दाजुभाइ बीचको मनमुटाव नै पतनको कारक बन्छ” भन्ने कुरालाई निम्न बुँदाहरूमा विश्लेषण गर्न सकिन्छ। इतिहासले एउटा तितो यथार्थ पस्किएको छ।
१. आन्तरिक शक्ति र एकताको क्षय:
कुनै पनि परिवार वा समाजको जग भनेको आपसी एकता हो। जब दाजुभाइ बीच कलह शुरु हुन्छ, घरको आन्तरिक शक्ति कमजोर बन्छ। बाहिरी शत्रु वा परिस्थिति भन्दा पनि घरभित्रकै फुटले मानिसलाई मानसिक र सामाजिक रूपमा थकाउँछ। एउटा उखान नै छ— “घर फुटे, ग्वार लुटे,” अर्थात् घरभित्रै फाटो आएपछि बाहिरकाले फाइदा उठाउने मौका पाउँछन्। यो सत्य मान्नुहुन्छ तपाईं ?
२. स्रोत र साधनको दुरुपयोग:
मनमुटाव हुँदा प्रायः समय र ऊर्जा एक-अर्कालाई नीचा देखाउन वा अदालती प्रक्रिया (अंशवण्डा, मुद्दा-मामिला) मा खर्च हुन्छ। जुन स्रोत र साधनलाई सकारात्मक प्रगतिमा लगाउनुपर्ने, त्यो आपसी झगडालाई आगो जस्तो दन्काउन र एक-अर्कालाई सिध्याउनमा तल्लीन हुन्छ।
३. विश्वासको सङ्कट:
दाजुभाइ भनेका एक-अर्काका सबैभन्दा नजिकका सारथी हुन्। जब सबैभन्दा भरपर्दो मान्छेमाथि नै विश्वास रहँदैन, तब मानिसमा असुरक्षाको भावना बढ्छ। यसले गर्दा अन्य सामाजिक सम्बन्धहरूमा पनि संशय पैदा हुन्छ र व्यक्ति एक्लिँदै जान्छ।
४. ऐतिहासिक र पौराणिक दृष्टान्त:
इतिहास र पौराणिक कथाहरूमा पनि यसका धेरै उदाहरण छन्:
रामायणमा हेर्यौं भने विभीषण र रावणको टकरावले लङ्काको पतन भयो।
महाभारतको उदाहरण कौरव र पाण्डव बीचको भ्रातृत्व प्रेमको अभावले भीषण विनाश निम्त्यायो।
सानोतिनो जमीनको कारण जहाँ दाजुभाइको सम्बन्धमा दरार पैदा भएको देखिएको छ त्यो अर्को अर्को पुस्तासम्म पनि त्यो तुस मेटिएको देखिँदैन।
५. भावी पुस्तामा नकारात्मक प्रभाव:
दाजुभाइको झगडाले घरको वातावरण विषाक्त बनाउँछ। यसको प्रत्यक्ष असर छोराछोरीको मानसिक विकासमा पर्छ। उनीहरूले पनि सहकार्य भन्दा पनि प्रतिस्पर्धा र घृणाको पाठ सिक्छन्, जसले गर्दा पूरै वंशकै अस्तित्व र प्रतिष्ठा सङ्कटमा पर्न सक्छ। जाँदाजाँदै, दाजुभाइ बीचको प्रेम र सद्भाव एउटा यस्तो सुरक्षा कवच हो जसले बाहिरी जस्तोसुकै आँधीबेहरीलाई पनि रोक्न सक्छ। तर जब यो कवच भित्रैबाट टुट्छ, तब पतन रोक्न असम्भव जस्तै हुन्छ। त्यसैले, मतभेद हुनु स्वाभाविक भए पनि त्यसलाई मनमुटावमा बदलिन नदिनु नै बुद्धिमानी हो।।
