विपक्षीको आलोचनाबीच सिक्किम सरकारद्वारा सन् २०२६-२७ का लागि १९,२१५ करोडको बजेट प्रस्तुत

सिक्किमको एसकेएम सरकारले विपक्षी दलहरूको कडा आलोचनाका बीच आर्थिक वर्ष २०२६-२७ का लागि १९,२१५ करोड रुपियाँको कुल बजेट प्रस्तुत गरेको छ। मुख्यमन्त्री एवं वित्त मन्त्री प्रेमसिंह तामाङले चार दिने बजेट अधिवेशनको पहिलो दिन उक्त वार्षिक साधरण बजेट सदनसमक्ष राख्नुभएको हो।

वार्षिक बजेटले राज्यको आगामी आर्थिक दिशा र विकासका प्राथमिकताहरू निर्धारण गर्ने हुनाले यो सर्वसाधारणका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। बजेटमा कृषि, स्वास्थ्य, शिक्षा, पूर्वाधार विकास र सामाजिक सुरक्षाजस्ता प्रत्यक्ष जनसरोकारका क्षेत्रहरूमा ठूलो रकम विनियोजन गरिएकाले यसले सिक्किमका जनताको दैनिक जीवन र राज्यको समग्र समृद्धिमा सीधा प्रभाव पार्दछ।

मुख्य समाचार

गान्तोकस्थित सिक्किम विधानसभाको एघारौँ कार्यकालअन्तर्गत आर्थिक वर्ष २०२६-२७ को चारदिने सामान्य बजेट अधिवेशन राज्यपाल ओमप्रकाश माथुरको सम्बोधनसँगै सुरु भएको छ। समयमा वार्षिक बजेट प्रस्तुत गर्न नसकेको भन्दै विपक्षी दलहरूले कडा आलोचना गरिरहेको पृष्ठभूमिमाझ राज्यको सत्तारूढ एसकेएम सरकारले यो बजेट ल्याएको हो।

विधानसभा अध्यक्ष मिङ्मा नोर्बु शेर्पाको अध्यक्षतामा सुरु भएको अधिवेशनको पहिलो दिन राज्यपाल माथुरले सरकारको समावेशी, दिगो र समृद्ध सिक्किम निर्माण गर्ने दीर्घकालीन दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्नुभयो। आफ्नो सम्बोधनमा उहाँले सिक्किमले राज्य स्थापनाको स्वर्ण जयन्ती सम्पन्न गरेकोमा शुभकामना व्यक्त गर्दै राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र उपराष्ट्रपतिको ऐतिहासिक भ्रमणको स्मरण गर्नुभयो।

राज्यपालले सिक्किम पूर्ण साक्षर राज्य घोषणा भएको, सिक्किम प्रहरीलाई ‘प्रेसिडेन्ट्स कलर’ प्राप्त भएको, ‘आमा दिदीबहिनी पिङ्क बस सेवा’ सञ्चालनमा आएको तथा भारतकै पहिलो पेपरलेस न्यायपालिका बनेको जस्ता ऐतिहासिक उपलब्धिहरूको चर्चा गर्दै मुख्यमन्त्री प्रेमसिंह तामाङ नेतृत्वको सरकारलाई बधाई दिनुभयो।

राज्यपालको सम्बोधनलगत्तै मुख्यमन्त्री एवं वित्त मन्त्री प्रेमसिंह तामाङले आर्थिक वर्ष २०२६-२७ का लागि १९,२१५ करोड रुपियाँको कुल बजेट प्रस्तुत गर्नुभयो। प्रस्तुत बजेट अनुसार:

• समायोजनपछिको खर्चयोग्य रकम: १८,४५५ करोड रुपियाँ

• राजस्व खर्च: ११,७३३ करोड रुपियाँ

• पुँजीगत खर्च: ५,८९६ करोड रुपियाँ

• केन्द्र प्रायोजित योजना: २,४६० करोड रुपियाँ

मुख्यमन्त्री तामाङले सिक्किमको वर्तमान कुल राज्य घरेलु उत्पादन (जीएसडीपी) ६२,९७३ करोड रुपियाँ पुग्ने प्रक्षेपण गर्नुभयो। उहाँले आगामी वर्षहरूमा राज्यको वार्षिक आर्थिक वृद्धि १३ प्रतिशतभन्दा बढी कायम राख्ने लक्ष्य राखिएको जानकारी दिनुभयो। बजेटमा मुख्यगरी कृषि, स्वास्थ्य, शिक्षा, पूर्वाधार, पर्यटन, सीप विकास, महिला सशक्तीकरण, पर्यावरण संरक्षण र डिजिटल सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

बजेटमार्फत विभिन्न नयाँ कार्यक्रमहरूको घोषणा गरिएको छ। जसअन्तर्गत किसानहरूका लागि १ प्रतिशत प्रभावकारी ब्याजदरमा कृषि ऋण उपलब्ध गराइनेछ। स्वास्थ्य क्षेत्रतर्फ राज्यव्यापी एचपीभी (HPV) परीक्षण कार्यक्रम र एसटीएनएम अस्पतालमा पहिलो मिर्गौला प्रत्यारोपण सेवा सुरु गरिने उल्लेख छ। शिक्षातर्फ सोचेकगाङस्थित सरकारी मेडिकल कलेजमा एमबीबीएस अध्ययन सुरु गरिने भएको छ।

यसैगरी पूर्वाधार विकासका लागि ५७० किलोमिटर सडक स्तरोन्नति गरिनेछ भने कृषि प्रवर्द्धनका लागि ‘मेरो अलैंची, मेरो धन’ अभियान सञ्चालन गरिनेछ। बजेटमा स्मार्ट मिटर विस्तार, सीप विकास कार्यक्रम तथा सहरी विकास योजनाहरूलाई पनि समेटिएको छ।

सामाजिक तथा राजनीतिक प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै सरकारले लिम्बू–तामाङ समुदायका लागि विधानसभामा सिट आरक्षण, छुटेका १२ समुदायलाई अनुसूचित जनजातिमा सूचीकृत गर्ने तथा भुटिया, लेप्चा र लिम्बू भाषालाई संविधानको आठौँ अनुसूचीमा समावेश गराउने विषयलाई केन्द्र सरकारसमक्ष निरन्तर उठाइने स्पष्ट पारेको छ।

FAQs

१. आर्थिक वर्ष २०२६-२७ का लागि सिक्किम सरकारले कति रकमको बजेट प्रस्तुत गरेको छ?

सिक्किम सरकारले आर्थिक वर्ष २०२६-२७ का लागि १९,२१५ करोड रुपियाँको कुल बजेट प्रस्तुत गरेको छ। जसमा समायोजनपछि खर्चयोग्य रकम १८,४५५ करोड रुपियाँ रहनेछ भने राजस्व खर्च ११,७३३ करोड र पुँजीगत खर्च ५,८९६ करोड रुपियाँ अनुमान गरिएको छ।

२. सिक्किमको नयाँ बजेटमा सर्वसाधारण र किसानका लागि के-स्ता मुख्य कार्यक्रमहरू छन्?

नयाँ बजेटमा किसानका लागि १ प्रतिशत ब्याजदरमा कृषि ऋण, ‘मेरो अलैंची, मेरो धन’ अभियान, ५७० किलोमिटर सडक स्तरोन्नति, एसटीएनएम अस्पतालमा मिर्गौला प्रत्यारोपण सेवा र राज्यव्यापी एचपीभी परीक्षणजस्ता जनहितकारी योजनाहरू समावेश गरिएका छन्।