नयाँ दिल्ली: जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय (जेएनयू) मा सोमबार राति दुई विद्यार्थी समूहबीच भएको झडपमा धेरै विद्यार्थी घाइते भएका छन्। वामपन्थी विद्यार्थी सङ्गठन र अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद् (एबीभीपी) ले एक-अर्कालाई हिंसाको आरोप लगाएका छन्। विश्वविद्यालय प्रशासनले क्याम्पसमा हुने कुनै पनि अनुशासनहीनता विरुद्ध कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।
विवाद कसरी सुरु भयो?
गत आइतबार राति, वामपन्थी झुकाव राख्ने जेएनयू विद्यार्थी सङ्घ (JNUSU) ले “समता यात्रा” घोषणा गरेको थियो। उक्त जुलुस पूर्वी गेटसम्म जाने कार्यक्रम थियो। सङ्घले उपकुलपति शान्तिश्री धुलिपुडी पण्डितको राजीनामा र एक विद्यार्थीविरुद्धको निष्कासन आदेश खारेज गर्न माग गरेको छ। सोमबार बिहान करिब १:३० बजेतिर विरोध प्रदर्शन हिंसात्मक बनेपछि क्याम्पसमा तनाव सिर्जना भएको हो।
उपकुलपतिको बयानले निम्त्याएको विवाद
हालैको एक अन्तर्वार्तामा उपकुलपतिले समुदायहरू “आफूलाई पीडितको रूपमा चित्रण गरेर वा ‘भिक्टिम कार्ड’ खेलेर सधैँ प्रगति गर्न सक्दैनन्” भन्ने अभिव्यक्ति दिएकी थिइन्। JNUSU ले यस बयानलाई “जातिवादी” र “सीमान्तकृत समुदायहरूप्रति असंवेदनशील” भन्दै कडा टिप्पणी गरेको छ। यही बयानका कारण विद्यार्थीहरूमा आक्रोश पैदा भएको हो।
दुवै पक्षका आरोप-प्रत्यारोप
-
वामपन्थी सङ्गठनको दाबी: उनीहरूले शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शन भइरहेका बेला एबीभीपीका सदस्यहरूले ढुङ्गा हानेको आरोप लगाएका छन्। उनीहरूले केही व्यक्तिले ढुङ्गा र लाठी बोकेको भिडियो समेत सार्वजनिक गरेका छन्। JNUSU का अनुसार, एबीभीपी सदस्यहरूले आक्रमण गर्दा धेरै विद्यार्थी घाइते भए र केहीले ज्यान जोगाउन केन्द्रीय पुस्तकालयमा शरण लिनुपरेको थियो। सङ्घले फेब्रुअरी २६ मा शिक्षा मन्त्रालयसम्म “लामो मार्च” गर्ने घोषणा गर्दै उपकुलपतिको राजीनामाको माग दोहोर्याएको छ।
-
एबीभीपीको आरोप: एबीभीपीले हिंसा हुनुअघि क्याम्पसमा नकाबधारी व्यक्तिहरू घुमिरहेको भिडियो जारी गरेको छ। सङ्गठनले वामपन्थी विद्यार्थीहरूले शारीरिक झडप सुरु गरेको र पछि कार्यकर्ताहरूमाथि ढुङ्गा प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। उनीहरूका अनुसार, करिब १५०–२०० जनाको भीडले गरेको आक्रमणमा धेरै समर्थक घाइते भई अस्पताल भर्ना भएका छन्।
-
वैभव मीनाको भनाइ: JNUSU का पूर्व महासचिव वैभव मीनाले वामपन्थी विद्यार्थीहरूले पठन कक्ष (Reading Room) बन्द गर्न दबाब दिएको र अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीहरूले अस्वीकार गर्दा हिंसा भड्किएको दाबी गरे।
प्रशासनको आधिकारिक धारणा
जेएनयू प्रशासनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रदर्शनकारी विद्यार्थीहरूले शैक्षिक भवनहरू अवरुद्ध गरेको र पुस्तकालयमा रहेका विद्यार्थीहरूलाई जबर्जस्ती विरोधमा सामेल गराउन खोजेको आरोप लगाएको छ। प्रशासनले यी घटनाहरूलाई गम्भीरतापूर्वक लिँदै विश्वविद्यालयको नियमावली र भारतीय न्याय संहिता (पहिलेको दण्ड संहिता) अन्तर्गत कडा कारबाही प्रक्रिया अघि बढाएको स्पष्ट पारेको छ।
