नाम्ची जिल्लाको झोलुङ्गे-समरदुङस्थित एनएचपीसी चरण-६ टनलमा चार दिनसम्म चलेको खोज तथा उद्धार अभियान बिहीबार आधिकारिक रूपमा समाप्त भएको छ। बिहीबार थप तीन जनाको शव फेला परेसँगै यस भयानक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने मजदुर तथा अधिकारीहरूको कुल संख्या २५ पुगेको छ।
यो घटनाले ठूला जलविद्युत् आयोजना र सुरुङ निर्माणस्थलमा काम गर्ने मजदुरहरूको सुरक्षा व्यवस्था, आपतकालीन पूर्वतयारी तथा प्राविधिक जोखिमबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। भारतका १० विभिन्न राज्यबाट आएर काम गरिरहेका २५ जना श्रमिक तथा अधिकारीहरूले ज्यान गुमाएपछि यसको असर राष्ट्रिय स्तरमै परेको छ। यस दुर्घटनाले पूर्वाधार विकास निर्माण गर्दा अपनाउनुपर्ने सुरक्षा मापदण्ड र भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन निर्माण क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको छ।
मुख्य विशेषताहरू
-
चार दिन लामो अभियानको अन्त्य: नाम्ची जिल्ला प्रशासन र विभिन्न उद्धार निकायको अथक प्रयासपछि चार दिनदेखि जारी उद्धार कार्य बिहीबार समाप्त भयो।
-
मृतकको संख्या २५ पुग्यो: टनलभित्र थप तीन जनाको शव फेला परेसँगै ज्यान गुमाउनेहरूको कुल संख्या २५ पुगेको पुष्टि भएको छ।
-
उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन: राज्य सरकारले दुर्घटनाको कारण र परिस्थितिबारे सत्यतथ्य पत्ता लगाउन उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गरेको छ।
सिक्किमको नाम्ची जिल्लास्थित झोलुङ्गे-समरदुङ क्षेत्रमा रहेको एनएचपीसी चरण-६ (Teesta Stage-VI) सुरुङ निर्माणस्थलमा भएको दुःखद दुर्घटनापछि सञ्चालन गरिएको चार दिन लामो खोज तथा उद्धार अभियान औपचारिक रूपमा समाप्त भएको छ। उद्धार टोलीहरूले टनलको भित्री भागको विस्तृत निरीक्षण गरी बेपत्ता मजदुरहरूको विवरणसँग तुलना गर्दा अब टनलभित्र कोही पनि बाँकी नरहेको पुष्टि गरेका छन्।
के भएको थियो?
एनएचपीसी चरण-६ अन्तर्गत टनल निर्माणको काम भइरहेको समयमा यो दुर्घटना भएको थियो। सुरुङभित्र मजदुर र अधिकारीहरू कार्यरत रहेका बेला अकस्मात दुर्घटना हुन पुग्यो। घटनालगत्तै नाम्ची जिल्ला प्रशासनलाई खबर गरिएपछि तत्काल खोज तथा उद्धार कार्य सुरु गरिएको थियो।
विभिन्न एजेन्सीहरूले चार दिनसम्म लगातार कठिन परिस्थितिमा उद्धार कार्य चलाएका थिए। उद्धारको अन्तिम दिन अर्थात् बिहीबार थप तीन जनाको शव फेला परेसँगै मृतकको संख्या २५ पुगेको हो।
संलग्न व्यक्ति तथा निकायहरू
यस दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेहरू एनएचपीसी लिमिटेड (NHPC Limited), एआरएक्स (ARX) तथा पटेल इन्जिनियरिङ लिमिटेडसँग आबद्ध मजदुर तथा अधिकारीहरू रहेका छन्। उनीहरू भारतका १० विभिन्न राज्यका बासिन्दा थिए। मृतकमध्ये:
-
पश्चिम बंगाल: ११ जना
-
झारखण्ड: ४ जना
-
जम्मु-कश्मीर: २ जना
-
उत्तराखण्ड: २ जना
-
केरला, उत्तर प्रदेश, बिहार, सिक्किम, पञ्जाब र असम: १/१ जना
खोज तथा उद्धार अभियान नाम्ची जिल्ला प्रशासनको नेतृत्वमा सञ्चालन भएको थियो। यसमा एनएचपीसीका अधिकारीहरू, राष्ट्रिय आपतकालीन प्रतिक्रिया बल (NDRF), राज्य आपतकालीन प्रतिक्रिया बल (SDRF), इस्टर्न कोलफिल्ड्स लिमिटेड (आसनसोल) को माइन्स उद्धार टोली, सिक्किम प्रहरी, अग्नि तथा आपतकालीन सेवा, र स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण विभागका टोलीहरू संलग्न थिए। सिङ्गो अभियानको अनुगमन सिक्किम राज्य आपदा व्यवस्थापन प्राधिकरणले गरेको थियो।
सार्वजनिक प्रभाव
उद्धार गरिएका सबै २५ जनाको शवलाई आवश्यक कानुनी तथा चिकित्सा प्रक्रिया (पोस्टमार्टम) पूरा गर्न सिङ्ताम जिल्ला अस्पताल, एसटीएनएम अस्पताल, नाम्ची जिल्ला अस्पताल तथा सेन्ट्रल रेफरल अस्पताल, मणिपालमा लगिएको छ। पहिचान भइसकेका शवहरूलाई सम्बन्धित परिवारको जिम्मा लगाइसकिएको प्रशासनले जनाएको छ। देशका विभिन्न भागबाट काम गर्न आएका श्रमिकहरूको मृत्युले पीडित परिवारहरूमा गहिरो शोक छाएको छ।
एनएचपीसी टनल दुर्घटनापछि चार दिनसम्म चलेको कठिन उद्धार अभियान बिहीबार २५ जनाको मृत्युको पुष्टि गर्दै समाप्त भएको छ। राज्य सरकारले घटनाको गम्भीरतालाई ध्यानमा राख्दै दुर्घटनाको मुख्य कारण र परिस्थिति छानबिन गर्न तथा भविष्यमा यस्ता प्राविधिक र भौतिक दुर्घटनाहरू दोहोरिन नदिन आवश्यक सुझाव दिन उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गरेको छ।
FAQs
प्रश्न १: एनएचपीसी टनल दुर्घटनामा कुल कति जनाको मृत्यु भयो र उद्धार अभियान कहिले समाप्त भयो?
उत्तर: एनएचपीसी चरण-६ टनल दुर्घटनामा कुल २५ जना मजदुर तथा अधिकारीहरूको मृत्यु भएको छ। चार दिनसम्म चलेको निरन्तर खोज तथा उद्धार अभियान बिहीबार आधिकारिक रूपमा समाप्त भएको हो।
प्रश्न २: दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने मजदुरहरू कहाँका थिए र घटनाबारे सरकारले के कदम चालेको छ?
उत्तर: मृतकमध्ये पश्चिम बंगालका ११, झारखण्डका ४, जम्मु-कश्मीरका २, उत्तराखण्डका २ तथा केरला, उत्तर प्रदेश, बिहार, सिक्किम, पञ्जाब र असमका १-१ जना रहेका छन्। राज्य सरकारले घटनाको छानबिन गर्न उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको छ।
