पश्चिम बंगाल सरकारले आगामी अक्टोबर २ देखि बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघ पुनःस्थापना (Tiger Reintroduction) अभियान सुरु गर्ने भएको छ। पहिलो चरणमा एक भाले र एक पोथी बाघलाई असम वा बिहारबाट स्थानान्तरण गर्ने योजना रहेको छ।
यो किन महत्त्वपूर्ण छ?
बक्सा टाइगर रिजर्भमा लामो समयदेखि स्थायी बाघको संख्या अत्यन्त न्यून रहँदै आएको छ। बाघ पुनःस्थापनाको यो अभियान सफल भएमा जैविक विविधता संरक्षण, वन्यजन्तुको प्राकृतिक सन्तुलन तथा इको–पर्यटन प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
मुख्य बुँदाहरू
- बक्सा टाइगर रिजर्भमा अक्टोबर २ देखि बाघ पुनःस्थापना अभियान सुरु गरिने।
- पहिलो चरणमा एक भाले र एक पोथी बाघ ल्याउने योजना।
- बाघ असम वा बिहारका टाइगर रिजर्भबाट ल्याइने सम्भावना।
- मनसुनका कारण पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम स्थगित गरिएको थियो।
- वन विभागले बाघ राख्ने घेराबार र पूर्वाधारको तयारी गरिरहेको जनाएको छ।
- परियोजनाको सफलताका लागि वैज्ञानिक योजना, निरन्तर निगरानी र स्थानीय समुदायको सहभागितामा जोड।
मुख्य समाचार
परिचय
पश्चिम बंगाल सरकारले अलिपुरद्वार जिल्लास्थित बक्सा टाइगर रिजर्भमा आगामी अक्टोबर २ देखि बाघ पुनःस्थापना अभियान सुरु गर्ने तयारी गरेको छ। यसका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण तथा प्राविधिक तयारीलाई तीव्र बनाइएको जनाइएको छ।
पृष्ठभूमि
बक्सा टाइगर रिजर्भमा विगत केही दशकदेखि स्थायी बाघको संख्या अत्यन्त न्यून रहेको छ। यसलाई पुनर्जीवित गर्न केन्द्र र राज्य सरकारले बाघ पुनःस्थापना कार्यक्रम अघि बढाएका हुन्। यसअघि मनसुनका कारण अभियान स्थगित गरिएको थियो।
के हुने छ?
वनमन्त्री मनोज ओरावले अक्टोबर २ मा बाघ पुनःस्थापना कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको बताएका छन्। पहिलो चरणमा एक भाले र एक पोथी बाघलाई असम वा बिहारका टाइगर रिजर्भबाट स्थानान्तरण गर्ने योजना बनाइएको छ। यदि सुरुमा भाले बाघ ल्याइएमा केही महिनापछि पोथी बाघ ल्याइने योजना रहेको वन अधिकारीहरूले बताएका छन्।
तयारी र योजना
वन विभागका अधिकारीहरूले बाघ राख्ने घेराबार, निगरानी प्रणाली तथा अन्य आवश्यक पूर्वाधारको निरीक्षण गरेका छन्। परियोजनाको सफलताका लागि वैज्ञानिक व्यवस्थापन, नियमित अनुगमन तथा स्थानीय समुदाय र सरोकारवालाको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहनेमा जोड दिइएको छ।
सार्वजनिक प्रभाव
बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघको पुनःस्थापनाले वन्यजन्तु संरक्षणलाई बल पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले क्षेत्रको जैविक विविधता संरक्षणसँगै पर्यटन प्रवर्द्धन र दीर्घकालीन वातावरणीय सन्तुलनमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
निष्कर्ष
बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघ पुनःस्थापना अभियान पश्चिम बंगालको महत्वपूर्ण वन्यजन्तु संरक्षण परियोजनामध्ये एक मानिएको छ। आगामी अक्टोबर २ बाट सुरु हुने यो अभियानको सफलता वैज्ञानिक व्यवस्थापन, निरन्तर निगरानी र स्थानीय समुदायको सहयोगमा निर्भर रहने बताइएको छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न (FAQ)
बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघ कहिलेदेखि पुनःस्थापना गरिनेछ?
पश्चिम बंगाल सरकारले आगामी अक्टोबर २ देखि बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघ पुनःस्थापना अभियान सुरु गर्ने योजना बनाएको छ।
बाघ कहाँबाट ल्याइनेछ?
पहिलो चरणमा असम वा बिहारका टाइगर रिजर्भबाट बाघ स्थानान्तरण गरिने सम्भावना रहेको छ।
पहिलो चरणमा कति बाघ ल्याउने योजना छ?
सुरुआती चरणमा एक भाले र एक पोथी बाघ ल्याउने योजना रहेको वन विभागले जनाएको छ।
अभियान किन स्थगित गरिएको थियो?
यसअघि मनसुनका कारण बाघ पुनःस्थापना कार्यक्रम स्थगित गरिएको थियो।
बाघ पुनःस्थापनाको उद्देश्य के हो?
बक्सा टाइगर रिजर्भमा बाघको स्थायी संख्या बढाउँदै जैविक विविधता संरक्षण, प्राकृतिक सन्तुलन कायम गर्ने तथा वन्यजन्तु संरक्षणलाई सुदृढ बनाउने उद्देश्यले यो अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको हो।
