व्यवसायिक सिलिन्डरहरू १९५ रुपैयाँले महँगो भएका छन्। अब कति महँगो पर्छन् पत्ता लगाउनुहोस्। विश्वव्यापी तेलको मूल्यमा भएको वृद्धि र पश्चिम एसियामा तनावले व्यवसायहरूको लागत बढाएको छ; घरेलु उपभोक्ताहरू हाल राहत पाएका छन्। देशमा मुद्रास्फीतिको दबाब फेरि एक पटक बढ्दै गएको छ। विश्वव्यापी कच्चा तेलको मूल्यमा भएको तीव्र वृद्धिको बीचमा, तेल मार्केटिङ कम्पनीहरूले १९ किलोग्रामको व्यावसायिक एलपीजी सिलिन्डरको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि गरेका छन्। राजधानी दिल्लीमा, मूल्य प्रति सिलिन्डर ₹१९५.५० ले बढेर ₹२,०७८.५० पुगेको छ।
व्यवसायिक ग्यासको मूल्यमा वृद्धि भएको यो लगातार दोस्रो महिना हो। मार्च १ मा ₹११४.५० को अघिल्लो वृद्धि गरिएको थियो, जसले व्यवसायहरूमा थप आर्थिक बोझ थपेको थियो। व्यावसायिक एलपीजीको मूल्यमा भएको वृद्धिको प्रभाव देशभरका सबै प्रमुख शहरहरूमा महसुस गरिएको छ। कोलकातामा, मूल्य ₹२१८ ले बढेर ₹२,२०८.५० पुगेको छ। मुम्बईमा, प्रति सिलिन्डर २,०३१ रुपैयाँ पुगेको छ। चेन्नईमा नयाँ मूल्य २,२४६.५० रुपैयाँ भएको छ।
यो वृद्धिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने परिवर्तनले घरेलु व्यावसायिक गतिविधिहरूमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारिरहेको देखाउँछ। एलपीजीको मूल्य प्रत्येक महिनाको पहिलो दिनमा परिमार्जन गरिन्छ। यो प्रक्रिया देशका प्रमुख तेल कम्पनीहरू – इन्डियन आयल कर्पोरेशन, भारत पेट्रोलियम र हिन्दुस्तान पेट्रोलियम – द्वारा अन्तर्राष्ट्रिय बजार बेन्चमार्क, कच्चा तेलको मूल्य र डलर-रुपैयाँ विनिमय दरलाई ध्यानमा राखेर निर्धारण गरिन्छ। व्यावसायिक एलपीजी महँगो भए पनि, घरेलु प्रयोगको लागि १४.२ किलोग्राम एलपीजी सिलिन्डरको मूल्य अपरिवर्तित रहेको छ। दिल्लीमा यसको मूल्य ९१३ रुपैयाँ रहेको छ।
यद्यपि, हालै मार्च ७ मा यसलाई ६० रुपैयाँले बढाइएको थियो। सरकारको उज्ज्वला योजना अन्तर्गत प्रदान गरिएको अनुदानका कारण योग्य लाभार्थीहरूमा यसको प्रभाव सीमित भए पनि, यो गैर-अनुदानित उपभोक्ताहरूको लागि एक महत्त्वपूर्ण खर्च बनेको छ। व्यावसायिक एलपीजी मुख्यतया होटल, रेस्टुरेन्ट, ढाबा र साना उद्योगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। त्यसैले, यो मूल्य वृद्धिले यी क्षेत्रहरूमा प्रत्यक्ष रूपमा लागत बढाउनेछ। विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि यदि यो प्रवृत्ति जारी रह्यो भने, खाद्य वस्तु र सेवाहरूको मूल्य पनि बढ्न सक्छ, जसले अप्रत्यक्ष रूपमा सामान्य उपभोक्ताहरूलाई असर गर्नेछ।
यसको विपरीत, पेट्रोल र डिजेलको मूल्य स्थिर छ। मार्च २०२५ मा प्रति लिटर ₹२ को कटौती पछि तिनीहरूको मूल्यमा कुनै ठूलो परिवर्तन भएको छैन। दिल्लीमा पेट्रोलको मूल्य प्रति लिटर ₹९४.७७ छ। डिजेल प्रति लिटर ₹८७.६७ मा कायम छ। विश्वव्यापी तेल बजारमा उतारचढावको बावजुद सरकारले मूल्य नियन्त्रणमा राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारलाई अस्थिर बनाएको छ। इरानसँग सम्बन्धित तनाव र महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्गहरू, विशेष गरी होर्मुज जलडमरूमा बढ्दो दबाबका कारण कच्चा तेल आपूर्ति प्रभावित भएको छ।
यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्यमा लगभग ५० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। यदि यो अवस्था बिग्रियो भने, भविष्यमा ऊर्जाको मूल्यमा थप वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ। भारत विश्वको तेस्रो ठूलो ऊर्जा उपभोक्ता हो र आफ्नो आवश्यकताको ठूलो हिस्सा आयात गर्दछ। त्यसकारण, विश्वव्यापी मूल्यमा हुने कुनै पनि परिवर्तनले देशको अर्थतन्त्र र उपभोक्ताहरूलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ। विज्ञहरूका अनुसार, बढ्दो व्यावसायिक एलपीजी मूल्यले साना व्यवसायहरूको लागि चुनौती खडा गर्न सक्छ, जबकि मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्ने सरकारको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी छ। समग्रमा, व्यवसायिक एलपीजीको मूल्यमा भएको यो वृद्धि व्यवसायहरूको लागि चिन्ताको विषय हो, जबकि घरेलु उपभोक्ताहरू हाल राहतमा छन्। आगामी महिनाहरूमा विश्वव्यापी अवस्था र सरकारी कार्यहरूले मुद्रास्फीतिको दबाब कति बढ्छ भनेर निर्धारण गर्नेछ।
