नयाँ दिल्ली: दिल्लीमा आयोजित विश्वव्यापी व्यापार शिखर सम्मेलन २०२६ मा नरेन्द्र मोदीले दाबी गरे कि भारतले आज विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा १६% भन्दा बढी योगदान पुर्याउँछ। आगामी वर्षहरूमा, यो विश्व अर्थतन्त्रको “नयाँ इन्जिन” बन्नेछ। उनको भनाइ यस्तो समयमा आएको हो जब भारतले आफूलाई तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ।
प्रधानमन्त्रीले भने कि एक दशक अघि, भारत विश्वको ११ औं ठूलो अर्थतन्त्र थियो र अहिले धेरै विश्वव्यापी चुनौतीहरू – कोभिड महामारी, आपूर्ति श्रृंखला संकट र भूराजनीतिक तनावको द्रुत गतिमा प्रगति गरिरहेको छ। उनका अनुसार, संकटको समयमा देशको वास्तविक सम्भावना प्रकट हुन्छ, र भारतले यस अवधिमा “उत्कृष्ट रूपमा” डेलिभर गरेको छ।यो दाबी एउटा फराकिलो कथाको अंश हो जसमा भारतले विश्वव्यापी अस्थिरताको बीचमा आफूलाई स्थिर र द्रुत गतिमा बढ्दो अर्थतन्त्रको रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ।
मोदीले २१ औं शताब्दीको यो दशकलाई भारतको लागि “सुधार अभिव्यक्ति” युगको रूपमा वर्णन गरे। उनले भने कि सुधारहरू बाध्यताले होइन, तर स्पष्ट दृष्टिकोण र प्रतिबद्धताका साथ गरिँदैछ।विगतका सरकारहरूमाथि पर्दाफास गर्दै उनले भने कि “नीतिगत पक्षाघात”, भ्रष्टाचार र घोटालाका कारण भारतमा विश्वव्यापी विश्वास कम थियो, जसले गर्दा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताहरू (FTA) अगाडि बढ्नबाट रोकिएको थियो। अब, भारत धेरै देशहरूसँग व्यापार सम्झौताहरूमा प्रवेश गरिरहेको छ किनभने यो विश्वस्त छ र विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धाको लागि तयार छ।
विश्वव्यापी भारतको १६% योगदानले विश्वव्यापी GDP मा कुल एक महत्वपूर्ण भाग भारतबाट आउँदैछ भन्ने संकेत गर्दछ। यो मुख्यतया उच्च, बलियो घरेलु माग, डिजिटल अर्थतन्त्रको विस्तार र पूर्वाधारमा लगानीलाई श्रेय दिइएको छ। फेब्रुअरी १ मा प्रस्तुत गरिएको केन्द्रीय बजेटलाई उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले भने कि पूँजीगत खर्च (क्यापेक्स) लगभग ₹१७ लाख करोड पुगेको छ। उनले यसले देशको उत्पादक क्षमता बढाउने र धेरै क्षेत्रहरूमा रोजगारी सिर्जना गर्ने दाबी गरे।उनले यो पनि भने कि उनको सरकारले बजेटलाई “परिणाम-केन्द्रित” बनाएको छ – अर्थात्, कति पैसा खर्च हुन्छ भन्ने कुरामा मात्र ध्यान केन्द्रित गरिएको छैन, तर यसले उत्पादन गर्ने परिणामहरूमा पनि ध्यान केन्द्रित गरिएको छ।
भारतको बलियो वृद्धि दर, डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधार, निर्माणमा ध्यान केन्द्रित गर्ने र विश्वव्यापी साझेदारी विस्तार गर्ने कुराले यसलाई एक महत्त्वपूर्ण विश्वव्यापी खेलाडी बनाउँदैछ। तर “विश्व अर्थतन्त्रको इन्जिन” हुने दाबी तब मात्र दिगो हुनेछ जब वृद्धि समावेशी हुन्छ, रोजगारी सिर्जना तीव्र हुन्छ र विश्वव्यापी अनिश्चितताहरू बीच स्थिरता कायम रहन्छ।अहिलेको लागि, सरकारको सन्देश स्पष्ट छ: भारत विश्वव्यापी परिवर्तनहरूको दर्शक मात्र होइन, तर आगामी दशकमा एक प्रमुख विश्वव्यापी आर्थिक शक्ति बन्न तयार छ।
