आइपीएम मार्फत कृषि माटो बचाउन सामडोङमा खेत बचाओ अभियान 

केन्द्रीय एकीकृत कीट व्यवस्थापन केन्द्र (CIPMC), गान्तोकले जुन ४ मा सिक्किमको गान्तोक जिल्लाको राकडोङ-टिन्टेक ब्लक अन्तर्गत सामडोङमा एक कार्यक्रम सफलतापूर्वक आयोजना गर्‍यो, जुन एक महिना लामो राष्ट्रव्यापी खेत बचाओ अभियानको एक भागको रूपमा जैविक खेतीमा एकीकृत कीट व्यवस्थापन (IPM) अभ्यासहरूको प्रवर्द्धनमा केन्द्रित थियो। कार्यक्रममा लगभग ९० किसान, प्रगतिशील किसानहरू र राज्य कृषि विभागका अधिकारीहरूको सक्रिय सहभागिता देखियो। सभालाई सम्बोधन गर्दै, CIPMC गान्तोकका उपनिर्देशक डा. ए. चक्रवर्तीले जैविक खेतीमा एकीकृत कीट व्यवस्थापनको महत्त्वमाथि प्रकाश पारे र वातावरण संरक्षण गर्दै कृषि उत्पादकत्व बढाउन दिगो कीट व्यवस्थापन अभ्यासहरूको आवश्यकतामा जोड दिए। उनले किसानहरूलाई विशिष्ट माटोको आवश्यकताहरू बुझ्न अनिवार्य माटो स्वास्थ्य कार्डमा पनि जोड दिए। ICRI का वैज्ञानिक डा. टी. एन. डेकाले ठूलो अलैंचीमा लाग्ने कीरा र रोग व्यवस्थापनको बारेमा विस्तृत प्रस्तुति दिनुभयो र बाली क्षति कम गर्न व्यावहारिक दृष्टिकोणहरूबारे छलफल गर्नुभयो। CIPMC गान्तोकका सहायक निर्देशक श्री रोमन लेप्चाले बीउ उपचार प्रक्रियाहरू, जैविक कीटनाशकका विभिन्न वर्गहरू, फेरोमोन पासोहरूको प्रयोग, र राष्ट्रिय कीट निगरानी प्रणाली (NPSS) बारे व्याख्या गर्नुभयो। कार्यक्रमको प्रमुख विशेषता जैविक कीटनाशक प्रयोग गरेर बीउ उपचार र फेरोमोन पासोहरूको स्थापनामा प्रत्यक्ष क्षेत्र प्रदर्शन थियो, जसले किसानहरूलाई IPM प्रविधिहरूको व्यावहारिक ज्ञान प्राप्त गर्न सक्षम बनायो। कार्यक्रम अन्तरक्रियात्मक सत्रको साथ समाप्त भयो, जहाँ किसानहरूले क्षेत्र-स्तरीय चुनौतीहरूबारे छलफल गरे र दिगो बाली संरक्षण उपायहरूमा विशेषज्ञ मार्गदर्शन प्राप्त गरे। वरिष्ठ राज्य विभागका अधिकारीहरूले पनि कार्यक्रम र प्रदर्शनमा भाग लिए र आफ्नो सुझाव दिए।