बंगलादेशमा एचएससीका विद्यार्थीहरूमाथि प्रहरीले लाठीचार्ज गरेको अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार संगठनको कडा निन्दा बंगलादेशमा एचएससीका विद्यार्थीहरूले संसदतर्फ मार्च गरे—र प्रहरीले उनीहरूमाथि लाठीचार्ज गर्यो। शिक्षामन्त्रीको “फार्म कुखुरा” टिप्पणीबाट उत्पन्न आक्रोश अब अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुगेको छ, जहाँ जेएमबीएफले आईसीसीपीआर र बाल अधिकार सम्बन्धी महासन्धिको उल्लङ्घनलाई उद्धृत गर्दै स्वतन्त्र अनुसन्धानको माग गरेको छ।
उच्च माध्यमिक प्रमाणपत्र (एचएससी) का उम्मेदवारहरूको विशाल विरोध जुलाई १४, २०२६ मा बंगलादेशको राजधानी ढाकामा सुरु भयो र संसद भवनमा पुग्यो। प्रदर्शनकारीहरूले संसद भवनतर्फ मार्च गर्ने प्रयास गर्दा प्रहरीले भीडमाथि लाठीचार्ज गर्यो र उनीहरूलाई तितरबितर पार्यो। फ्रान्समा जस्टिस मेकर्स बंगलादेश (जेएमबीएफ) लगायत अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार संस्थाहरूले यो कार्यको कडा निन्दा गरेका छन्।
विरोधको पृष्ठभूमि
ढाका ट्रिब्यूनका अनुसार जुलाई १४ को बिहान एचएससीका उम्मेदवारहरूले मुख्य सडकहरू अवरुद्ध गरे, जुलुस निकाले र मानव साङ्लो बनाए। विद्यार्थीहरूको मुख्य माग शिक्षामन्त्री एएनएम एहसानुल हक मिलानको राजीनामा थियो।
विद्यार्थी असन्तुष्टिका धेरै कारणहरू देखा परे – प्रतिकूल मौसमको बावजुद परीक्षा जारी राख्ने निर्णय, प्रश्नपत्रको गुणस्तर कमजोर हुनु, र मन्त्रीले विद्यार्थीहरूलाई “पालन कुखुरा” भनेर गरेको कथित टिप्पणी। यी मुद्दाहरूले विद्यार्थीहरूलाई सडकमा उत्रन बाध्य पारे।
प्रहरी कारबाही र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया
जब प्रदर्शनकारीहरूको एक समूह संसद भवनतिर अघि बढ्यो, स्थिति तनावपूर्ण भयो र प्रहरीले बल प्रयोग गर्यो। JMBF ले यस कार्यप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दै शान्तिपूर्ण भेला विरुद्ध बल प्रयोगले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, शान्तिपूर्ण भेला र बंगलादेशको संविधानमा ग्यारेन्टी गरिएको व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको अधिकारको उल्लङ्घन गर्ने बताएको छ।
संस्थाले यो घटनाले नागरिक तथा राजनीतिक अधिकार सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय अनुबन्ध (ICCPR), बाल अधिकार सम्बन्धी महासन्धि (CRC), यातना विरुद्धको महासन्धि (CAT), र मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्र (UDHR) अन्तर्गत संरक्षित अधिकारहरूको बारेमा गम्भीर अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताहरू उठाउने कुरालाई पनि जोड दियो।
नाबालिग विद्यार्थीहरूको सुरक्षाको बारेमा प्रश्नहरू
JMBF ले विशेष रूपमा जोड दियो कि प्रदर्शनकारीहरूमध्ये ठूलो संख्या HSC परीक्षार्थीहरू थिए, जसमध्ये धेरै नाबालिगहरू हुन सक्छन्। संस्थाका अनुसार, यस्तो अवस्थामा, राज्यले अत्यन्त संयम अपनाउनु र बालबालिका तथा किशोरकिशोरीहरूलाई विशेष सुरक्षा प्रदान गर्नु दायित्व थियो।
JMBF का संस्थापक अध्यक्ष शाहनुर इस्लामले भने, “कानून र व्यवस्था कायम राख्ने नाममा अनावश्यक वा अत्यधिक बल प्रयोग कुनै पनि परिस्थितिमा अस्वीकार्य छ। बालबालिका र किशोरकिशोरी विद्यार्थीहरू विरुद्ध बल प्रयोग विशेष गरी अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार मापदण्डको सन्दर्भमा चिन्ताजनक छ। शान्तिपूर्ण अभिव्यक्तिको जवाफ कहिल्यै पनि लाठीचार्जले दिनु हुँदैन; बरु, राज्यले संवाद, सहिष्णुता र कानूनको शासनको सम्मानका साथ दिनुपर्छ।”
संस्थाका मागहरू
JMBF ले बंगलादेशका अधिकारीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार विज्ञहरूको पर्यवेक्षणमा स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी अनुसन्धान गर्न; नतिजा सार्वजनिक गर्न; र जिम्मेवार व्यक्तिहरू विरुद्ध उचित कानुनी कारबाही गर्न माग गर्यो।
यसका साथै, संस्थाले घाइते विद्यार्थीहरूको लागि पर्याप्त चिकित्सा सहायता, पुनर्स्थापना र मनोसामाजिक सहयोगको लागि अपील गर्यो, र शान्तिपूर्ण विरोधमा भाग लिने विद्यार्थीहरूलाई उत्पीडन, मनमानी गिरफ्तारी वा प्रतिशोधात्मक कारबाहीबाट जोगाउन अपील गर्यो।
बंगलादेश सरकारले अहिलेसम्म आधिकारिक रूपमा प्रतिक्रिया दिएको छैन। यो घटना बंगलादेशका युवाहरूमा शैक्षिक नीति र प्रशासनिक जवाफदेहिताप्रति बढ्दो असन्तुष्टिको समयमा भएको हो। अन्तर्राष्ट्रिय दबाबका बीचमा, सबैको नजर आगामी दिनहरूमा सरकारको प्रतिक्रिया र अनुसन्धानको दिशामा छ।
