नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले देशमा अवैधानिक रूपमा सञ्चालन भइरहेका अनलाइन सट्टेबाजी (बेटिङ) तथा गैरकानुनी वित्तीय कारोबारमा प्रयोग हुने २ लाख २३ हजार ५६८ भन्दा बढी वेबसाइट र एप बन्द गरेको छ। सरकारको शासकीय सुधारसम्बन्धी कार्यसूची अनुसार गठित टाक्स फोर्सले इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूसँगको सहकार्यमा यी प्लेटफर्महरू ब्लक गरेको हो।
अनलाइन सट्टेबाजी र गैरकानुनी वित्तीय कारोबारले समाजमा ठगी (स्क्यामिङ) बढाउने र अवैध वित्तीय गतिविधिलाई प्रोत्साहन गर्ने जोखिम रहन्छ। फिफा विश्वकप जस्ता ठूला खेलकुद प्रतियोगिताका बेला यस्ता बेटिङ एपको प्रयोग अत्यधिक बढ्नसक्ने भएकाले यसको रोकथामले देशको वित्तीय प्रणालीलाई सुरक्षित राख्न र आम नागरिकलाई ठगीबाट जोगिन मद्दत पुर्याउँछ।
मुख्य विशेषताहरू
-
ठूलो संख्यामा कारबाही: फिफा विश्वकप सुरु भएयता दुई लाख २३ हजार ५६८ वटा सट्टेबाजी र अवैधानिक वित्तीय कारोबार हुने एप तथा वेबसाइट बन्द गरिएको छ।
-
विशेष टाक्स फोर्सको गठन: प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको चासोपछि दूरसञ्चार प्राधिकरणले छुट्टै टाक्स फोर्स गठन गरी २४ सै घण्टा निगरानी र ब्लकिङको काम अघि बढाएको छ।
-
प्रविधि र सहकार्यको प्रयोग: इन्टरनेट सेवा प्रदायक (आईएसपी) का प्रतिनिधिहरूलाई प्राधिकरणमै राखेर ‘थ्रेड इन्टेलिजेन्स टुल’ मार्फत नयाँ खुल्ने वेबसाइटहरू निरन्तर बन्द गरिँदै आएको छ।
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले नेपालमा अनलाइन बेटिङ र अवैध वित्तीय कारोबार रोक्न व्यापक कारबाही अघि बढाएको छ। सरकारले गत चैत १३ गते जारी गरेको शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० कार्यसूचीको ४२ औँ बुँदामा सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले सट्टेबाजी एप र त्यससम्बन्धी वेबसाइट २४ घण्टाभित्र बन्द गराउने निर्णय समेटेको थियो। सोही निर्णयबमोजिम सुरुमा सबै बेटिङ साइटहरू बन्द गराइए पनि नयाँ नाममा पुनः खुल्ने क्रम जारी रहेपछि कारबाहीलाई अझ तीव्र पारिएको छ।
दूरसञ्चार प्राधिकरणका सहायक निर्देशक तथा इन्जिनियर ओमप्रकाश महतोले यसबारे जानकारी दिँदै भन्नुभयो:
“विश्वकप सुरु भएपछि इन्टरनेट सेवा प्रदायक (आईएसपी) का प्रतिनिधिहरूलाई प्राधिकरणमै राखेर त्यस्ता वेबसाइटलाई बन्द गर्ने काम गरिएको थियो। यति धेरै वेबसाइट एक-एक गरेर खोज्न कठिन हुने भएकाले अधिकार प्रदत्त विभिन्न संस्था तथा निकायले पहिचान गरेका बेटिङ साइट तथा अवैधानिक वित्तीय कारोबार हुने वेबसाइटहरूलाई आईएसपीसँगको सहकार्यमा बन्द गरिन्छ।”
के भएको थियो?
