अरण्य सप्ताहको अवसरमा दार्जीलिङको सुकेपोखरी क्षेत्रमा घूम–सिमाना रेन्जको आयोजनामा वृक्षरोपण, वन संरक्षण सचेतना र्याली तथा हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा वन विभाग, शैक्षिक संस्था, स्थानीय समुदाय र विभिन्न संघ–संस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो।
किन महत्त्वपूर्ण?
वन संरक्षण, जैविक विविधताको सुरक्षा र वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न समुदायको सहभागिता आवश्यक मानिन्छ। यस्ता कार्यक्रमले स्थानीय तहमा वातावरण संरक्षणप्रति जनचेतना बढाउनुका साथै हिमालयन स्यालामाण्डरजस्ता दुर्लभ प्रजातिको संरक्षणमा सामुदायिक भूमिका सुदृढ बनाउन सहयोग पुर्याउँछन्।
मुख्य बुँदाहरू
सुकेपोखरीमा अरण्य सप्ताहको अवसरमा वृक्षरोपण तथा सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न। “हरियो वन राष्ट्रको धन, सबैले रूख रोपौँ, हाम्रो पहाडलाई हरियाली बनाऔँ” नारासहित कार्यक्रम आयोजना। गुराँसका बिरुवा रोप्दै माझीधुरा र मानेडाँडा क्षेत्रमा हरियाली अभियान सञ्चालन। वन संरक्षणसम्बन्धी सचेतना र्यालीमा स्थानीयवासी, विद्यार्थी र विभिन्न संस्थाको सहभागिता। हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणबारे विशेष जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न। वन विभागका अनुसार अरण्य सप्ताह जुलाई १४ देखि २० सम्म विभिन्न कार्यक्रमसहित सञ्चालन भइरहेको छ।
मुख्य समाचार
अरण्य सप्ताहको अवसरमा दार्जीलिङको सुकेपोखरी क्षेत्रमा घूम–सिमाना रेन्जको आयोजनामा वृक्षरोपण, वन संरक्षण सचेतना र्याली तथा हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ। “हरियो वन राष्ट्रको धन, सबैले रूख रोपौँ, हाम्रो पहाडलाई हरियाली बनाऔँ” भन्ने मूल नारासहित आयोजित कार्यक्रममा वातावरण संरक्षण र समुदायको सहभागितामा विशेष जोड दिइएको थियो।
पृष्ठभूमि
घूम–सिमाना रेन्ज, संयुक्त वन व्यवस्थापन समिति (JFMC) तथा फोसेपको संयुक्त पहलमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो। वन संरक्षणप्रति जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने तथा जैविक विविधताको महत्वबारे स्थानीय समुदायलाई जानकारी गराउने उद्देश्यले विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गरिएको आयोजकले जनाएको छ। वन विभागका अनुसार रेन्जस्तरीय अरण्य सप्ताह कार्यक्रम जुलाई १४ देखि २० सम्म विभिन्न संरक्षणमुखी तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रममार्फत सञ्चालन भइरहेको छ।
के भयो?
कार्यक्रमअन्तर्गत सुकेपोखरी क्षेत्रका माझीधुरा र मानेडाँडा क्षेत्रमा गुराँसका बिरुवा रोपेर वृक्षरोपण अभियान सञ्चालन गरिएको थियो। त्यसपछि सुकेपोखरी बजारदेखि माझीधुरा परिक्रमा गर्दै वन संरक्षणसम्बन्धी सचेतना र्याली निकालिएको थियो। र्यालीमा सहभागीहरूले “हरियो वन, स्वस्थ जीवन” र “वन जोगाऔँ, भविष्य बचाऔँ” जस्ता सन्देशमूलक नारा प्रदर्शन गरेका थिए।
को–को सहभागी थिए?
