भारत निर्वाचन आयोगद्वारा नयाँ दिल्लीमा आयोजित अखिल भारतीय मिडिया सम्मेलन–२०२६ मा सिक्किमबाट पत्रकारहरूको टोली र मुख्य निर्वाचन अधिकारीको कार्यालयका दुई अधिकारी सहभागी भएका छन्। सम्मेलनमा स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी निर्वाचन सुनिश्चित गर्न सञ्चार माध्यमको भूमिकालाई विशेष रूपमा जोड दिइएको थियो।
किन महत्त्वपूर्ण?
निर्वाचन लोकतन्त्रको आधारभूत प्रक्रिया भएकाले त्यससँग सम्बन्धित तथ्यपरक सूचना नागरिकसम्म पुग्नु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। यस्ता सम्मेलनले सञ्चारकर्मीलाई निर्वाचनसम्बन्धी कानुनी, प्राविधिक र प्रशासनिक विषयमा अद्यावधिक जानकारी प्रदान गर्दै जिम्मेवार पत्रकारितालाई प्रोत्साहन गर्ने अपेक्षा गरिन्छ।
मुख्य बुँदाहरू
– नयाँ दिल्लीमा अखिल भारतीय मिडिया सम्मेलन–२०२६ सम्पन्न।
– पत्रकारहरूको टोली तथा मुख्य निर्वाचन अधिकारीको कार्यालयका दुई अधिकारी सहभागी।
– प्रमुख निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेश कुमारले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी निर्वाचनमा जोड दिए।
– सम्मेलनमा २८ राज्य र ८ केन्द्रशासित प्रदेशका करिब ३५० सञ्चारकर्मीको सहभागिता।
– निर्वाचन कानुन, मतदाता नामावली, मतदान प्रक्रिया र सूचना प्रविधिबारे विभिन्न सत्र सञ्चालन।
– सञ्चार माध्यमलाई निर्वाचन आयोगको महत्वपूर्ण साझेदारका रूपमा व्याख्या।
– ईसीआईनेट डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत निर्वाचन व्यवस्थापन थप प्रभावकारी बनाइएको जानकारी।
मुख्य समाचार
– राष्ट्रिय मिडिया सम्मेलनमा सिक्किमको प्रतिनिधित्व
भारत निर्वाचन आयोगद्वारा नयाँ दिल्लीको द्वारकास्थित इन्डिया इन्टरनेशनल इन्स्टिच्युट अफ डेमोक्रेसी एन्ड इलेक्सन म्यानेजमेन्ट (IIIDEM) मा आयोजित अखिल भारतीय मिडिया सम्मेलन–२०२६ मा सिक्किमबाट पत्रकारहरूको टोली तथा मुख्य निर्वाचन अधिकारीको कार्यालयका दुई अधिकारी सहभागी भएका छन्। निर्वाचनमा सञ्चार माध्यमको भूमिका विषय केन्द्रित सम्मेलनमा देशभरका २८ राज्य र आठ केन्द्रशासित प्रदेशका करिब ३५० सञ्चारकर्मी सहभागी थिए। निर्वाचन कानुनअनुसार नै सम्पूर्ण प्रक्रिया सञ्चालन हुने सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै भारतका प्रमुख निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेश कुमारले देशमा हुने सबै निर्वाचन संविधान, निर्वाचनसम्बन्धी कानुन तथा भारत निर्वाचन आयोगले जारी गरेका निर्देशिका र कार्यविधिअनुसार सञ्चालन हुने स्पष्ट पारे। उनले स्वतन्त्र, निष्पक्ष, पारदर्शी र विश्वसनीय निर्वाचनलाई लोकतन्त्रको सबैभन्दा बलियो आधारको रूपमा उल्लेख गर्दै निर्वाचन आयोग, राजनीतिक दल, उम्मेदवार, सञ्चार माध्यम र आमनागरिकबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताए।
सञ्चार माध्यमको भूमिकामा विशेष जोड
ज्ञानेश कुमारले सत्य, सन्तुलित र प्रमाणित सूचना प्रवाहले मतदाताको विश्वास अभिवृद्धि गर्नुका साथै गलत सूचना र भ्रमपूर्ण प्रचार नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्ने बताए। लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई सुदृढ बनाउन जिम्मेवार पत्रकारिता अपरिहार्य रहेको उनको धारणा थियो। भारत निर्वाचन आयोगका मिडिया महानिर्देशक आशीष गोयलले पनि सञ्चार माध्यमलाई आयोगको महत्वपूर्ण साझेदारका रूपमा व्याख्या गर्दै तथ्यमा आधारित समाचार सम्प्रेषणले निर्वाचनप्रति जनविश्वास बढाउने बताए।
