ADR को एक रिपोर्टले पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावमा विजयी उम्मेदवारहरू मध्ये ४०% ले ५०% मत पनि प्राप्त गरेनन् भनी उल्लेख गरेको छ। अपराधी र करोडपतिहरूले जितेको रिपोर्टको चकित पार्ने तथ्याङ्क आश्चर्यजनक छ। शिखा चटर्जीले महिलाहरूमा सबैभन्दा धेरै मत प्राप्त गरे। पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावको चर्चा शान्त भएपछि, तथ्याङ्क विश्लेषणले राजनीतिक वृत्तमा नयाँ बहस सुरु गरेको छ। एसोसिएसन फर डेमोक्रेटिक रिफर्म्स (ADR) र पश्चिम बंगाल इलेक्शन वाचको पछिल्लो रिपोर्टले विजयी उम्मेदवारहरूको जितको आधारको बारेमा गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ।
उनीहरूलाई मतदान नगर्ने ६०% मानिसहरूले जिते
रिपोर्ट अनुसार, नयाँ बंगाल विधानसभाका लगभग ४०% सदस्यहरूले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रका आधा मतदाताहरूको समर्थन पनि प्राप्त गरेनन् (५०% भन्दा कम मत)। यसको अर्थ जनसंख्याको एक महत्त्वपूर्ण भागले उनीहरूलाई मतदान गरेन, तर उनीहरू पहिलो-अतिथि-पोस्ट-द-पोस्ट प्रणालीको कारणले विधायक बने।
रेकर्ड मतदानमा जनादेशको गणित
ADR ले २९४ सिट भएको विधानसभा मध्ये २९३ को गहन विश्लेषण गर्यो। प्रतिवेदनका प्रमुख निष्कर्षहरू यस प्रकार छन्:
- मत बाँडफाँडको गणित: ५० प्रतिशतभन्दा कम मत प्राप्त गरे पनि कुल ११८ उम्मेदवारहरू (४० प्रतिशत) सदनमा पुग्न सफल भए। केवल १७५ उम्मेदवारहरू (६० प्रतिशत) ले आधा मत पार गरे।
- बम्पर मतदान: यस पटक, बंगालमा ९३.७ प्रतिशत मतदाताले मतदान रेकर्ड गरे, जुन २०२१ मा ८२.३ प्रतिशतको तुलनामा ऐतिहासिक संख्या हो।
- प्रतिनिधित्वको संकट: औसतमा, विजयी उम्मेदवारहरूले कुल दर्ता भएका मतदाताहरूको ४७.२० प्रतिशत मात्र प्रतिनिधित्व गर्छन्। यसको अर्थ आधाभन्दा बढी दर्ता भएका मतदाताहरूले या त उनीहरूको विरोध गरे वा मतदान गरेनन्
कलंकित र करोडपति उम्मेदवारहरूको शक्ति
रिपोर्टमा सबैभन्दा चकित पार्ने खुलासा उम्मेदवारहरूको पृष्ठभूमि र उनीहरूको विजय बीचको सम्बन्धसँग सम्बन्धित छ।
अपराधीहरूको स्ट्राइक रेट: आपराधिक मुद्दा लागेका १९१ विजयी उम्मेदवारहरूमध्ये ६३ प्रतिशत (१२१ नेताहरू) ले ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेर विजय हासिल गरे। यीमध्ये १०७ दागी उम्मेदवारहरूले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई सफा रेकर्डका साथ पराजित गरे।
पैसाको शक्तिले पनि आफ्नो प्रभाव देखायो: १७९ करोडपति विजेताहरूमध्ये ६२ ले गैर-करोडपति उम्मेदवारहरूलाई पराजित गरे। यो तथ्याङ्कले राजनीतिमा पैसाको शक्तिको बढ्दो प्रभावलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ।
प्रतिवेदनले महिलाहरूको प्रदर्शनलाई पनि हाइलाइट गर्दछ। २९३ विजेताहरूमध्ये केवल ३७ महिला थिए। डाबग्राम-फुलबारीबाट भाजपाकी शिखा चटर्जीले ६६ प्रतिशतको उच्चतम मत र ३९ प्रतिशतको विजय अन्तर प्राप्त गर्दै अग्रणी महिला उम्मेदवारको रूपमा उभिइन्। प्रतिवेदनमा समावेश गरिएका सबै ३७ महिला विधायकहरूले ३५ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरे, जसले गर्दा उनीहरूको बलियो पकड प्रदर्शन भयो।
यो प्रतिवेदन किन महत्त्वपूर्ण छ ?
प्रतिवेदनले सुझाव दिन्छ कि बंगालमा त्रिकोणीय वा बहु-कोणात्मक प्रतिस्पर्धाले मत विभाजनमा परिणाम दिन्छ, जसले गर्दा कम लोकप्रिय उम्मेदवारहरूलाई पनि फाइदा पुग्छ। यसबाहेक, दागी उम्मेदवारहरूको जितको उच्च प्रतिशतले मतदाताहरूले छविभन्दा पार्टी वा अन्य कारकहरूलाई प्राथमिकता दिन्छन् भन्ने संकेत गर्छ। यो ADR प्रतिवेदनले चुनावी सुधारको आवश्यकतालाई फेरि एक पटक अगाडि ल्याएको छ।
