भारतले सेमिकन्डक्टर उत्पादन क्षेत्रमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्दै गुजरातको सानन्दमा Micron Technology ले देशकै पहिलो सेमिकन्डक्टर एसेम्बली तथा परीक्षण (टेस्ट) सुविधा औपचारिक रूपमा उद्घाटन गरेको छ। यस अत्याधुनिक उद्योगको स्थापना भारतलाई विश्वव्यापी सेमिकन्डक्टर उत्पादन केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ तथा आयातित चिप्समाथिको निर्भरता घटाउने प्रयासलाई बल पुर्याएको छ।
यो सुविधामा माइक्रोनका अन्तर्राष्ट्रिय उत्पादन केन्द्रहरूमा तयार गरिएका DRAM र NAND वेफरहरूलाई अन्तिम चरणमा प्रशोधन गरी कम्प्युटर, ल्यापटप, डाटा सेन्टर, स्मार्टफोन तथा अन्य डिजिटल उपकरणहरूमा प्रयोग हुने मेमोरी तथा स्टोरेज उत्पादनमा रूपान्तरण गरिन्छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्लाउड कम्प्युटिङ तथा उच्च क्षमतायुक्त डिजिटल प्रविधिको विस्तारसँगै विश्वभर सेमिकन्डक्टर मेमोरीको माग तीव्र रूपमा बढिरहेको अवस्थामा भारतमा स्थापना गरिएको यो उद्योगलाई रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिएको छ।
करिब २.७५ अर्ब अमेरिकी डलरको लगानीमा निर्माण गरिएको यो परियोजना भारत सरकार तथा गुजरात राज्य सरकारको सहकार्यमा सम्पन्न भएको हो। ५ लाख वर्गफुटभन्दा बढी क्लिनरुम क्षेत्रफल रहेको यो उद्योग भारतमा स्थापित सबैभन्दा ठूलो सेमिकन्डक्टर एसेम्बली तथा परीक्षण केन्द्रमध्ये एक मानिन्छ। उद्घाटन समारोहमा भारतका प्रधानमन्त्री Narendra Modi, गुजरातका मुख्यमन्त्री Bhupendra Patel, केन्द्रीय सूचना प्रविधि तथा इलेक्ट्रोनिक्स मन्त्री Ashwini Vaishnaw तथा माइक्रोनका अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत Sanjay Mehrotra लगायत उच्च अधिकारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
सानन्दस्थित यस उद्योगबाट व्यावसायिक उत्पादन सुरु भइसकेको छ र भारतमै उत्पादन गरिएका पहिलो मेमोरी मोड्युलहरू Dell Technologies का स्थानीय रूपमा निर्माण गरिएका ल्यापटपहरूका लागि पठाइएको कम्पनीले जनाएको छ। सन् २०२६ भित्र यस केन्द्रले करोडौँ सेमिकन्डक्टर युनिटहरू एसेम्बली तथा परीक्षण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ भने आगामी वर्षहरूमा उत्पादन क्षमता अझ विस्तार गरिने योजना रहेको छ।
उद्योग स्थापनासँगै हजारौँ प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना हुने अनुमान गरिएको छ। साथै इलेक्ट्रोनिक्स कम्पोनेन्ट, आपूर्ति श्रृंखला, उन्नत प्याकेजिङ तथा सेमिकन्डक्टर डिजाइनसँग सम्बन्धित सहायक उद्योगहरूको विकासमा समेत यसले सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। माइक्रोनले भारतका विभिन्न शैक्षिक संस्था तथा प्राविधिक केन्द्रहरूसँग सहकार्य गरी दक्ष जनशक्ति उत्पादनका लागि तालिम तथा प्राविधिक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने योजना पनि अघि सारेको छ।
पर्यावरणीय दिगोपनालाई ध्यानमा राख्दै निर्माण गरिएको यस उद्योगमा पानी पुनःप्रयोग प्रणाली, ऊर्जा-दक्ष पूर्वाधार तथा वातावरणमैत्री प्रविधि प्रयोग गरिएको छ, जसले LEED गोल्ड प्रमाणिकरण हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
माइक्रोनको सेमिकन्डक्टर एसेम्बली तथा टेस्ट सुविधा उद्घाटनलाई भारतको प्रविधि क्षेत्रका लागि ऐतिहासिक मोडका रूपमा हेरिएको छ। विश्वव्यापी रूपमा चिप उत्पादनको माग बढिरहेका बेला यस परियोजनाले भारतलाई भविष्यमा सेमिकन्डक्टर उत्पादन तथा प्रविधि नवप्रवर्तनको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्ने विश्वास गरिएको छ।
