इन्जिनियरिङ शिक्षातर्फ विद्यार्थीको आकर्षण बढाउन उच्चस्तरीय छलफल

नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको प्रवर्धन र विद्यार्थीको आकर्षण बढाउने उद्देश्यका साथ त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पदाधिकारी, इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानका नेतृत्व तथा कलेज सञ्चालकहरूसँग विशेष छलफल सम्पन्न भएको छ। सिंहदरबारस्थित मन्त्रालयमा आयोजित बैठकमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको गुणस्तर अभिवृद्धि, परीक्षा प्रणालीमा सुधार र अध्ययनपश्चात स्वदेशमै रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने विषयमा घनीभूत छलफल भएको हो। सरोकारवालाहरूले ठोस कार्ययोजना बनाएर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

नेपालबाट उच्च शिक्षाका लागि विदेशिने विद्यार्थीको संख्या बढ्दो क्रममा रहेको वर्तमान अवस्थामा इन्जिनियरिङ जस्तो प्राविधिक क्षेत्रमा आकर्षण कायम राख्नु राष्ट्रिय प्राथमिकताको विषय बनेको छ। स्वदेशमै गुणस्तरीय इन्जिनियरिङ शिक्षा प्रदान गरी जनशक्तिलाई देशभित्रै अड्याउन सकिएमा यसले मुलुकको पूर्वाधार विकास, आर्थिक समृद्धि र प्रशासनिक क्षमतामा दीर्घकालीन सकारात्मक प्रभाव पार्छ। नीतिगत सुधार, परीक्षा प्रणालीको परिमार्जन र शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धिका लागि सरकार तथा शैक्षिक निकायहरूबीचको यो समन्वय अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

मुख्य प्रमुख बुँदाहरू

• इन्जिनियरिङ शिक्षाको प्रवर्धन, गुणस्तर अभिवृद्धि र विद्यार्थी आकर्षणका लागि मन्त्रालय, त्रिवि र इन्जिनियरिङ कलेजका प्रतिनिधिहरूबीच सिंहदरबारमा छलफल।

• परीक्षा प्रणालीमा सुधार, नीतिगत व्यवस्थापन र अध्ययनपश्चात नेपालमै अवसर सिर्जना गर्न ठोस कार्ययोजना निर्माणमा जोड।

• विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (युजिसी) को मापदण्ड अनुसार गुणस्तर कायम गर्दै प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण दर र विद्यार्थी संख्या बढाउने रणनीतिमा सहमति।

मुख्य समाचार

नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको प्रवर्धन तथा यस क्षेत्रमा विद्यार्थीको आकर्षण बढाउने उद्देश्यले त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) का उपकुलपति, इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान (आइओइ) का डीन तथा इन्जिनियरिङ कलेजहरूको छाता संगठन (एकोन) त्रिवि विभागका पदाधिकारीहरूसँग उच्चस्तरीय छलफल सम्पन्न भएको छ। सिंहदरबारस्थित मन्त्रालयमा आयोजित उक्त छलफलमा प्राविधिक शिक्षाको वर्तमान अवस्था, चुनौती र भावी दिशाबारे विस्तृत समीक्षा गरिएको थियो।

उक्त बैठकमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. भोला थापा, इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानका डीन प्रा. डा. सुशील बहादुर बज्राचार्य, एकोन त्रिवि च्याप्टरका संयोजक धन प्रसाद पौडेल लगायतका पदाधिकारी र मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको थियो। छलफलका क्रममा इन्जिनियरिङ अध्ययनलाई थप व्यवस्थित, प्रतिस्पर्धी र विद्यार्थीमैत्री बनाउने विषयमा केन्द्रित रहेर विचार विमर्श गरिएको थियो।

