एनबी भण्डारी सरकारी कलेजका विद्यार्थीहरु ‘रमाइलो रोपाइँ’ आयोजना

नेपाली विभागको पहलमा विद्यार्थीहरूले लिए परम्परागत खेतीपाती र स्थानीय कृषिको व्यावहारिक ज्ञान

नरबहादुर भण्डारी सरकारी महाविद्यालयको नेपाली विभागले पाँचौँ सत्रका नेपाली सम्मानका विद्यार्थीहरूका लागि लोवर तार्कुमा ‘रमाइलो रोपाइँ’ कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ। युवा पुस्तालाई मौलिक कृषि संस्कृति, सामाजिक मूल्य र जैविक खेतीको महत्त्वबारे व्यावहारिक ज्ञान दिने उद्देश्यले यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो। कार्यक्रममा प्राध्यापक, शिक्षक तथा स्थानीय कृषकहरूको प्रत्यक्ष सहभागिता रहेको थियो।

आधुनिक शिक्षा प्रणालीमा सैद्धान्तिक ज्ञानको बाहुल्य भइरहेको समयमा यो कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूलाई सिधै माटोसँग जोड्ने काम गरेको छ। लोप हुँदै गएको परम्परागत कृषि प्रणाली, हलो-कोदालीको प्रयोग, असारे गीत तथा स्थानीय सामाजिक एकतालाई बचाइराख्न यस्ता व्यावहारिक अभ्यासहरू निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छन्। यसले युवा वर्गमा कृषितर्फ सम्मानजनक दृष्टिकोण निर्माण गर्न र जैविक खेतीका फाइदाहरूबारे चेतना जगाउन विशेष सहयोग पुर्‍याउँछ।

मुख्य बुँदाहरू

• कृषि संस्कृतिको व्यावहारिक अभ्यास: विद्यार्थीहरूलाई हली, बाउसे, रोपार, दँतेरे, बिउ उखेल्ने तथा फ्याउरी लगाउने जस्ता परम्परागत रोपाइँका विभिन्न भूमिकामा विभाजन गरी खेतमै व्यावहारिक अनुभव गराइयो।

• मौलिक खानपान र लोकसंस्कृति: परम्परा अनुसार दही, चिउरा, केरा र गुँड खाएर रोपाइँको शुभारम्भ गरिनुका साथै स्थानीय कृषकहरूबाट रोपाइँ गीत र कृषि औजार प्रयोगको अनुभव आदानप्रदान गरियो।

• नियमित शैक्षिक पहल: नेपाली विभागका सहायक प्राध्यापक डा. टेकबहादुर छेत्रीको परिकल्पनामा सम्पन्न यस कार्यक्रमलाई विभागले प्रत्येक वर्ष निरन्तरता दिँदै आएको छ।

मुख्य समाचार

नरबहादुर भण्डारी सरकारी महाविद्यालय (एनबी भण्डारी सरकारी कलेज) को नेपाली विभागले स्नातक तह पाँचौँ सत्रका नेपाली सम्मानका विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी लोवर तार्कु क्षेत्रमा विशेष ‘रमाइलो रोपाइँ’ कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। शैक्षिक ज्ञानलाई केवल कक्षाकोठामा सीमित नराखी व्यवहारिक जीवन र मौलिक संस्कृतिसँग जोड्ने उद्देश्यका साथ यो कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको हो।

कार्यक्रमको सुरुआत परम्परागत सांस्कृतिक मान्यता अनुसार दही, चिउरा, केरा र गुँड खाएर गरिएको थियो। त्यसपछि विद्यार्थीहरूलाई धान रोपाइँका विभिन्न चरण र जिम्मेवारी अनुसार फरक-फरक समूहमा विभाजन गरियो। यसक्रममा बाउसे, रोपार, हली, दँतेरे, बिउ उखेल्ने तथा फ्याउरी लगाउने जस्ता कार्यहरूमा विद्यार्थीहरूले प्रत्यक्ष रूपमा भाग लिएका थिए। केही विद्यार्थीहरूले खेतको डिलमै टोलीका लागि खाना तयार पार्ने जिम्मेवारी समेत कुशलतापूर्वक सम्हालेका थिए।

रोपाइँका दौरान स्थानीय अनुभवी महिला तथा पुरुष कृषकहरूले विद्यार्थीहरूलाई हलो चलाउने, कोदाली र अन्य कृषि औजारको सही प्रयोग गर्ने तथा धान रोप्ने प्राविधिक विधिका बारेमा सिकाएका थिए। यसका साथै स्थानीय कृषकहरूले परम्परागत रोपाइँ गीत, पानीका मुहानको संरक्षणको महत्त्व र दिगो खेतीपातीबारे आफ्ना जीवनका व्यावहारिक अनुभवहरू साझा गरेका थिए।

कार्यक्रममा नेपाली विभागका प्रमुख डा. उदय छेत्री, वरिष्ठ प्राध्यापक प्रा. डा. गीता निरौला, अन्य शिक्षक वर्ग तथा स्थानीय बासिन्दाहरूको उपस्थिति रहेको थियो। यस कार्यक्रमको मुख्य परिकल्पना नेपाली विभागका सहायक प्राध्यापक डा. टेकबहादुर छेत्रीले गरेका हुन्। नेपाली विभागले आफ्ना विद्यार्थीहरूलाई व्यावहारिक तथा सांस्कृतिक रूपमा समृद्ध बनाउन प्रत्येक वर्ष यस्तै रचनात्मक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको जानकारी दिइएको छ।

रोपाइँ कार्यक्रममा सहभागी भएका विद्यार्थीहरूले यस अनुभवलाई आफ्नो जीवनकै एक अविस्मरणीय क्षण बताएका छन्। कार्यक्रमबारे आफ्नो प्रतिक्रिया दिँदै विद्यार्थी कौशिल्या र बबिताले पहिलोपटक हिलोमा उत्रिएर यसरी रोपाइँ गर्दा खेतीपातीको वास्तविक महत्त्व, कृषकको श्रम र परम्परागत पद्धतिको गहिराइ बुझ्ने सुनौलो अवसर पाएको व्यक्त गरे।

FAQs

१. एनबी भण्डारी कलेजले ‘रमाइलो रोपाइँ’ कार्यक्रम किन आयोजना गरेको हो?

विद्यार्थीहरूलाई कक्षाकोठाको सैद्धान्तिक ज्ञानभन्दा बाहिर लगेर परम्परागत कृषि संस्कृति, जैविक खेतीको महत्त्व, कृषि सीप तथा खेतीपातीसँग जोडिएका सामाजिक र व्यवहारिक पक्षहरूबारे प्रत्यक्ष व्यावहारिक अनुभव गराउन यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।

२. यस कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूलाई कस्ता व्यावहारिक कार्यहरू सिकाइयो?

विद्यार्थीहरूलाई हली, बाउसे, रोपार र दँतेरेका समूहमा विभाजन गरी हलो चलाउने, कोदाली र कृषि औजार प्रयोग गर्ने, बिउ उखेल्ने, फ्याउरी लगाउने तथा धान रोप्ने सही विधिबारे स्थानीय कृषकहरूबाट प्रत्यक्ष सिकाइयो।