सिक्किम सुरुङ दुर्घटना: पहिरो र मिथेन ग्यास चुहावटमा परी ८ जनाको मृत्यु, १८ भन्दा बढी फसेको आशंका

दक्षिण सिक्किमको टिस्टा चरण VI जलविद्युत परियोजनाको सुरुङमा पहिरो जाँदा र ग्यास चुहावट हुँदा आठ जना कामदारको मृत्यु भएको छ। घटनामा १२ जनालाई सुरक्षित उद्धार गरिएको छ भने १८ जनाभन्दा बढी अझै फसेको अनुमान छ।

जलविद्युत र ठूला पूर्वाधार निर्माणका क्रममा हुने यस्ता गम्भीर दुर्घटनाहरूले कामदारको सुरक्षा र आपत्कालीन उद्धार प्रणालीको प्रभावकारितामा ठूलो प्रश्नचिह्न खडा गर्छन्। हिमाली क्षेत्रमा सुरुङ निर्माण गर्दा आइपर्ने भौगोलिक जोखिम र विषाक्त ग्यासको व्यवस्थापन कति संवेदनशील हुन्छ भन्ने कुरा यस घटनाले उजागर गरेको छ। यसले पूर्वाधार निर्माणमा अपनाउनुपर्ने उच्च सुरक्षा मापदण्डको आवश्यकतालाई पुनः रेखांकित गरेको छ।

मुख्य बुँदाहरू

• दुर्घटना र क्षति: दक्षिण सिक्किमको समरदुङस्थित टिस्टा चरण VI जलविद्युत परियोजनाको सुरुङमा पहिरो जाँदा ८ जनाको मृत्यु भएको छ भने १२ जनाको जीवितै उद्धार गरिएको छ।

• मिथेन ग्यासको चुनौती: सुरुङभित्र अत्यधिक मिथेन ग्यास चुहावट भएकाले उद्धार टोलीलाई भित्र प्रवेश गर्न र कार्य अघि बढाउन ठूलो चुनौती थपिएको छ।

• संयुक्त उद्धार प्रयास: एनडीआरएफ (NDRF), एसडीआरएफ (SDRF), सिक्किम प्रहरी र अग्नि निवारक टोलीहरू १८ भन्दा बढी फसेका कामदारहरूको खोजीमा निरन्तर खटिएका छन्।

मुख्य समाचार

दक्षिण सिक्किमको समरदुङस्थित टिस्टा चरण VI जलविद्युत परियोजनाको निर्माणाधीन सुरुङ भित्र सोमबार दिउँसो ३:०९ बजे एक भयावह दुर्घटना भएको छ। सुरुङभित्र अकस्मात् पहिरो जाँदा र शंकास्पद मिथेन ग्यास चुहावट हुँदा कम्तीमा आठ जना कामदारको मृत्यु भएको छ। उक्त दुर्घटनामा परी अन्य १८ जनाभन्दा बढी कामदारहरू सुरुङभित्रै फसेको आशंका गरिएको छ, जसको खोजी तथा उद्धार कार्य तीव्र पारिएको छ।

पटेल इन्जिनियरिङद्वारा निर्माण कार्य भइरहेको सो सुरुङभित्र पहिरोले बाहिर निस्कने मुख्य बाटो पूर्ण रूपमा अवरुद्ध गरिदिएको छ। बाहिर निस्कन सफल भएका केही कामदारहरूका अनुसार उनीहरूले भागParts भन्दा अगाडि सुरुङभित्र ठूलो ‘विस्फोट जस्तो आवाज’ सुनेका थिए। उक्त आवाजलगत्तै पहिरो खसेको र विषाक्त ग्यास फैलिन थालेपछि भागदौड मच्चिएको थियो।

उद्धार कार्यमा मिथेन ग्यासको बाधक

दुर्घटनाको खबर पाउनासाथ राष्ट्रिय विपद् प्रतिक्रिया बल (NDRF), राज्य विपद् प्रतिक्रिया बल (SDRF), सिक्किम प्रहरी र अग्नि तथा आपत्कालीन सेवाका टोलीहरू घटनास्थलमा परिचालन गरिएका छन्। नाम्ची जिल्ला कलेक्टर अनुपा ताम्लिङका अनुसार दुर्घटनाको जानकारी पाएलगत्तै जिल्ला प्रशासनले सिलिगुडी र पाक्योङबाट विशेष उद्धार टोलीहरू बोलाएको थियो।

तर, सुरुङभित्र मिथेन ग्यासको सांद्रता (Concentration) अत्यन्तै उच्च रहेकाले उद्धार कार्य निकै जटिल र सुस्त बनेको छ। प्रारम्भिक अवस्थामा सुरक्षात्मक गियरबिना सुरुङमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरेका केही अग्निनियन्त्रक र प्रहरी अधिकारीहरूलाई ग्यासका कारण चक्कर लाग्ने र सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता समस्या देखिएको थियो। पछि प्रवेश गरेको एनडीआरएफको टोलीले सुरुमा तिनै प्रभावित उद्धारकर्ताहरूलाई बाहिर निकालेर उपचारका लागि नजिकैको अस्पताल पठाएको थियो।

उद्धार टोलीको निरन्तर प्रयास

जिल्ला प्रशासनले उद्धार सवारी साधनहरू बिनाअवरोध आउन-जाउन सकून् भन्नका लागि उक्त क्षेत्र वरपरको ट्राफिक आवागमनलाई व्यवस्थित र नियमन गरेको छ। सुरुङभित्र फसेका मानिसहरूको ठ्याक्कै संख्या अझै पूर्ण रूपमा पुष्टि हुन नसके पनि १८ जनाभन्दा बढी अझै अलपत्र रहेको अनुमान छ।

मुख्यमन्त्री कार्यालय तथा जिल्ला प्रशासनले अहिलेको तत्काल प्राथमिकता सुरुङभित्र रहेका सम्पूर्ण कामदारहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्नु रहेको जनाएको छ। विशेषज्ञ टोलीहरूले ग्यासको प्रभाव कम गर्दै सुरुङको गहिराइसम्म पुग्ने प्रयास जारी राखेका छन्।

FAQs

सिक्किम सुरुङ दुर्घटनाको मुख्य कारण के थियो?

प्रारम्भिक निष्कर्षहरूका अनुसार निर्माणाधीन सुरुङभित्र अचानक पहिरो गएको र त्यसलगत्तै मिथेन ग्यास चुहावट भएको थियो। पहिरोले बाहिर निस्कने बाटो बन्द गरिदिएकाले धेरै कामदारहरू भित्रै फस्न पुगेका हुन्।

सिक्किम सुरुङ पहिरोमा कति जना प्रभावित भएका छन्?

उद्धार कार्य जारी रहँदासम्म आठ जना कामदारको शव फेला परेको छ भने १२ जनालाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिएको छ। अझै पनि १८ जनाभन्दा बढी कामदार सुरुङभित्र फसेको आशंका गरिएको छ।