२१२औं भानु जयन्तीको अवसरमा धर्मराज थापाद्वारा हिन्दी कविताबाट नेपालीमा अनुवादित पुस्तकको विमोचन गरियो। हाम्रो स्वाभिमान ट्रस्टद्वारा आयोजित कार्यक्रमको अध्यक्षता ट्रस्टकै प्रमुख नारायण श्रेष्ठले गरेका थिए। प्रमुख अतिथिका रूपमा नयाँ दिल्ली अवस्थित नेपाली एम्बेसीका कल्चरल काउन्सिलर अम्बिका प्रसाद जोशी उपस्थित थिए। विशिष्ट अतिथि दिल्लीका बरिष्ठ समाजसेवी र साहित्यकार उत्तम छेत्री थिए। अतिथिहरूमा समाजसेवी मनोज शङ्कर, साहित्यकार टाशी शेर्पालगायत आयोजन समितिबाट प्रमुख ट्रस्टी अधिवक्ता प्रेम छेत्री, डा. वाइ. बराल र अन्यान्य उपस्थित थिए। कार्यक्रमका सञ्चालन हाम्रो स्वाभिमान ट्रस्टका कार्यकारी अध्यक्ष शिवलाल ज्ञवालीद्वारा गरिएको थियोे। अनुवादित पुस्तक मगध हिन्दी कविताका रचयिता श्रीकान्त बर्मा हुन्, यो कृतिलाई साहित्य अकादमी पुरस्कार प्रदान गरिएको छ। नेपालीमा अनुवादित पुस्तक साहित्य अकादमीले नै प्रकाशित गरेको हो।
स्मरण रहोस् डी.आर. थापाद्वारा गरिएको ‘मगध’ को नेपाली अनुवादले समकालीन हिन्दी कविता र नेपाली पाठकहरूबीचको भाषिक तथा सांस्कृतिक खाडललाई पुर्ने काम गर्दछ। हिन्दी र नेपाली दुवैको जरा संस्कृत भाषामा गहिरोसँग जोडिएकाले, उनको अनुवाद शैलीले मूल कृतिको दार्शनिक गम्भीरतालाई कायम राख्दै नेपाली पाठकका लागि यसलाई स्वाभाविक बनाउन प्राथमिकता दिन्छ। डी.आर. थापाको अनुवाद शैलीका मुख्य विशेषताहरू विशेष गरी तीनवटा क्षेत्रमा केन्द्रित छन्:
- ऐतिहासिक र राजनीतिक रूपकहरूको संरक्षणप्रतीकात्मकताको बचाउ: श्रीकान्त वर्माले आधुनिक राजनीतिक भ्रष्टाचार र पतनको ऐनाका रूपमा मगध, काशी र हस्तिनापुर जस्ता प्राचीन राज्यहरूको प्रयोग गरेका थिए। थापाले यी नाम र भौगोलिक प्रतीकहरूलाई जस्ताको तस्तै राखेका छन्। विश्वव्यापी सान्दर्भिकता: सत्ता, अवसरवाद र अधिकारप्रतिको आलोचना नेपालको समकालीन सामाजिक-राजनीतिक यथार्थसँग सीधा जोडिने कुरालाई उनले सुनिश्चित गर्छन्।
- शाब्दिक अनुवादको सट्टा अर्थगत शुद्धतासांदर्भिक शुद्धता: शब्द-शब्दको शाब्दिक अनुवाद गर्नुभन्दा थापाले नेपाली साहित्यिक शब्दावली र थेगोहरूसँग मिल्ने गरी मुहावराहरूलाई अनुकूलन गर्छन्। लहजाको निरन्तरता: उनले वर्माको विशेषता मानिने व्यङ्ग्यात्मक, तटस्थ र गम्भीर लहजालाई निकटतापूर्वक पछ्याएका छन्, जसले गर्दा पाठकले मूल कवितामा रहेको मौन निराशा र मोहभंगलाई महसुस गर्न सक्छन्।
- भाषिक सामंजस्य र शब्द चयनसंस्कृतीकृत शब्दावली: दुवै भाषाले देवनागरी लिपि प्रयोग गर्ने र संस्कृतबाट ठूलो मात्रामा प्रभावित भएकाले, थापाले जटिल दार्शनिक शब्दहरूलाई पाठमा यसरी सहजै समेट्छन् कि ती न त पराई लाग्छन्, न त धेरै प्राज्ञिक नै।बहाव र लय: वर्माको आधुनिक गद्य कविताको छोटो र चोटिलो लयलाई जोगाउँदै उनले वाक्यको बहावलाई नेपाली व्याकरणको नियमअनुसार पुनर्संरचना गर्छन्।
