बंगाल चुनावको राजनीतिक उथलपुथलको बीचमा, ईडीले ममताको परामर्शदाता साझेदार, आई-पीएसीमाथि आफ्नो पकड कडा बनायो, प्रतीक जैनको परिवारलाई निगरानीमा राख्दै। पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावको ठीक अगाडि, ईडीले आई-पीएसी निर्देशक प्रतीक जैनकी श्रीमती र भाइलाई कोइला तस्करी र मनी लान्ड्रिंगको आरोपमा सोधपुछको लागि दिल्ली बोलाएको छ। पश्चिम बंगालमा चुनावी ज्वरो चरम सीमामा पुगेको बेला, केन्द्रीय अनुसन्धान एजेन्सीहरूको बढ्दो गतिविधिले राज्यको राजनीतिक वृत्तमा हलचल मच्चाएको छ। ममता बनर्जीको पार्टी, तृणमूल कांग्रेसको लागि चुनावी आधार तयार गर्ने संस्था, आई-पीएसीका निर्देशक प्रतीक जैन अब ईडीको छानबिनको सामना गरिरहेका छन्।
कथित कोइला तस्करी र मनी लान्ड्रिंग मुद्दाको अनुसन्धान अब कार्यालयहरूमा मात्र सीमित छैन; यो अब प्रतीक जैनको घर भित्र पुगेको छ। चुनावको मिति नजिकिँदै जाँदा, यस्ता कानुनी कार्यवाहिले सत्तारुढ दल र केन्द्र सरकार बीचको शब्द युद्धलाई अझ तीव्र बनाएको छ। दिल्ली कार्यालयमा उपस्थित हुन समन जारी अनुसन्धानको दायरा विस्तार गर्दै, ईडीले आइ-प्याक निर्देशक प्रतीक जैनका परिवारका सदस्यहरूलाई सोधपुछको लागि औपचारिक रूपमा बोलाएको छ। प्रतीक जैनकी श्रीमती बार्बी जैन र उनका भाइ पुलकित जैनलाई अप्रिल १५ मा राजधानी दिल्लीस्थित ईडी मुख्यालयमा व्यक्तिगत रूपमा उपस्थित हुन निर्देशन दिइएको छ। बङ्गालमा मतदान सुरु हुनुभन्दा आठ दिन अघि यो समन आएको हो। अनुसन्धान एजेन्सीले यी परिवारका सदस्यहरूसँग कथित हवाला लेनदेन र मनी लान्ड्रिङसँग सम्बन्धित जानकारी हुन सक्ने आशंका गरेको छ जसले सम्पूर्ण नेटवर्कलाई पर्दाफास गर्न सक्छ।
कोइला तस्करी प्रकरणमा अहिलेसम्मकै ठूलो कारबाही सम्पूर्ण प्रकरणको जरा पश्चिम बंगाल र झारखण्डमा फैलिएको करोडौं रुपैयाँको कोइला तस्करी घोटालामा छ। ईडीको दाबी छ कि अनुसन्धानको क्रममा, अपराधको रूपमा लगभग ५० करोड रुपैयाँ पत्ता लागेको छ। अनुसन्धान अधिकारीहरूका अनुसार, आई-प्याक कन्सल्टिङ प्राइभेट लिमिटेडको वित्तीय लेनदेनमा धेरै अनियमितताहरू फेला परेका छन्। यसमा कुनै ठोस आधार बिना असुरक्षित ऋण प्राप्त गर्ने र नक्कली बीजकहरू मार्फत रकम जुटाउने समावेश छ। एजेन्सीको आरोप छ कि शंकास्पद अन्तर्राष्ट्रिय लेनदेन र हवाला च्यानलहरू प्रयोग गरेर ठूलो मात्रामा नगद स्थानान्तरण गरिएको थियो। कम्पनीका अर्का सह-संस्थापक, विनेश चन्देललाई यस मुद्दामा अप्रिल १३ मा पहिले नै पक्राउ गरिएको थियो र हाल उनी दस दिनको रिमान्डमा छन्।
छापाको समयमा मुख्यमन्त्री आफैं घटनास्थलमा उपस्थित थिए। अनुसन्धानको कथा हालैको समनमा सीमित छैन; यसको लामो र विवादास्पद इतिहास छ। यस वर्षको जनवरीमा, जब ईडी टोलीहरूले कोलकाताको साल्ट लेकमा रहेको आई-प्याक कार्यालय र प्रतीक जैनको निवासमा छापा मारिरहेका थिए, ममता बनर्जी आफैं आफ्ना वरिष्ठ अधिकारीहरू र प्रहरी बलसँग घटनास्थलमा पुगेकी थिइन्। उनको आगमनले अनुसन्धानमा बाधा पुर्याएको आरोप छ। ईडीले यस घटनाको बारेमा सर्वोच्च अदालतमा निवेदन पनि दायर गरेको छ, जसमा राज्य प्रशासनले अनुसन्धानमा बाधा पुर्याएको आरोप लगाइएको छ। यद्यपि, सर्वोच्च अदालतले सुनुवाइ अनिश्चित कालका लागि स्थगित गरेको छ। यस विषयमा तृणमूल कांग्रेसको अडान के हो?
तृणमूल कांग्रेसले यो सम्पूर्ण कार्यलाई राजनीतिक रूपमा प्रेरित र विपक्षी दलहरूलाई सताउने षड्यन्त्रको रूपमा लिएको छ। पार्टी महासचिव अभिषेक बनर्जीले सामाजिक सञ्जालमा केन्द्र सरकारमाथि कडा आक्रमण गरेका छन् र चुनावको समयमा यी गिरफ्तारीको समयमाथि प्रश्न उठाएका छन्। तृणमूल कांग्रेसले यो निष्पक्ष चुनावको लोकतान्त्रिक विचारलाई कमजोर पार्ने प्रयास भएको विश्वास गर्छ।अर्कोतर्फ, अनुसन्धान एजेन्सीले आफ्ना सबै कार्यहरू कानून अनुसार र उपलब्ध प्रमाणहरूको आधारमा कडाइका साथ लिइँदै आएको दाबी गर्छ। बंगालको राजनीतिमा यो महत्त्वपूर्ण मोडमा, अनुसन्धानको यो नयाँ दृष्टिकोणले आगामी चुनावी नतिजालाई कसरी असर गर्छ भनेर हेर्न रोचक हुनेछ। अहिलेको लागि, सम्पूर्ण राष्ट्रले दिल्लीमा भइरहेको अनुसन्धानलाई हेरिरहेको छ।