कार्यक्रममा गुराँसी, जेएफएमसीका सदस्य, युवक संघ प्राथमिक पाठशाला, मेग्नो भेल एकेडेमीका शिक्षक–विद्यार्थी, स्थानीय बासिन्दा, वन विभागका कर्मचारी तथा विभिन्न संघ–संस्थाका प्रतिनिधिहरू सहभागी भएका थिए। दोस्रो चरणमा माझीधुरा समाज भवनमा आयोजित हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणसम्बन्धी कार्यक्रममा घूम–सिमाना रेन्जका रेन्ज अधिकारी निला राई, बिट अफिसर धुव्र बरदेवा र सुकिला राई, Salamander Initiative Sukhipokhri (SIS), फोसेपका प्रतिनिधि, कम्युनिटी मोबिलाइजर फुर्बा छिरिङ शेर्पा, ग्राम पञ्चायत सदस्य तथा स्यालामाण्डर गार्जियनकी प्रतिनिधि निशा शेर्पा, डीएफएमसीका अशोक तामाङ, माझीधुरा ग्राम सुधार समाजका प्रतिनिधि तथा मेग्नो भेल एकेडेमीका शिक्षक–विद्यार्थीहरूको सहभागिता रहेको थियो।
सार्वजनिक प्रभाव
यस्ता कार्यक्रमले वन संरक्षणप्रति स्थानीय समुदायको जिम्मेवारीबोध बढाउनुका साथै विद्यार्थी र युवापुस्तालाई वातावरण संरक्षण अभियानसँग जोड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। साथै, हिमालयन स्यालामाण्डरजस्ता दुर्लभ प्रजातिको संरक्षणका लागि समुदायको सक्रिय सहभागिताको आवश्यकता रहेको सन्देश पनि कार्यक्रममार्फत प्रवाह गरिएको छ।
सहभागीहरूको धारणा
कार्यक्रममा सहभागीहरूले वन संरक्षण, जैविक विविधताको रक्षा तथा हिमालयन स्यालामाण्डरजस्ता दुर्लभ प्रजातिको संरक्षणमा स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिएका थिए।
निष्कर्ष
अरण्य सप्ताहको अवसरमा आयोजित वृक्षरोपण, सचेतना र्याली तथा हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षण कार्यक्रमले वन संरक्षण र जैविक विविधताको महत्वबारे स्थानीय समुदायमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको छ। यस्ता सामुदायिक अभियानले वातावरण संरक्षण र दुर्लभ वन्यजन्तु संरक्षणमा दीर्घकालीन योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रायः सोधिने प्रश्न (FAQ)
१. कार्यक्रम कहाँ आयोजना गरिएको थियो?
कार्यक्रम दार्जीलिङ जिल्लाको सुकेपोखरी क्षेत्रमा घूम–सिमाना रेन्जको आयोजनामा सम्पन्न भएको थियो।
२. कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य के थियो?
वन संरक्षण, वातावरणीय सन्तुलन कायम गर्नु, समुदायमा जनचेतना बढाउनु तथा हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणबारे जानकारी प्रवाह गर्नु कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य थियो।
३. अरण्य सप्ताह कहिलेसम्म सञ्चालन भइरहेको छ?
वन विभागका अनुसार रेन्जस्तरीय अरण्य सप्ताह कार्यक्रम जुलाई १४ देखि २० सम्म विभिन्न संरक्षणमुखी गतिविधिसहित सञ्चालन भइरहेको छ।
४. हिमालयन स्यालामाण्डर संरक्षणबारे किन सचेतना दिइयो?
हिमालयन स्यालामाण्डर दुर्लभ प्रजाति भएकाले यसको संरक्षणमा स्थानीय समुदायको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको सन्देश कार्यक्रममार्फत दिइएको हो।
५. कार्यक्रममा कस–कसको सहभागिता थियो?
वन विभाग, जेएफएमसी, फोसेप, विद्यालयका शिक्षक–विद्यार्थी, स्थानीय बासिन्दा, ग्राम पञ्चायत प्रतिनिधि तथा विभिन्न सामाजिक संस्थाका प्रतिनिधिहरू कार्यक्रममा सहभागी भएका थिए।
