सिक्किम क्रान्तिकारी मोर्चा (एसकेएम) नेतृत्वको राज्य सरकार दिवालिया नभएको भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सिक्किमले स्पष्ट पारेको छ। विपक्षी दल सिटिजन एक्सन पार्टी (क्याप) ले सरकार वित्तीय रूपमा धराशायी भएको आरोप लगाइरहेका बेला भाजपाले उक्त दाबीको खण्डन गरेको हो। यद्यपि, राज्यको राजस्व आधार कमजोर रहेको र बजेट समयमा नआउनुमा नोकरशाही स्तरको कमजोरी जिम्मेवार रहेको भाजपाको भनाइ छ।
राज्यको वित्तीय स्थिति, बजेट प्रस्तुति र राजस्वको अवस्थाले सम्पूर्ण सिक्किमको विकास निर्माण, प्रशासनिक कार्य र आम नागरिकको जीवनस्तरमा सीधा असर पार्छ। सत्तापक्ष र विपक्षी दलहरूबीच वित्तीय व्यवस्थापनलाई लिएर भइरहेको यो बहसले राज्यको आर्थिक पारदर्शिता, प्रशासनिक दक्षता र केन्द्र-राज्य वित्तीय सम्बन्धबारे जनमानसमा चासो बढाएको छ।
मुख्य विशेषताहरू
-
भाजपा सिक्किमका प्रवक्ता पासङ ग्याली शेर्पाद्वारा एसकेएम सरकार दिवालिया भएको विपक्षी आरोपको पूर्ण खण्डन।
-
राज्यको आफ्नै राजस्व आधार (Revenue Base) नबढेकाले परनिर्भरता बढे पनि सरकार पूर्ण रूपमा धराशायी नभएको स्पष्टीकरण।
-
बजेट समयमा प्रस्तुत हुन नसक्नुमा केन्द्रको ढिलाइ नभई राज्यको नोकरशाही स्तरको प्रशासनिक कमी-कमजोरी जिम्मेवार रहेको ठहर।
मुख्य समाचार
राजधानी गान्तोकमा पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सिक्किमका प्रवक्ता पासङ ग्याली शेर्पाले राज्य सरकार दिवालिया (ब्याङ्करप्ट) भएको दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन्। विपक्षी दलले लगाएको आरोपका सम्बन्धमा सोधिएको प्रश्नको जवाफ दिँदै उनले सिक्किम सरकार दिवालिया नभएको पार्टीको आधिकारिक अडान सार्वजनिक गरेका हुन्।
सिक्किमको प्रमुख विपक्षी दल सिटिजन एक्सन पार्टी, सिक्किम (क्याप सिक्किम) ले वर्तमान एसकेएम सरकार वित्तीय रूपमा दिवालिया भएको दाबी गर्दै आएको छ। क्याप सिक्किमका अनुसार सरकार दिवालिया भएकै कारण समयमा वार्षिक बजेट प्रस्तुत गर्न नसकेको हो। सोही पृष्ठभूमिमा गठबन्धन घटकका रूपमा रहेको भाजपा सिक्किमले पत्रकार सम्मेलनमार्फत विपक्षीको यस दाबीको औपचारिक खण्डन गरेको छ।
पत्रकारहरूसँगको कुराकानीमा भाजपा प्रवक्ता पासङ ग्याली शेर्पाले यदि सरकार साँच्चै दिवालिया भएको भए हालसम्म वित्तीय व्यवस्था धराशायी भइसक्ने र विभिन्न वित्तीय संस्थानहरूले सोबारे रिपोर्ट सार्वजनिक गरिसक्ने बताए। उनले राज्यको राजस्व आधार (Revenue Base) बढ्न नसकेका कारण सरकार आश्रित बनेको तथ्यलाई भने स्वीकारेका छन्।
