पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावको लागि चुनावी प्रचार तीव्र गतिमा भइरहेको छ। भाजपाले बंगाल जित्ने लक्ष्य राखेको छ भने तृणमूल कांग्रेसले सत्ता कायम राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। यद्यपि, जमीन गुमाएको माकपा (माक्र्सवादी) ले २०२६ को विधानसभा चुनावको लागि नयाँ “धार्मिक अवतार” धारण गरेको छ, जुन बंगालको राजनीतिमा सबैभन्दा ठूलो चर्चाको विषय बनेको छ। कुनै समय “धर्म अफिम हो” भन्ने नारा लगाउने भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी) हाल मन्दिरका घण्टीहरू र आगोको ज्वालाको बीचमा आफ्नो हराएको जग खोजिरहेको छ।
माकपा (माक्र्सवादी) को सबैभन्दा लोकप्रिय युवा अनुहार मीनाक्षी मुखर्जी आफ्नो आक्रामक शैलीका लागि परिचित छिन्। मन्दिरमा पूजा गरेको उनको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ। भाइरल तस्बिरमा, मीनाक्षी पूर्ण भक्तिका साथ प्रार्थना गरिरहेकी थिइन्। दशकौंदेखि नास्तिकतालाई ढालको रूपमा प्रयोग गर्दै आएको पार्टीकी पोस्टर गर्लको यो उपस्थितिले आफ्नो भोट बैंक गुमाइसकेका यी मानिसहरूले अब भोट प्राप्त गर्न वैचारिक त्याग गरिरहेका छन् भन्ने संकेत गर्छ। विपक्षीहरू यो पनि भन्छन् कि यो परिवर्तन सतहमा वैचारिक छ, तर भित्रबाट बाध्यता हो।
मीनाक्षी यस्तो गर्ने सीपीआई(एम) मा पहिलो नेता होइनन्। वर्षौं अघि, सीपीआई(एम) का एक प्रमुख र लोकप्रिय नेता स्वर्गीय सुभाष चक्रवर्तीले पनि त्यस्तै गरेका थिए। उनले पार्टी भित्र कडा विरोधको सामना गर्नुपर्यो र स्पष्टीकरण दिनुपर्यो। उनले तारापीठ मन्दिरको भ्रमण गरे र प्रार्थना गरे। त्यस समयमा, ज्योति बसुको नेतृत्वमा रहेको वामपन्थी विचारधारामा व्यक्तिगत आस्थाको लागि कुनै ठाउँ थिएन, तर आज, समयको चक्र यस्तो घुमेको छ कि पार्टीले आफ्ना नेताहरूलाई धार्मिक कार्यक्रमहरूमा सार्वजनिक रूपमा भाग लिनबाट रोक्न असमर्थ छ।
उत्तर २४ परगनास्थित पानीहाटीका युवा सीपीआई(एम) उम्मेदवार कलतन दासगुप्ताले मन्दिरबाट आफ्नो चुनावी अभियान सुरु गरे। उनले ऐतिहासिक श्री चैतन्य देव मन्दिरमा प्रार्थना गरे र त्यसपछि आफ्नो चुनावी अभियानमा निस्किए। कल्टनले मन्दिरमा धार्मिक पूजा मात्र गरेनन् तर यसलाई आफ्नो सांस्कृतिक सम्पदाको एक भागको रूपमा पनि वर्णन गरे। वास्तवमा, बंगालमा माकपा (एम) अब हिन्दू मतदाताहरूबाट टाढा बनाएको “ब्ल्याक होल” बाट बाहिर निस्कन चाहन्छ। २०२१ को चुनावमा शून्यमा झरेको पछि, पार्टीले महसुस गर्यो कि धर्मबाट आफूलाई टाढा राखेर बंगाल जस्तो सांस्कृतिक रूपमा धनी राज्यमा चुनाव जित्न सकिँदैन।
भाजपा र टीएमसीले यो परिवर्तनलाई “वैचारिक दिवालियापन” भनिरहेका छन्। भाजपाले भन्छ कि धार्मिक चाडपर्वहरूको खिल्ली उडाउनेहरू अब दुर्गा पूजादेखि ईद र गुरुपर्वासम्म हरेक धार्मिक समुदायसँग जोडिन खोजिरहेका छन्। तिनीहरू अब हारको डरले तिलक लगाइरहेका छन्। टीएमसी भन्छ कि माकपा (एम) को यो रूप बंगालका जनतालाई भ्रमित गर्ने असफल प्रयास हो। यद्यपि, २०२६ को लडाईमा, सीपीआई(एम) कार्ल मार्क्सका पुस्तकहरूभन्दा बाहिर जान र “सांस्कृतिक राष्ट्रवाद” को पाठ सिकाउन तयार छ।
