आठौं वेतन आयोग: १४ लाख कि ५ लाख ? आठौं वेतन आयोग लागू भएपछि केन्द्रीय कर्मचारीहरूले कति बक्यौता पाउनेछन् ? फिटमेन्ट फ्याक्टर क्याल्कुलेटर: आठौं तलब आयोग अन्तर्गत फिटमेन्ट फ्याक्टर के हुनेछ? यसले भविष्यमा कर्मचारीहरूले कति बक्यौता पाउनेछन् भन्ने कुरा निर्धारण गर्नेछ। पूर्ण गणना हेरौं। आठौं वेतन आयोग बक्यौता गणना: लाखौं केन्द्रीय कर्मचारी र पेन्सनभोगीहरूका लागि खुसीको खबर छ। आठौं तलब आयोगको बारेमा आजकल व्यापक रूपमा छलफल भइरहेको छ। नयाँ तलब आयोग लागू भएपछि कर्मचारीहरूको तलब र पेन्सनमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारले कार्यान्वयन मिति वा अन्तिम फिटमेन्ट फ्याक्टर घोषणा नगरे पनि, यसको गणनाको बारेमा बजारमा विभिन्न अनुमानहरू चलिरहेका छन्। विज्ञहरू भन्छन् कि यदि संशोधित तलब संरचना जनवरी २०२६ देखि लागू हुने र अप्रिल २०२७ देखि पूर्ण रूपमा लागू हुने मानियो भने, कर्मचारीहरूले १५ महिनाको बक्यौता प्राप्त गर्न सक्छन्।
सरकारले आयोगको गठन स्वीकार गरेको छ, तर यसका सिफारिसहरू र कार्यान्वयनको समयसीमा अझै खुलासा गरिएको छैन। आजकल कर्मचारीहरूमाझ सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो हो कि यदि नयाँ तलब संरचनाको कार्यान्वयनमा ढिलाइ भयो भने उनीहरूले कति बक्यौता सामना गर्नेछन्? परम्परागत रूपमा, नयाँ केन्द्रीय तलब आयोगको सिफारिसहरू प्रत्येक १० वर्षमा लागू गरिन्छ। यसअघि, सातौं तलब आयोग जनवरी १, २०१६ बाट लागू हुने भनिएको थियो। यद्यपि, सरकारले यसको कार्यान्वयनको मिति घोषणा गरेको छैन।बक्यौता फिटमेन्ट फ्याक्टरको आधारमा निर्धारण गरिनेछ।यदि सरकारले जनवरी २०२६ देखि लागू हुने नयाँ तलब संरचना लागू गर्छ र अप्रिल २०२७ मा भुक्तानी गर्न थाल्छ भने, कर्मचारीहरूले १५ महिनाको बक्यौता पाउन योग्य हुनेछन्। यद्यपि, यो बक्यौताको रकम सरकारले अनुमोदित फिटमेन्ट फ्याक्टरमा निर्भर गर्दछ। फिटमेन्ट फ्याक्टर र यसको प्रभाव के हो? फिटमेन्ट फ्याक्टर भनेको कर्मचारीहरूको आधारभूत तलब परिवर्तन गर्न वा बढाउन प्रयोग गरिने गुणन हो। सातौं तलब आयोगको समयमा, सरकारले फिटमेन्ट फ्याक्टर २.५७ मा सेट गरेको थियो। यसले गर्दा कर्मचारीहरूको आधारभूत तलब प्रति महिना ₹७,००० बाट बढेर ₹१८,००० पुग्यो। अब, कर्मचारी संगठनहरूले आठौं तलब आयोगको लागि ३.६८ को फिटमेन्ट फ्याक्टरको माग गरिरहेका छन्। यद्यपि, आर्थिक विज्ञहरू भन्छन् कि यस पटक सरकारले लगभग २.८६ वा ३.०० को फिटमेन्ट फ्याक्टर तोक्न सक्छ। न्यूनतम ज्याला प्राप्त गर्नेहरूले कति लाभ उठाउनेछन्? यदि सरकारले २.८६ को फिटमेन्ट फ्याक्टर लागू गर्छ भने, १८,००० को आधारभूत तलब ५१,४८० रुपैयाँ पुग्नेछ। यसको अर्थ कर्मचारीहरूको आधारभूत तलब मात्र प्रति महिना ३३,४८० रुपैयाँले बढ्नेछ। यदि १५ महिनाको बक्यौता गणना गरिन्छ भने, यो जनवरी २०२६ देखि अप्रिल २०२७ सम्म लगभग ५०२,२०० रुपैयाँ बराबर हुन्छ। यो अनुमान आधारभूत तलबमा भएको वृद्धिमा मात्र आधारित छ। अन्तिम बक्यौता बढी वा कम हुन सक्छ। नयाँ तलब संरचनामा DA, HRA, र यात्रा भत्ता (TA) जस्ता भत्ताहरू कसरी समावेश गरिनेछ भन्ने निर्णय हुन बाँकी छ। यसरी १४ लाख रुपैयाँको बक्यौता सिर्जना गरिनेछ। उच्च आधारभूत तलब भएका कर्मचारीहरूका लागि, नयाँ तलब आयोग लागू भएपछि उनीहरूले पाउने बक्यौता अझ अचम्मलाग्दो हुनेछ। उदाहरणका लागि, यदि एक वरिष्ठ कर्मचारीको आधारभूत तलब ₹५०,००० छ र सरकारले २.८६ को फिटमेन्ट फ्याक्टर लागू गर्छ भने, उनीहरूको नयाँ आधारभूत तलब प्रति महिना ₹१४३,००० सम्म बढ्नेछ। यसले प्रति महिना लगभग ₹९३,००० को महत्त्वपूर्ण भिन्नता ल्याउनेछ। यो भिन्नतालाई १५ महिनाले गुणन गर्दा आधारभूत तलबमा लगभग ₹१.४ मिलियनको बक्यौता हुन्छ।
