विद्यासागर विश्वविद्यालयमा भारतीय ज्ञान परम्परा सम्बन्धी दुई दिने राष्ट्रिय संगोष्ठी सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो। संगोष्ठीमा विद्वानहरूले लोक भाषा र ज्ञान परम्परा बीचको सम्बन्धमा महत्त्वपूर्ण अन्तर्दृष्टिहरू साझा गरे। मिदनापुरस्थित विद्यासागर विश्वविद्यालयको हिन्दी विभागद्वारा आयोजित “भारतीय ज्ञान परम्परा र हिन्दी साहित्य” सम्बन्धी दुई दिने राष्ट्रिय संगोष्ठी सम्पन्न भयो। दोस्रो दिन विभिन्न सत्रहरूमा विद्वानहरूले आफ्ना विचारहरू साझा गरे र विषयका विभिन्न पक्षहरूमा छलफल गरे।
तेस्रो आलोचनात्मक सत्रको अध्यक्षता गर्दै, प्रो. रवि भूषणले भने कि भारतीय ज्ञान परम्परालाई संस्कृतमा मात्र सीमित गर्ने प्रयासहरूको लागि कबीर सबैभन्दा ठूलो चुनौती हुन्। उनले थपे कि आजको समयमा ज्ञान परम्पराको बारेमा छलफल गर्नु आश्चर्यजनक देखिन्छ। हावडा हिन्दी विश्वविद्यालयका पूर्व उपकुलपति प्रो. दामोदर मिश्रले भने कि लोक भाषा भारतीय ज्ञान परम्पराको जग हो। उनले स्पष्ट पारे कि लोक भाषा पहिले आउँछ, त्यसपछि शास्त्र र साहित्यको भाषाको विकास हुन्छ। उनले यो पनि भने कि जब ज्ञान परम्परा परम्परागत हुन्छ, यसले अन्धविश्वासको रूप लिन्छ।
डा. सुभाषचन्द्र गुप्ताले भारतमा एकैसाथ धेरै ज्ञान परम्पराहरू विकास भएको बताए। यसैबीच, मध्य प्रदेशको सागर विश्वविद्यालयका डा. संजय नैनवाडले भारतीय ज्ञान परम्परा केवल वैदिक साहित्यमा मात्र सीमित नभएको बताए। अन्य साहित्य र अनुवादहरू पनि यसको महत्त्वपूर्ण भाग हुन्। अनुसन्धान पत्र वाचन सत्र डा. पंकज साहको अध्यक्षतामा भएको थियो। डा. रेणु गुप्ता, डा. सोनम सिंह, उष्मिता गौर, मदन शाह, तेजेश्वर नोनिया, रिया श्रीवास्तव र नेहा शर्माले आफ्ना अनुसन्धान पत्रहरू प्रस्तुत गरे।
कार्यक्रममा अनुराधा कुमारी, मौली मुखर्जी, रूथ कर, अंजली शर्मा, निसार अहमद, उषा दुबे, रम्भा कुमारी र काजल ठाकुरले कविता संग्रह प्रस्तुत गरे। संगोष्ठीको सञ्चालन सुषमा कुमारी र रूपेश कुमार यादवले गरेका थिए। धन्यवाद ज्ञापन डा. श्रीकान्त द्विवेदी र रिया श्रीवास्तवले गरेका थिए। कार्यक्रममा लेखक तथा आलोचक मृत्युंजय श्रीवास्तव, डा. संजय पासवान, डा. प्रकाश अग्रवाल र चन्दना मण्डल लगायत ठूलो संख्यामा साहित्य प्रेमीहरूको उपस्थिति थियो। कार्यक्रम सफल बनाउन नसरीन बानो, अर्जुन शार्की, विवेक भोला, पिंकी बहादुर, अदिति शर्मा, इन्दु शर्मा, प्रिया मिश्रा र अनिल साहले विशेष सहयोग गर्नुभएको थियो।












