रामकृष्ण परमहंस देवको जन्मजयन्ती सन्देशलाई लिएर केन्द्र र राज्य सरकारहरूबीच वाकयुद्ध सुरु भयो। “बंकिम दा” पछि, बंगालको राजनीति अब “स्वामी रामकृष्ण” लाई लिएर तातो भयो। रामकृष्ण परमहंस देवको १९१ औं जन्मजयन्तीमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सन्देशले पश्चिम बंगालको राजनीतिमा नयाँ विवाद निम्त्याएको छ। सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म “X” मा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्नो सन्देशमा “स्वामी रामकृष्ण परमहंसजी” शब्द प्रयोग गरे। यसमा बङ्गालकी मुख्यमन्त्री ममता ब्यानर्जीले यो शब्दावलीमा कडा आपत्ति जनाइन्। आफ्नो सन्देशमा प्रधानमन्त्रीले लेखे कि रामकृष्ण परमहंसले आध्यात्मिकता र आध्यात्मिक अभ्यासलाई जीवनशक्तिको रूपमा स्थापित गर्ने तरिकाले युगौंदेखि मानवतालाई मार्गदर्शन गर्नेछ, र उनको सन्देशले सधैं प्रेरणा दिनेछ।यद्यपि, “स्वामी” शब्दको प्रयोगले विवाद निम्त्यायो। रामकृष्ण परमहंसदेवलाई सामान्यतया “ठाकुर” भनेर सम्बोधन गरिन्छ, जबकि उनका शिष्य नरेन्द्रनाथ दत्त, त्याग पछि, “स्वामी विवेकानन्द” भनेर चिनिन थाले। यसको प्रतिक्रिया दिँदै, ममता बनर्जीले लेखिन् कि उनी फेरि एक पटक स्तब्ध भइन्, र बंगालका महापुरुषहरूको सन्दर्भमा यस्तो सम्बोधन शैलीको सामना गरिएको यो पहिलो पटक होइन।
आफ्नो बयानमा, ममता ब्यानर्जीले भनिन् कि रामकृष्ण परमहंसदेवलाई जनताले “ठाकुर” भनेर सम्मान गर्छन्। उनको मृत्युपछि, उनका त्यागी शिष्यहरूले रामकृष्ण मठ र मिसन स्थापना गरे। भारतीय परम्परा अनुसार, त्यागीहरूको नाममा “स्वामी” उपाधि थपिएको छ। यद्यपि, आचार्यदेव आफैलाई सधैं “ठाकुर” नामले चिनिन्थे। “ठाकुर-मा-स्वामीजी” को पवित्र त्रिमूर्तिलाई उल्लेख गर्दै, उनले भनिन् कि त्यहाँ पनि रामकृष्णलाई “ठाकुर”, मा शारदालाई “मा” र विवेकानन्दलाई “स्वामीजी” भनेर सम्मान गरिन्छ।
मुख्यमन्त्री ममता ब्यानर्जीले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई अपील गरेकी छिन् कि आधुनिक भारतको निर्माणमा भूमिका खेल्ने बंगालको पुनर्जागरणका महान् व्यक्तित्वहरूलाई जनाउन नयाँ उपनामहरू सिर्जना गर्नु आवश्यक छैन। उनले बंगालको भावनामा चोट पुर्याउनु हुँदैन।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सम्बोधनले विवाद निम्त्याएको यो पहिलो पटक होइन। गत दिसम्बरमा संसदको हिउँदे अधिवेशनमा ‘वन्दे मातरम्’ मा छलफलको क्रममा बंकिमचन्द्र चटर्जीलाई उल्लेख गर्दा प्रधानमन्त्रीले उनलाई ‘बंकिम दा’ भनेर सम्बोधन गरेका थिए। त्यसबेला लोकसभामा तृणमूल कांग्रेसका सांसद सौगत रायले आपत्ति जनाउँदै उनलाई ‘बंकिम बाबु’ भन्न आग्रह गरेका थिए। त्यो घटनाले पनि तीब्र राजनीतिक प्रतिक्रियाहरू निम्त्याएको थियो। रामकृष्ण परमहंसदेवको जन्मजयन्ती वरिपरिको यो पछिल्लो विवाद बंगालको सांस्कृतिक र धार्मिक संवेदनशीलतासँग मिल्दोजुल्दो राजनीतिक बहस बनेको छ।
