कोनराड कोङ्कल सांग्मा, मेघालयका माननीय मुख्यमन्त्री र राष्ट्रिय पीपुल्स पार्टीका राष्ट्रिय अध्यक्ष, उत्तरी पूर्वका जनतालाई राज्य सभादेखि लोकसभासम्म सेवा पुर्याएका सांग्मा परिवारको दोस्रो पुस्तालाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, उनले आफ्नो बुबा पी.ए. सांग्माको परम्परालाई अघि बढाउँदै आएका छन्। जेम्स पाङसाङ सांग्मा, राष्ट्रिय पीपुल्स पार्टीका वरिष्ठ नेता, मेघालयका पूर्व गृह, ऊर्जा, स्वास्थ्य र वातावरण मन्त्री र हाल मेघालय उद्योग विकास निगमका अध्यक्ष, धेरै वर्षसम्म सामान्य नागरिकको जीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने केही महत्वपूर्ण विभागहरूको व्यवस्थापन गर्दै आएका छन्। प्रद्योत बिक्रम मानिक्य देब बर्मा, जसलाई लोकप्रिय रूपमा बुबग्रा भनेर चिनिन्छ, त्रिपुरा राजपरिवारका प्रमुख हुन् र टिप्रा मोथा पार्टीका संस्थापक हुन्, जसले छैटौं अनुसूची अन्तर्गत त्रिपुरा आदिवासी क्षेत्र स्वायत्त जिल्ला परिषदको नेतृत्व गर्दछन्। वर्तमान उनी त्रिपुरा र व्यापक उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा आदिवासी र जनजाति अधिकारका लागि सबैभन्दा बलियो आवाज भएका व्यक्तिहरूमध्ये एक रहेका छन्।
उनीहरूसंगै म मणिपुर, कार्बी एङलॉङ र नागाल्यान्डका धेरै युवा र प्रतिवद्ध नेताहरूसँग पनि भेटें। मलाई खुशी लाग्यो र गहिरो सम्मान महसुस भयो कि सङ्ग्मा दाजुभाइहरूले आफ्नो निवासमा हाम्रो लागि रात्रिभोजको आयोजना गरेका थिए र यो महत्त्वपूर्ण संवादका लागि आफ्नो घर अनि हृदय खोलेका थिए।
मैले भेटेका नेताहरू सबै युवा, गतिशील र आफ्ना जनताको साँचो नेता हुन्। हाम्रा समुदायहरू हरेक क्षेत्रमा सफा, साहसी र सक्षम नेतृत्वको खोजी गर्दैछन्। हाम्रा जनताका लागि राम्रो नेता विलासिता होइन, उनीहरू हाम्रो अस्तित्व र मर्यादाको आवश्यकता हुन्।
हामीले गरेको बैठक कुनै एक पार्टी वा एक राज्यको बारेमा थिएन। यो एउटा साझा वास्तविकताको बारेमा थियो। लद्दाखदेखि मणिपुरसम्म, कालेबुङदेखि डुअर्ससम्म, कोहिमादेखि गारो हिल्ससम्म, बोडो क्षेत्रदेखि गोर्खा बेल्टसम्म, जोरथाङ र लेक्सेपका सिक्किमीहरू, पहाडका आदिवासी समुदायदेखि उत्तरपश्चिमी क्षेत्रका उच्च पहाडी जनताको, हाम्रा नागरिकहरूले एउटै कुरा महसुस गर्छन्। उनीहरू आफूलाई बेवास्ता गरिएको महसुस गर्छन्। उनीहरू आफूलाई सामान्य सम्झिएको महसुस गर्छन्। उनीहरूलाई प्रदीपले सधैं जसरी भन्छन् “दूरीको निरङ्कुशता” हरेक दिन महसुस हुन्छ।
जब हामी हाम्रो जनताको लागि बोल्छौं, प्रत्युत्तर प्रायः कडा हात मात्रै हुन्छ, खुला मन होइन। तर हाम्रो माग सरल छ। यो संविधानभित्र न्याय, संघभित्र मर्यादा, र सीमामा पहरा दिने र आफ्नो भूमि, पानी र श्रमले देशका बाँकी भागलाई भोजन पुर्याउने क्षेत्रहरूका लागि प्रतिनिधित्व र स्रोतको न्यायपूर्ण हिस्सा हो।
यो हामी बनाम उनीहरूको कुरा होइन। यो एउटा धर्म, एउटै भाषा वा एउटै जातिले अर्कालाई विरुद्ध हो भन्ने कुरा होइन। यो हाम्रो जनताको लागि न्यायको कुरा हो। यो आदिवासीहरूको बारेमा हो, लद्दाखीहरूको बारेमा हो, नागाहरूको बारेमा हो, मणिपुरीहरूको बारेमा हो, कार्बीहरुको बारेमा हो, सिक्किमवासीहरूको बारेमा हो, बोडोहरूको बारेमा हो, गोर्खाहरूको बारेमा हो, प्रत्येक जनजाति र पहाडी समुदायहरूको बारेमा हो, जसको आवाज त्यसको गाउँ र शक्ति कोठाबीचको दूरी बढ्दै जाँदा कमजोर हुँदै जान्छ। सँगै हामीले एउटा आधारभूत बुँदामा सहमति जनायौं। यदि हामी विभाजित र बिखण्डित रहन्छौं भने, हरेक हामीमाझ मात्रै यस विशाल महासागरमा, जसलाई भारत भनिन्छ, एउटा सानो छाला जस्तै हौँ। यदि हामी अधिकार, सम्मान र प्रतिनिधित्वको साझा मञ्चमा सँगै आउँछौं भने, हामी विशेष लहर बनाउँछौं जुन कुनै सभामा वा भारतको संसदमा अनदेखा गर्न सकिँदैन।
आगामी दिनहरूमा हामी हाम्रो जनता र हाम्रा सम्बन्धित क्षेत्रमा काम गर्न जारी राख्नेछौं, र म लद्दाखदेखि मणिपुरसम्मको लामो यात्रामा अझ धेरै नेताहरूलाई सम्पर्क गर्नेछु। हाम्रो प्रयास एउटा सामूहिक आवाज निर्माण गर्नु हुनेछ जसले संवैधानिक ग्यारेन्टी, भूमि र पहिचानको संरक्षण, न्यायोचित राजनीतिक प्रतिनिधित्व र हाम्रो देशका आदिवासी र पहाडी क्षेत्रहरूको वास्तविक विकासका लागि शान्त तर दृढ रूपमा बोल्छ।
यो यात्रा न्यायको बारेमा हुनेछ र हाम्रा मानवहरूलाई उनीहरूले सङ्गठित गर्ने राम्रो नेतृत्व दिने सम्बन्धमा हुनेछ।
