भारतको चिया निर्यात २०२५ मा २८ करोड १० लाख किलोग्रामको अहिलेसम्मकै उच्चमा पुग्ने अनुमान गरिएको थियो।
नयाँ दिल्ली: उद्योग विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि यदि अमेरिका र इरान बीचको जारी द्वन्द्व अझै केही हप्तासम्म जारी रह्यो भने, भारतको चिया निर्यातमा धक्का लाग्न सक्छ। २०२५ मा भारतको चिया निर्यात २८ करोड १० लाख किलोग्रामको अहिलेसम्मकै उच्चमा पुग्ने अनुमान गरिएको थियो। यद्यपि, वर्तमान परिस्थितिले त्यो वृद्धिलाई रोक्न सक्ने चिन्ताहरू छन्।
उद्योग विज्ञहरूका अनुसार, भारतको कुल चिया निर्यातको लगभग ६० प्रतिशत पश्चिम एसिया र स्वतन्त्र राज्यहरूको राष्ट्रमंडल क्षेत्रमा जान्छ। यस निर्यातको ठूलो हिस्सा समुद्री मार्गबाट होर्मुज जलडमरू हुँदै ढुवानी गरिन्छ। हाल, त्यो महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्गमा अस्थिरताका कारण धेरै जहाजहरू अड्किएका छन्, जसले व्यापारलाई असर गर्न सक्छ।
भारतीय चिया संघका उपाध्यक्ष अतुल रस्तोगी भन्छन् कि रूस-युक्रेन युद्धको समयमा अफ्रिकी बजार विशेष गरी प्रभावित भएको थियो। तर यस पटक चियाको कुरा गर्दा भारत र श्रीलंका सबैभन्दा बढी प्रभावित हुन सक्छन्। उनले भने कि ढुवानी लागत बढ्नेछ, र यसको प्रभाव पर्नेछ। रस्तोगीले थप व्याख्या गरे कि यदि इरानमा शासन परिवर्तन भयो र अमेरिकी वित्तीय प्रतिबन्धहरू खुकुलो पारियो भने, यसले भारतलाई इरानी बजारमा बढी पहुँच प्राप्त गर्ने अवसरहरू सिर्जना गर्न सक्छ। इरान भारतीय चियाको लागि एक प्रमुख बजार हो।
सन् २०२५ मा पश्चिम एसियामा भारतको चिया निर्यात १२ करोड १० लाख किलोग्राम थियो। यसमध्ये लगभग ५ करोड ७ लाख किलोग्राम संयुक्त अरब इमिरेट्समा गएको थियो। लगभग ५ करोड २० लाख किलोग्राम इराकमा, १० करोड ६ लाख किलोग्राम इरानमा र लगभग ६७ लाख किलोग्राम साउदी अरेबियामा गएको थियो।
कम्वेलवेम क्षेत्रमा कुल निर्यात ४ करोड ३० लाख किलोग्राम थियो, जसमध्ये लगभग ३ करोड १० लाख किलोग्राम रूसमा गएको थियो। चिया काजाकिस्तान सहित अन्य देशहरूमा पनि निर्यात गरिएको थियो। कुल मूल्यको हिसाबले, २०२५ मा भारतको चिया निर्यात लगभग ₹८,५०० करोड (₹८,५०० करोड) थियो। यसमध्ये, मध्य पूर्वमा निर्यात लगभग ₹३,३०० करोड र राष्ट्रमंडल क्षेत्रमा लगभग ₹८४२ करोड रहेको थियो।
भारतीय साना चिया उत्पादक संघको परिसंघका अध्यक्ष विजय गोपाल चक्रवर्तीले अमेरिका-इरान द्वन्द्वले भारतीय चिया निर्यातमा तीन प्रमुख चुनौतीहरू खडा गरेको बताए: रसद समस्या, बजारमा मन्दी र स्थानीय चियाको मूल्यमा प्रभाव। उनले थप भने कि इरान र इराक असमको उच्चतम गुणस्तरको अर्थोडक्स चियाको प्रमुख बजार हुन्। पश्चिम एसियाको अस्थिर अवस्थाले लामो समयसम्म चिया व्यापारलाई असर गर्न सक्छ।
