भारत र युएईले ऐतिहासिक ऊर्जा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको युएई भ्रमणको क्रममा भएको सम्झौता अन्तर्गत, अबुधाबीले भारतको पेट्रोलियम भण्डारमा ३ करोड ब्यारेलसम्म कच्चा तेल भण्डारण गर्नेछ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको अबुधाबी भ्रमणको क्रममा, भारत र युएईले ऊर्जा सहयोगमा महत्वपूर्ण सम्झौता गरेका छन्। यो सम्झौताले युएईलाई भारतको रणनीतिक पेट्रोलियम भण्डारमा आफ्नो कच्चा तेल भण्डारण बढाउन अनुमति दिन्छ। सम्झौता अनुसार, युएईले अब भारतमा ३ करोड ब्यारेलसम्म कच्चा तेल भण्डारण गर्नेछ। प्रधानमन्त्री मोदी र युएईका राष्ट्रपति मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान बीचको उच्चस्तरीय वार्तापछि यो सम्झौता भएको हो।
शुक्रबार, भारतको विदेश मन्त्रालयले यस सम्झौताको विवरण जारी गर्यो। भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले भारतीय रणनीतिक पेट्रोलियम रिजर्भ लिमिटेड र अबुधाबी राष्ट्रिय तेल कम्पनी (एडीएनओसी) बीच रणनीतिक साझेदारी सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको बताए। यस अन्तर्गत, भारतको तेल भण्डारण पूर्वाधारमा युएईको हिस्सेदारी ३ करोड ब्यारेल पुर्याइनेछ।
युएई भारतको सबैभन्दा ठूलो लगानीकर्ताहरू मध्ये एक हो।
मिश्रीले भने कि युएई परम्परागत रूपमा भारतमा एक महत्वपूर्ण लगानीकर्ता रहेको छ, विगत २५ वर्षदेखि समग्रमा भारतको सातौं ठूलो लगानीकर्ता भएको छ। उनले भने कि यो कदमले ऊर्जा सहयोगलाई सुदृढ पार्ने र भारतको ऊर्जा सुरक्षा बढाउने लक्ष्य राखेको छ। उनले भने कि विस्तृत प्रेस विज्ञप्ति पछि जारी गरिनेछ, तर अहिलेको लागि, उनी लगभग साढे दुई घण्टाको यस छोटो भ्रमणको क्रममा भएका प्रमुख घटनाहरूको संक्षिप्त सिंहावलोकन प्रदान गर्दैछन्।
ग्यास भण्डारणमा पनि सम्झौता भयो
ऊर्जा क्षेत्रमा सहयोगलाई थप विस्तार गर्न, दुई देशहरू भारतमा रणनीतिक ग्यास भण्डारहरू विकास गर्न मिलेर काम गर्न सहमत भए। भारतीय तेल निगम र एडीएनओसी बीच दीर्घकालीन एलपीजी आपूर्ति सम्झौता पनि हस्ताक्षर भयो। विदेश मन्त्रालयले युएईलाई भारतको ऊर्जा आवश्यकताहरूको लागि एक प्रमुख साझेदारको रूपमा वर्णन गरेको छ। दुई देशहरूले एलएनजी, एलपीजी र कच्चा तेलको आपूर्तिसँग सम्बन्धित सहयोगलाई अझ बलियो बनाउन सहमत भए।
तेल र ग्यासभन्दा बाहिर अन्य क्षेत्रहरूमा सहयोग विस्तार भएको छ।
मिश्रीले यस वर्ष जनवरीमा युएईका राष्ट्रपति एमबीजेडको भारत भ्रमणका क्रममा चालिएका प्रारम्भिक कदमहरूलाई दुई देशले अगाडि बढाएको बताए। उनले ऊर्जा क्षेत्रका साथै युएईले भारतमा ५ अर्ब डलरको लगानीको घोषणा गरेको बताए। यो लगानी बैंकिङ, पूर्वाधार र वित्तीय क्षेत्रमा गरिनेछ। यसमा भारतको आरबीएल बैंकमा एमिरेट्स एनबीडी बैंकको लगानी, राष्ट्रिय पूर्वाधार लगानी कोषमा अबु धाबी लगानी प्राधिकरणको लगानी र भारतको समन क्यापिटलमा अन्तर्राष्ट्रिय होल्डिङ कम्पनीको लगानी समावेश छ।
रक्षा सहयोग, समुद्री क्षेत्र, जहाज निर्माण, र उन्नत कम्प्युटिङ जस्ता प्रविधि परियोजनाहरू सम्बन्धी धेरै प्रमुख सम्झौताहरूमा पनि हस्ताक्षर गरिएको छ। यी सम्झौताहरू अन्तर्गत, दुई देशले रक्षा उत्पादन, प्रविधि र उपकरणमा सहयोगलाई बलियो बनाउनेछन्। जहाज निर्माण उद्योगसँग सम्बन्धित भारत सरकारको पहललाई प्रतिबिम्बित गर्दै, आज कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड र दुबईको ड्राइडक्स वर्ल्ड बीच सम्झौताहरू हस्ताक्षर गरियो। यसमा भारतको वादिनारमा जहाज मर्मत क्लस्टर स्थापना गर्ने र समुद्री सीप विकासको लागि उत्कृष्टता केन्द्र स्थापना गर्ने समावेश छ।
भारत र युएईले भारतमा ८-एक्साफ्लप सुपरकम्प्युटिङ सुविधा स्थापना गर्न एक अवधि पत्रमा हस्ताक्षर गरे। यसले भारतको एआई मिसन र सम्बन्धित पूर्वाधारलाई बलियो बनाउनेछ। यसबाहेक, युएई र भारत दुवैले आपूर्ति शृङ्खलालाई बलियो बनाउनमा रुचि राखेको हुनाले, भ्रमणले भारतीय र युएई बन्दरगाहहरू बीच ‘मेट्री’ नामक भर्चुअल व्यापार कोरिडोरको कार्यान्वयनलाई पनि चिन्हित गर्यो। यसले दुई देशहरू बीचको समुद्री व्यापारको दक्षतामा उल्लेखनीय वृद्धि गर्नेछ।
