नेतृत्वले सम्भव बनाएको हाइड्रोजन प्रविधि विकासमा एक महत्त्वपूर्ण प्राविधिक सफलता हो। भारत अब हाइड्रोजन-सञ्चालित रेलहरू निर्माण गर्न पूर्ण प्रविधि भएका देशहरूको श्रेणीमा सामेल भएको छ।”
राष्ट्र निर्माणको सामूहिक भावना
यसैबीच, समारोहमा उपस्थित हरियाणाका मुख्यमन्त्री नायब सिंह सैनीले जिन्दमा भारतको पहिलो हाइड्रोजन-संचालित रेलको उद्घाटनलाई राष्ट्रको विकास यात्राको सुनौलो अध्यायको रूपमा वर्णन गर्नुभयो। मिडियालाई सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री सैनीले जोड दिनुभयो कि यो परियोजनाले हरित ऊर्जा र विकसित भारत (विकसित भारत) को निर्माणप्रति सरकारको अटल प्रतिबद्धतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
मुख्यमन्त्री सैनीका अनुसार, “आजको अवसर केवल एउटा कार्यक्रम मात्र होइन। यो विकसित भारतको संकल्प, आत्मनिर्भर भारतको विश्वास र राष्ट्र निर्माणको सामूहिक भावनाको उत्सव हो।” उहाँले प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वलाई स्मरण गर्दै पवित्र भूमि जिन्दबाट विकसित भारतको विकास यात्रामा सुनौलो अध्याय थपिएको बताउनुभयो।
सार्वजनिक प्रभाव र दूरगामी महत्त्व
हरियाणाका मुख्यमन्त्रीले राज्यको विकासलाई प्राथमिकता दिएकोमा र स्वच्छ ऊर्जा नवप्रवर्तनमा अग्रणीको रूपमा हरियाणाको भूमिकालाई सुदृढ पारेकोमा प्रधानमन्त्रीप्रति विशेष कृतज्ञता व्यक्त गर्नुभयो। भविष्यका पुस्ताहरूले यो दिनलाई क्यालेन्डरमा एउटा मितिको रूपमा मात्र नभई एक ऐतिहासिक क्षणको रूपमा सम्झने विश्वास उहाँले व्यक्त गर्नुभयो। जिन्दको माटोबाट विकासको संकल्प सुरु भएको उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “यो दूरदर्शी नेतृत्व र हरित ऊर्जाप्रतिको प्रतिबद्धताको परिणाम हो, जसले हरियाणा र विशेष गरी जिन्दलाई देशको पहिलो हाइड्रोजन रेल आयोजना गर्ने सम्मान प्रदान गरेको छ।”
भारतमा हाइड्रोजन रेलको सफल सञ्चालन केवल यातायातको स्तरोन्नति मात्र नभएर पर्यावरणमैत्री भविष्यका लागि चालिएको एउटा क्रान्तिकारी कदम हो। यसले आगामी दिनमा देशको समग्र रेलवे प्रणालीलाई थप स्वच्छ, आधुनिक र थोरै लागतमा सञ्चालन गर्न मद्दत गर्नेछ।
FAQs
१. भारतको पहिलो हाइड्रोजन-सञ्चालित रेल कहाँबाट सुरु भयो?
भारतको पहिलो हाइड्रोजन-सञ्चालित रेलको उद्घाटन हरियाणाको जिन्द (Jind) सहरबाट गरिएको हो। केन्द्रीय रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णव र हरियाणाका मुख्यमन्त्री नायब सिंह सैनीले संयुक्त रूपमा यसको उद्घाटन गर्नुभएको हो।
२. हाइड्रोजन रेल प्रविधिको मुख्य फाइदा के हो?
हाइड्रोजन रेलको मुख्य फाइदा यो पूर्ण रूपमा स्वच्छ र पर्यावरण-मैत्री हुन्छ। यसको प्रयोगले परम्परागत इन्धनको खपत घटाउँछ र वायु प्रदुषण तथा कार्बन उत्सर्जनलाई शून्यमा झार्न मद्दत गर्दछ।