भनाइ तथा प्रतिबद्धताहरू

छलफलका क्रममा मन्त्री सस्मित पोखरेलले इन्जिनियरिङ शिक्षाप्रति विद्यार्थीको आकर्षण बढाउन र अध्ययन पूरा गरेपछि उनीहरूलाई नेपालमै अवसर सिर्जना गर्ने गरी ठोस कार्ययोजना बनाएर अघि बढ्न सरोकारवाला निकायलाई आग्रह गर्नुभयो। उहाँले नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको प्रवर्धन तथा गुणस्तर अभिवृद्धिका लागि परीक्षण प्रणालीमा सुधारदेखि नीतिगत व्यवस्थापनसम्मका विषयमा मन्त्रालयले ध्यान दिने स्पष्ट पार्नुभयो।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. भोला थापाले विश्वविद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर उकास्न तथा इन्जिनियरिङ अध्ययनलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाएर विद्यार्थी आकर्षित गर्ने गरी लाग्न सम्बद्ध इन्जिनियरिङ कलेजहरूलाई आह्वान गर्नुभयो। यस्तै, मन्त्रीका सल्लाहकार शैलेन्द्र झाले इन्जिनियरिङ शिक्षामा विद्यार्थीको रुचि जगाउन प्रभावकारी शैक्षिक कार्यक्रमहरू तत्काल लागू गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

शिक्षा मन्त्रालयको उच्च शिक्षा महाशाखा प्रमुख तथा सहसचिव श्रीप्रसाद भट्टराईले विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (युजिसी) को मापदण्ड अनुसार शैक्षिक गुणस्तरलाई ध्यान दिएर संस्थानअन्तर्गतका इन्जिनियरिङ कलेजहरूमा विद्यार्थी संख्या बढाउनुपर्ने उल्लेख गर्नुभयो। उहाँका अनुसार सरकारले इन्जिनियरिङ शिक्षाको गुणस्तर सुधारका साथै शिक्षामा सबैको पहुँच विस्तार गर्ने गरी काम गरिरहेको छ।

बैठकमा एकोन त्रिवि विभागका संयोजक धन प्रसाद पौडेलले इन्जिनियरिङ शिक्षातर्फ विद्यार्थीको आकर्षण बढाउन र प्रवेश परीक्षाको उत्तीर्ण दर वृद्धि गर्न सक्ने गरी आइओइ स्वयम्‌बाटै ठोस पहल हुनुपर्ने सुझाव दिनुभयो। कार्यक्रममा काठमाडौँ इन्जिनियरिङ कलेजका सञ्चालक एवं एकोनका पूर्वअध्यक्ष इन्जिनियर हिरेन्द्रमान प्रधान, सगरमाथा इन्जिनियरिङ कलेजका प्रिन्सिपल इन्जिनियर दक्षिणा श्रेष्ठ, कान्तिपुर इन्जिनियरिङ कलेजका प्रिन्सिपल डा. केसर प्रसाई, ललितपुर इन्जिनियरिङ कलेजका निर्देशक ललन तिवारी र नेशनल कलेज अफ इन्जिनियरिङका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) धनप्रसाद पौडेल लगायतको उपस्थिति रहेको थियो।

नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको भविष्यलाई सुदृढ बनाउन सरकारी निकाय, विश्वविद्यालय र निजी कलेजहरूबीचको यो समन्वयत्मक पहल कदम सकारात्मक देखिएको छ। परीक्षा प्रणालीमा सुधार, युजिसी मापदण्डको पालना र अध्ययनपश्चात स्वदेशमै रोजगारीका अवसर सुनिश्चित गर्न सकिएमा इन्जिनियरिङ शिक्षामा विद्यार्थीको आकर्षण पुनः वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।

FAQs

नेपालमा इन्जिनियरिङ शिक्षातर्फ विद्यार्थीको आकर्षण बढाउन के-कस्ता कदम चालिँदैछन्?

इन्जिनियरिङ शिक्षामा विद्यार्थी आकर्षण बढाउन परीक्षा प्रणालीमा सुधार, नीतिगत व्यवस्थापन, प्रभावकारी शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन र युजिसी मापदण्ड अनुसार गुणस्तर अभिवृद्धि गर्ने रणनीति बनाइएको छ। साथै, अध्ययनपश्चात स्वदेशमै रोजगारी र अवसर सिर्जना गर्ने गरी कार्ययोजना तय गरिँदैछ।

इन्जिनियरिङ प्रवेश परीक्षा र शैक्षिक गुणस्तर सुधारमा कसको के भूमिका रहन्छ?

इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान (आइओइ) ले प्रवेश परीक्षाको उत्तीर्ण दर र पहुँच बढाउन पहल गर्नेछ भने त्रिभुवन विश्वविद्यालय र सम्बद्ध कलेजहरूले युजिसी मापदण्ड अनुसार गुणस्तरीय अध्यापन गराउनेछन्। मन्त्रालयले आवश्यक नीतिगत र व्यवस्थापकीय सहयोग प्रदान गर्नेछ।