के भेनेजुएलाको भूकम्पले भारतको कच्चा तेल आयातमा अवरोध पुर्‍याउन सक्छ? विज्ञहरू के भन्छन्, हेर्नुहोस्

भारतले भेनेजुएलाबाट कच्चा तेलको खरिद बढाउँदै गर्दा, भूकम्पले देशको ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खलामा नयाँ जोखिमहरू निम्त्याएको छ। भेनेजुएलामा गएको शक्तिशाली भूकम्पले दक्षिण अमेरिकी राष्ट्रबाट कच्चा तेल आयातमा भारतको बढ्दो निर्भरतामाथि नयाँ चिन्ता थपिदिएको छ। उद्योग विज्ञहरूका अनुसार यस विपद्ले ढुवानीमा ढिलाइ, बन्दरगाहमा अवरोध र उच्च यातायात लागत निम्त्याउन सक्छ, जसले भारतको उदियमान ऊर्जा आपूर्ति मार्गहरूमध्ये एकलाई असर गर्नेछ।

जुन २४ मा भेनेजुएलामा एक पछि अर्को गर्दै ७.२ र ७.५ म्याग्निच्युडका दुईवटा भूकम्प गएका थिए। यी झट्काहरू देशमा १२५ वर्षभन्दा बढी समययता रेकर्ड गरिएका सबैभन्दा शक्तिशाली थिए, जसका कारण सयौँको मृत्यु भएको छ भने हजारौँ घाइते भएका छन्।

भेनेजुएलाको तेलमा भारतको बढ्दो निर्भरता

यो विपद्को समय भारतका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ। भारतले भर्खरै इरान जोडिएको द्वन्द्वका कारण आपूर्ति सम्बन्धी समस्याहरू झेलिरहेको थियो। अमेरिका र इरानबीचको शान्ति सम्झौताले हर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) बाट तेलको सहज ओसारपसार हुने आशा जगाएको थियो।

यसै समयमा, भारतले भेनेजुएलाबाट कच्चा तेलको खरिद बढाएको थियो। मध्यपूर्वमा देखिएको अनिश्चितताका बीच रिफाइनरहरूले वैकल्पिक स्रोतहरूको खोजी गर्दा अप्रिल र मे महिनामा आयात तीव्र रूपमा बढेको थियो।

ढुवानी र बिमासम्बन्धी चिन्ताहरू

एनडिटिभी (NDTV) को रिपोर्ट अनुसार, ‘इडीएमई इन्स्योरेन्स ब्रोकर लिमिटेड’ (EDME Insurance Brokers Ltd) का प्रबन्ध निर्देशक तथा प्राकृतिक स्रोतका विश्वव्यापी प्रमुख कुणाल खन्नाले यो जोखिम तेल सुविधाहरूको भौतिक क्षतिमा मात्र सीमित नरहेको बताएका छन्।

खन्नाले उल्लेख गरे, “भारतको जोखिम बढ्दै गएको छ किनभने भेनेजुएला निकै छोटो अवधिमा एक महत्त्वपूर्ण आपूर्तिकर्ता बनेको छ।”

विद्युत कटौती, क्षतिग्रस्त यातायात पूर्वाधार र बन्दरगाहहरूमा लगाइएको प्रतिबन्धले कार्गो ओसारपसारमा ढिलाइ गर्न सक्छ र ढुवानी तालिकाहरू प्रभावित पार्न सक्छ। भेनेजुएलाको एक महत्त्वपूर्ण कार्गो प्रवेशद्वार ‘ला गुएरा’ (La Guaira) मा यसअघि नै संकटकाल घोषणा भइसकेको छ।

लगानी र भावी योजनाहरूमा असर

यस भूकम्पले भेनेजुएलामा भारतीय लगानीमा पनि असर पार्न सक्छ। एनडिटिभीका अनुसार, ओएनजीसी विदेश (ONGC Videsh) को त्यहाँका तेल परियोजनाहरूमा हिस्सेदारी रहेको छ, जसका कारण लामो समयसम्म हुने अवरोध सञ्चालन र लगानी दुवैका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ।

यो विपद् प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजसँग खानी, फर्मास्युटिकल्स (औषधि), अटोमोबाइल र महत्त्वपूर्ण खनिज जस्ता क्षेत्रहरूमा सहयोग विस्तार गर्ने विषयमा छलफल गरेको केही समयपछि नै आएको हो।

अधिकारीहरूले क्षतिको परिमाण मूल्याङ्कन गरिरहँदा, ऊर्जा कम्पनीहरू, बिमाकर्ताहरू र व्यापारीहरूले भेनेजुएलाको घटनाक्रमलाई नजिकबाट नियाल्नेछन्, जुन भारतका लागि कच्चा तेलको बढ्दो महत्त्वपूर्ण स्रोत बनेको छ।

अक्सर सोधिने प्रश्नहरू (FAQs):

• भेनेजुएलाको भूकम्प भारतका लागि किन महत्त्वपूर्ण छ? भारतले भर्खरै भेनेजुएलाबाट कच्चा तेलको आयात बढाएको छ, जसका कारण त्यहाँ आपूर्तिमा हुने अवरोध चिन्ताको विषय बनेको हो।

• के भूकम्पले भारतको तेल आपूर्तिलाई असर गर्न सक्छ? ढुवानीमा ढिलाइ, बन्दरगाहमा अवरोध र उच्च बिमा लागतले भेनेजुएलाबाट हुने तेल ढुवानीलाई असर गर्न सक्छ।