राम नवमीमा दक्षिणेश्वर रामकृष्ण संघ (आद्यपीठ) मा दुई हजार कुमारी कन्याहरूलाई देवीको रूपमा पूजा गरिन्थ्यो। यो परम्परा वर्षौं पहिले आद्यपीठका संस्थापक स्वामी अन्नदा ठाकुरले सुरु गरेका थिए। नवरात्रका नौ दिन देवी शक्तिको पूजाको लागि सबैभन्दा शक्तिशाली र महत्त्वपूर्ण समय हो। यी नौ दिनहरूमा, माता देवीको नौ विभिन्न रूपहरूको पूजा महत्त्वपूर्ण छ, तर नौ कुमारी केटीहरूको पूजा बिना नवरात्र व्रत पूर्ण मानिन्न। यस परम्परालाई निरन्तरता दिँदै, प्रत्येक वर्ष जस्तै, राम नवमीको शुक्रबार, दक्षिणेश्वर रामकृष्ण संघ (आद्यपीठ) मा दुई हजार कुमारी केटीहरूलाई देवीको रूपमा पूजा गरिन्थ्यो।
यो परम्परा आद्यपीठका संस्थापक स्वामी अन्नदा ठाकुरले सुरु गरेका थिए। आद्यपीठका ट्रस्टी तथा महासचिव ब्रह्मचारी मुरल भाइले बताए कि कुमारी केटीहरूको पूजा गर्ने प्रथा चैत्र २२, १३२१ मा बंगालको आद्यपीठमा सुरु भएको थियो। पहिलो पटक अन्नदा ठाकुरले कुँवरी अनुष्ठान सुरु गर्दा, अचानक भेटीको संख्या बढ्यो, र एक कुमारी केटी आएर खाना खाएर गइन्। त्यो केटी को थिइन्? यो प्रश्न स्वामीको मनमा रह्यो। एक दिन, आमा आद्या स्वामीको सपनामा देखा परिन् र भनिन् कि उनी, कुमारी केटीहरूसँगै, त्यहाँ उपस्थित छिन्। त्यसबेलादेखि, आद्यपीठमा कुँवरी पूजाको प्रचलन सुरु भयो।
शुक्रबार ब्रह्मचारी मुरल भाइले मन्त्र जप गर्दै कुँवरी पूजा गरे। कुँवरी पूजाको भव्यता हेर्न लायक थियो। धेरै महिलाहरूले आफ्ना छोरीहरूलाई सजाएर पूजा गर्न आदिपीठमा आइपुगे। देवीको पूजा गर्दा फलफूल चढाइएझैं, केटीहरूलाई भेटी चढाइन्थ्यो र उनीहरूलाई मिठाई दिइन्थ्यो। रामनवमीमा एकैसाथ दुई हजार कुमारी केटीहरूको पूजा आद्यपीठ बाहेक संसारमा कतै पनि गरिँदैन भन्ने दाबी गरिएको छ। केटीहरूलाई देवी दुर्गा वा नवदुर्गाका नौ रूपहरूको प्रतीकको रूपमा पूजा गरिन्छ। भक्तहरूले साना केटीहरूको खुट्टा धुन्छन्, तिनीहरूलाई तिलक लगाउँछन् र आशीर्वाद लिन तिनीहरूलाई खाना चढाउँछन्। आदिपीठमा कुँवारी पूजा गर्दा देखिएझैं, यसले देवीलाई प्रसन्न तुल्याउँछ र भक्तहरूको मनोकामना पूरा गर्छिन् भन्ने विश्वास गरिन्छ। यसबाहेक, बालिकाको पूजा गर्नाले घरमा सुख र समृद्धि आउँछ।
कन्या पूजाका फाइदाहरू
सदियौंदेखि बालिकाहरूको पूजा गर्ने परम्परा सनातन संस्कृतिको एक हिस्सा रहँदै आएको छ। यो परम्पराले हामीलाई सम्झाउँछ कि छोरीहरू देवीको एक रूप हुन्, र उनीहरूको सम्मान गर्नु हाम्रो संस्कृतिको एक महत्त्वपूर्ण भाग हो। धार्मिक मान्यता अनुसार, नवरात्रमा बालिकाहरूको पूजा गर्नाले धेरै शुभ परिणामहरू प्राप्त हुन्छन्, घरबाट नकारात्मकता हट्छ र सुख र समृद्धि बढ्छ।
कन्या पूजाको समयमा साना केटीहरूको खुट्टा धुनु केवल परम्परा मात्र होइन, भक्ति, सेवा र नम्रताको प्रतीक पनि हो। शास्त्रहरू अनुसार, “या देवी सर्वभूतेषु” सिद्धान्तमा आधारित, देवी प्रत्येक बालिकामा बास गर्छिन् भन्ने विश्वास गरिन्छ। त्यसैले, उनीहरूको खुट्टा धुनु देवीको पूजाको एक महत्त्वपूर्ण भाग हो।