यसैगरी, केन्द्र सरकारले वित्तीय अनुदान दिन ढिलाइ गरेका कारण राज्य सरकारले समयमा वार्षिक बजेट प्रस्तुत गर्न नसकेको भन्ने तर्कलाई पनि भाजपाले खण्डन गरेको छ। प्रवक्ता शेर्पाका अनुसार बजेट प्रभावित हुनुमा केन्द्र सरकार नभई राज्यको नोकरशाही स्तरमा हुने कमी-कमजोरी मुख्य कारण हो।
सार्वजनिक प्रभाव
राज्यको वित्तीय व्यवस्थापन र बजेट प्रस्तुतिमा हुने ढिलाइले विकास आयोजनाहरू, सरकारी सेवा प्रवाह र विभिन्न प्रशासनिक कामहरूमा प्रत्यक्ष असर पुर्याउँछ। राजस्व आधार कमजोर हुँदा र बजेट समयमा नआउँदा सर्वसाधारण नागरिक, ठेकेदार, सरकारी कर्मचारी र विभिन्न योजनाका लाभार्थीहरू प्रभावित हुने सम्भावना रहन्छ।
पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै भाजपा प्रवक्ता पासङ ग्याली शेर्पाले भने, “सिक्किम सरकार दिवालिया भयो भन्ने कुरा हामी मान्दैनौँ। दिवालिया भएको भए सरकार क्र्यास (धराशायी) भइसक्नुपर्ने हो र विभिन्न वित्तीय संस्थानहरूले रिपोर्ट सार्वजनिक गरिसक्ने थिए। अँ, रेभेन्यू बेस (राजस्व आधार) बढ्न नसकेकाले हामी (सिक्किम सरकार) आश्रित चाहिँ भएका छौँ। तर, ब्याङ्करप्ट भएको कुरा हामी मान्दैनौँ।”
केन्द्रको सहयोग र प्रशासनिक प्रक्रियाबारे स्पष्ट पार्दै उनले थपे, “केन्द्र सरकारले राज्यहरूलाई धनराशि दिँदा टार्गेट र टर्म एण्ड कन्डिसन पनि दिन्छ। साथै युटिलाइजेसन सर्टिफिकेट (उपयोगिता प्रमाण-पत्र) पनि बुझाउनुपर्ने हुन्छ।”
भावी योजना र आगामी कदम
भाजपाले केन्द्र सरकारको वित्तीय सहयोग प्रक्रियालाई दोष दिनुभन्दा राज्य सरकारले आफ्नो प्रशासनिक दक्षता र वित्तीय व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेको छ। आगामी दिनहरूमा राज्य सरकारले नोकरशाही स्तरका कमजोरीहरू सुधार्दै बजेट प्रक्रिया र युटिलाइजेसन सर्टिफिकेट बुझाउने कार्यलाई पारदर्शी एवं द्रुत बनाउन आवश्यक रहेको औँल्याइएको छ।
विपक्षी दल क्याप सिक्किमले एसकेएम सरकार दिवालिया भएको र बजेट ल्याउन नसकेको आरोप लगाइरहँदा भाजपा सिक्किमले सरकार दिवालिया नभएको स्पष्ट पारेको छ। यद्यपि, राज्यले आफ्नो राजस्व आधार बढाउनुपर्ने र प्रशासनिक सुशासनमार्फत वित्तीय व्यवस्थापन सुदृढ गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई भाजपाको यो भनाइले उजागर गरेको छ।
FAQs
के सिक्किम सरकार साँच्चै दिवालिया भएको हो?
भाजपा सिक्किमका अनुसार सिक्किम सरकार दिवालिया भएको छैन। यदि सरकार दिवालिया भएको भए राज्यको वित्तीय व्यवस्था धराशायी भइसक्ने र वित्तीय संस्थाहरूले आधिकारिक रिपोर्ट निकालिसक्ने थिए।
सिक्किममा वार्षिक बजेट समयमा प्रस्तुत हुन नसक्नुको कारण के हो?
भाजपाका अनुसार बजेट समयमा प्रस्तुत हुन नसक्नुमा केन्द्र सरकारको ढिलाइ नभई राज्य सरकारको नोकरशाही स्तरमा हुने प्रशासनिक कमी-कमजोरी र वित्तीय व्यवस्थापनको फितलोपन मुख्य कारण हो।












