विमानको उडानमा बमको धम्की प्रेम अस्वीकृतिसँग सम्बन्धित छ कि छैन भनेर अनुसन्धान अधिकारीहरूले अनुसन्धान गरिरहेका छन्। हालैका दिनहरूमा बमको धम्कीका घटनाहरूमा तीब्र वृद्धि भएको छ। “उडानमा बम” जस्ता सन्देशहरूले सुरक्षा एजेन्सीहरूमा चिन्ता बढाएको छ। पछिल्लो घटनामा, फरवरी १४ मा, भ्यालेन्टाइन डेमा, दुई अलग-अलग इन्डिगो उडानहरूको बाथरूममा बमको धम्की लेखिएको फेला परेको थियो। एउटा उडान कोलकाताबाट शिलोङ जाँदै थियो भने अर्को डिब्रुगढबाट कोलकाता फर्किरहेको थियो। दुवै विमानमा लगभग १३० यात्रु थिए। घटनापछि, सबै यात्रुहरूलाई सूचना जारी गरिएको थियो र उनीहरूलाई सोधपुछको लागि कोलकाता विमानस्थल पुलीस चौकीमा बोलाइएको थियो।
अनुसन्धान एजेन्सीहरूले पनि यी घटनाहरूलाई फरक दृष्टिकोणबाट हेरिरहेका छन्। अधिकारीहरू भन्छन् कि विमानहरूमा वा विमानस्थलहरूमा बम राखिएको लगभग सबै रिपोर्टहरू गलत साबित भएका छन्। यसको बावजुद, कुनै पनि जानकारीलाई हल्का रूपमा लिन असम्भव छ। प्रत्येक पटक, विमानहरू रोकिन्छन् र राम्ररी खोजी गरिन्छ, उडानहरू धेरै घण्टा ढिलाइ हुन्छन् र एयरलाइन्सहरूलाई आर्थिक क्षति पुर्याउँछन्।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, अनुसन्धानले प्रायः यस्ता झूटा धम्कीहरू मानसिक असंतुलन, मजाक, व्यावसायिक प्रतिद्वन्द्विता वा व्यक्तिगत द्वेषबाट प्रेरित भएको देखाउँछ। असन्तुष्टि प्रमुख कारकको रूपमा देखा परेको छ। हालै, जेट एयरवेजको उडानमा बाथरूम भित्र टिस्यु पेपरमा “विमानमा बम छ” लेखेको घटना बाहिर आएको छ। अनुसन्धानले मुम्बईका एक व्यापारीले यो कार्य गरेको खुलासा गरेको छ। उनले जेट एयरवेजकी एयर होस्टेसलाई प्रस्ताव गरेको रिपोर्ट गरिएको थियो, तर उनले उनलाई अस्वीकार गरेकी थिइन्। रिसमा, उनले उडानको शौचालयमा धम्की लेखे। पछि अभियुक्त पक्राउ परे, आफ्नो गल्ती स्वीकार गरे र पछुतो व्यक्त गरे।
फरवरी १४ को दुइ घटनाहरूको पनि यस पृष्ठभूमिमा जाँच भइरहेको छ। कोलकाता-शिलोङ उडानको शौचालयमा अंग्रेजीमा लेखिएको एउटा नोट फेला परेको थियो, जसमा बम उल्लेख गरिएको थियो। पुलीसले अब यात्रुहरूबाट हस्तलेखन नमूनाहरू सङ्कलन गर्नेछ र तिनीहरूलाई नोटसँग मिलाउनेछ। यसैबीच, डिब्रुगढ-कोलकाता उडानको शौचालयको ऐनामा लिपस्टिकले “उडानमा बम” लेखिएको थियो। उडानको समयमा सन्देश फेला परेको हुनाले, सुरक्षा र सफाई कर्मचारीहरूलाई मुख्यतया शंकाबाट बचाइएको छ। यद्यपि, महिला यात्रुहरू र एयर होस्टेसहरूलाई पनि प्रश्न गर्न सकिन्छ, किनकि सन्देश लिपस्टिकमा लेखिएको थियो।
अनुसन्धानले एक महत्त्वपूर्ण प्राविधिक चुनौती पनि खडा गर्छ। विमान क्याबिनहरूमा सामान्यतया ककपिट बाहिर क्यामेरा जडान गरिएको हुन्छ, जसको उद्देश्य ढोकामा उभिरहेको पाइलट पहिचान गर्नु हो। यो क्यामेरामा रेकर्डिङ प्रकार्यको अभाव छ, जसले गर्दा शौचालयमा को र कहिले प्रवेश गर्यो भनेर निर्धारण गर्न गाह्रो हुन्छ।
एयरलाइन्सका अधिकारीहरूका अनुसार, चार समूहहरूको उडानको शौचालयमा पहुँच छ: अवतरण पछि सुरक्षा अधिकारीहरू, सफाई कर्मचारीहरू, एयर होस्टेसहरू, र अन्तमा यात्रुहरू। कोलकाता-शिलोङ उडानमा, विमान जमिनमा हुँदा सन्देश प्राप्त भएको थियो, त्यसैले सबै समूहहरूको भूमिकाको अनुसन्धान भइरहेको छ।
यस्ता घटनाहरूको प्रभाव यात्रु सुरक्षामा सीमित छैन। बमको धम्की प्राप्त भएपछि, विमान खाली गर्नुपर्छ र राम्ररी निरीक्षण गर्नुपर्छ। यसले कम्तिमा चार घण्टा ढिलाइ गर्छ र अन्य उडानहरूको तालिकामा बाधा पुर्याउँछ। जनवरी १८ मा, दिल्लीबाट बागडोग्रा जाने इन्डिगोको उडानलाई बमको धम्की पाएपछि लखनऊ डाइभर्ट गरिएको थियो।
सुरक्षा अधिकारीहरूले भनेका छन् कि संस्थासँग असन्तुष्ट कर्मचारीहरूले यस्ता कार्यहरू पहिले पनि भएका छन्। त्यसैले, अनुसन्धान एजेन्सीहरूले हरेक पक्षको अनुसन्धान गरिरहेका छन्। अहिलेको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यो हो कि व्यक्तिगत आक्रोश, प्रेम असफलता, वा क्षणिक रिस उड्डयन सुरक्षाको लागि नयाँ चुनौती बन्दै गएको छ। १३० यात्रु र सम्बन्धित कर्मचारीहरूलाई सोधपुछ नगरेसम्म अनुसन्धान जारी रहनेछ। अनुसन्धानकर्ताहरूले हरेक कोणबाट सत्य उजागर गर्न काम गरिरहेका छन्।