विभिन्न विषयमा प्राविधिक प्रस्तुति
सम्मेलनमा निर्वाचन कानुन, मतदाता नामावली व्यवस्थापन, मतदान र मतगणना प्रक्रिया, निर्वाचनमा सूचना प्रविधिको प्रयोग तथा व्यवहारिक अभ्याससम्बन्धी विभिन्न सत्र सञ्चालन गरियो। आयोगकी आईटी महानिर्देशक डा. सीमा खन्नाले ईसीआईनेट डिजिटल प्लेटफर्मबारे जानकारी दिँदै यसले निर्वाचन व्यवस्थापन, वास्तविक समयको अनुगमन, सेवा प्रवाह, पारदर्शिता र समन्वयलाई थप प्रभावकारी बनाएको बताइन्। उपनिर्देशक (कानुन) विजय कुमार पाण्डेले निर्वाचनसम्बन्धी संवैधानिक व्यवस्था, कानुनी प्रावधान र हालका न्यायिक निर्णयबारे प्रस्तुति दिएका थिए। उपनिर्देशक अपूर्व कुमार सिंहले मतदाता नामावली, मतदान, मतगणना तथा निर्वाचन व्यवस्थापनका विभिन्न चरणबारे जानकारी गराएका थिए।
सिक्किमका सहभागीको अनुभव आदानप्रदान
सम्मेलनमा सहभागी सिक्किमका प्रतिनिधिहरूले देशका विभिन्न राज्यबाट आएका सञ्चारकर्मी तथा निर्वाचन अधिकारीसँग निर्वाचन व्यवस्थापन, सूचना प्रविधिको प्रयोग र व्यवहारिक अनुभव आदानप्रदान गरेका थिए।
संस्थागत सहकार्यमा जोड
इन्डिया इन्टरनेशनल इन्स्टिच्युट अफ डेमोक्रेसी एन्ड इलेक्सन म्यानेजमेन्टका महानिर्देशक राकेश कुमार वर्माले निर्वाचन निकाय र सञ्चार माध्यमबीच नियमित संवाद, संस्थागत सिकाइ तथा क्षमता अभिवृद्धिलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। उनका अनुसार यस्तो सहकार्यले निर्वाचन प्रणालीलाई अझ पारदर्शी, उत्तरदायी र विश्वसनीय बनाउन सहयोग पुर्याउनेछ।
निष्कर्ष
भारत निर्वाचन आयोगले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी निर्वाचनबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्न तथा सञ्चार माध्यमसँगको सहकार्यलाई अझ प्रभावकारी बनाउन राष्ट्रिय मिडिया सम्मेलन आयोजना गरेको जनाएको छ। सम्मेलनले निर्वाचन प्रक्रियामा तथ्यपरक सूचना, जिम्मेवार पत्रकारिता र आधुनिक प्रविधिको प्रयोगलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यलाई अघि बढाएको छ।
प्रायः सोधिने प्रश्न (FAQ)
१. अखिल भारतीय मिडिया सम्मेलन–२०२६ कहाँ आयोजना गरिएको थियो?
सम्मेलन नयाँ दिल्लीको द्वारकास्थित इन्डिया इन्टरनेशनल इन्स्टिच्युट अफ डेमोक्रेसी एन्ड इलेक्सन म्यानेजमेन्ट (IIIDEM) मा आयोजना गरिएको थियो।
२. सम्मेलनमा सिक्किमबाट कसको सहभागिता थियो?
सिक्किमबाट पत्रकारहरूको टोली तथा मुख्य निर्वाचन अधिकारीको कार्यालयका दुई अधिकारी सम्मेलनमा सहभागी भएका थिए।
३. सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य के थियो?
पत्रकार तथा सञ्चारकर्मीलाई निर्वाचनसम्बन्धी कानुनी, प्राविधिक र प्रशासनिक पक्षबारे आधिकारिक जानकारी प्रदान गर्दै तथ्यमा आधारित समाचार सम्प्रेषणलाई प्रोत्साहन गर्नु सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य थियो।
४. सम्मेलनमा कुन–कुन विषयमा छलफल भयो?
निर्वाचन कानुन, मतदाता नामावली, मतदान तथा मतगणना प्रक्रिया, सूचना प्रविधिको प्रयोग, डिजिटल निर्वाचन व्यवस्थापन र निर्वाचनसम्बन्धी व्यवहारिक पक्षमा विभिन्न सत्र सञ्चालन गरिएको थियो।
५. ईसीआईनेट डिजिटल प्लेटफर्मको उद्देश्य के हो?
ईसीआईनेट डिजिटल प्लेटफर्म निर्वाचन व्यवस्थापन, वास्तविक समयको अनुगमन, सेवा प्रवाह, पारदर्शिता र समन्वयलाई थप प्रभावकारी तथा आधुनिक बनाउने उद्देश्यका साथ प्रयोग गरिएको प्रणाली हो।