सरकारको शासकीय सुधारसम्बन्धी कार्यसूचीपछि सुरुमा सञ्चालनमा रहेका बेटिङ वेबसाइटहरू ब्लक गरिएका थिए। तर, एउटा बन्द गर्दा नयाँ नाममा अर्को वेबसाइट खुल्ने चुनौती उत्पन्न भयो। विशेष गरी फिफा विश्वकपका बेला सट्टेबाजी एपहरूको प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने आकलन गरेर प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले विशेष चासो देखायो। यसपछि प्राधिकरणले छुट्टै टाक्स फोर्स गठन गरी र्यापिड एक्सनमार्फत २ लाख २३ हजार ५६८ भन्दा बढी साइट तथा एप ब्लक गर्यो।
संलग्न व्यक्ति तथा निकायहरू
यस अभियानमा विभिन्न निकाय तथा अधिकारीहरूको सक्रिय भूमिका रहेको छ:
-
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय: अनलाइन सट्टेबाजी र ठगी नियन्त्रणका लागि नीतिगत निर्देशन र विशेष चासो व्यक्त गरेको।
-
सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय: शासकीय सुधार कार्यसूची अनुसार २४ घण्टाभित्र बेटिङ एप र साइट बन्द गराउने म्यान्डेट पाएको।
-
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (NTA): कारबाहीको नेतृत्व गर्दै टाक्स फोर्स गठन गरेको।
-
इन्जिनियर ओमप्रकाश महतो: टाक्स फोर्समा कार्यरत प्राधिकरणका सहायक निर्देशक, जसले प्राविधिक निगरानी र ब्लकिङ प्रक्रियाको नेतृत्व गरिरहनुभएको छ।
-
इन्टरनेट सेवा प्रदायक (ISP): प्राधिकरणमै प्रतिनिधि खटाएर युआरएल ब्लक गर्ने र प्राविधिक कार्यान्वयन गर्ने भूमिका निभाएका।
सार्वजनिक प्रभाव
यस कदमले सर्वसाधारण र इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूलाई गैरकानुनी सट्टेबाजी र ठगी (स्क्यामिङ) बाट जोगाउन प्रत्यक्ष मद्दत पुर्याउँछ। नयाँ-नयाँ नाममा खुल्ने अवैधानिक वित्तीय कारोबारका वेबसाइटबाट नागरिकको रकम जोखिममा पर्न नदिन प्राधिकरणले ‘थ्रेड इन्टेलिजेन्स टुल’ र विशेष जनशक्ति प्रयोग गरी निगरानी बढाएको छ। साथै नागरिकहरूले पनि यस्ता अवैधानिक साइटहरूबारे जानकारी पाएमै github.com/NTA-OPM मा अपडेट गराउन सक्ने व्यवस्था मिलाइएको छ।
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले अनलाइन सट्टेबाजी र गैरकानुनी वित्तीय कारोबार नियन्त्रणका लागि चालेको यो कदम शासकीय सुधारको एक महत्त्वपूर्ण पाटो हो। प्रविधिको प्रयोग र निरन्तरको हन्टिङमार्फत लाखौँको संख्यामा रहेका अवैध वेबसाइटहरू बन्द गराएर प्रविधि क्षेत्रको सुरक्षा तथा शुद्धीकरणमा जोड दिइएको छ।
FAQs
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले हालसम्म कति सट्टेबाजी वेबसाइट र एप बन्द गरेको छ?
नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले फिफा विश्वकप सुरु भएयता अनलाइन सट्टेबाजी र अवैधानिक वित्तीय कारोबारमा प्रयोग भइरहेका दुई लाख २३ हजार ५६८ वटा एप तथा वेबसाइट बन्द गरेको छ।
यदि कसैले नयाँ अवैधानिक बेटिङ वेबसाइट देखेमा कहाँ जानकारी दिन सकिन्छ?
सर्वसाधारण वा कसैलाई पनि अवैधानिक रूपमा सञ्चालित बेटिङ वा वित्तीय कारोबार हुने वेबसाइटबारे थाहा भएमा प्राधिकरणले दिएको github.com/NTA-OPM लिङ्कमा गएर अपडेट गराउन सकिन्छ।
