“जबसम्म मिरिक झीलमा माछा रहन्छ, तबसम्म हाम्राे जीवन चल्छ”: स्थानीय व्यवसायी ममता तामाङ

मिरिक झीलकाे सौन्दर्य र माछाको अस्तित्वले स्थानीय बासिन्दाको रोजगारी र जीविकोपार्जनमा खेलेको महत्वपूर्ण भूमिका।मिरिक झीलमा रहेका विभिन्न प्रजातिका माछाहरू पर्यटकहरूका लागि मुख्य आकर्षण हुन्। यी माछालाई पाउरोटी र मुराई खुवाउने पर्यटकको चहलपहलले विगत २५ वर्षदेखि स्थानीय महिला ममता तामाङ र अन्य व्यवसायीहरूको परिवार पाल्ने बलियो आधार खडा गरेको छ।

यो विषय मिरिकको पर्यटन, स्थानीय साना व्यवसायीको जीविकोपार्जन र वातावरण संरक्षणसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। झीलको सफाइ र माछाको संरक्षण केवल वातावरणीय मुद्दा मात्र नभएर स्थानीय परिवारहरूको दैनिक रोजीरोटी र आर्थिक आत्मनिर्भरतासँग जोडिएको महत्वपूर्ण विषय हो।

मुख्य समाचार

पश्चिम बंगालको प्रसिद्ध पर्यटन केन्द्र मिरिकको प्रमुख आकर्षण यहाँको सुन्दर झील र यसमा तैरिने विभिन्न प्रजातिका माछाहरू हुन्। वर्षैभरि देश-विदेशबाट आउने पर्यटकहरू झीलका माछा हेर्न र तिनलाई आहारा दिन रुचाउँछन्। माछा पुल नजिकै नाङ्गो आँखाले सजिलै देखिने यी माछाहरू पर्यटकका लागि मात्र मनोरञ्जनको साधन नभई केही स्थानीय परिवारका लागि जीवन धान्ने बलियो माध्यम बनेका छन्।

झीलको माछा पुल नजिकै खुल्ला आकाशमुनि टेबल राखेर पर्यटकहरूलाई पाउरोटी र मुराई बेच्ने काम विगत २५ वर्षदेखि गर्दै आएकी छिन् स्थानीय व्यवसायी ममता तामाङ। सुरुआतमा एक्लै व्यवसाय सुरु गरेकी ममताको पछि-पछि अन्य महिलाहरू पनि जोडिए। हाल यहाँ पाँच जना महिलाहरूले नियमित रूपमा पाउरोटी र मुराई बेचेर आफ्नो घरपरिवार चलाउँदै आएका छन्।

“मिरिक झीलमा रहेका माछाहरू हाम्रा लागि सबै थोक हुन्। जबसम्म मिरिक झीलमा माछा रहन्छ, तबसम्म हाम्राे जीवन चल्छ। त्यसैले हाम्रा लागि मिरिक झीलका माछाहरू अति नै महत्वपूर्ण छन्।”

— ममता तामाङ, स्थानीय व्यवसायी

बिहान टेबल राखेर पाउरोटी र मुराई बिक्री गर्ने र साँझ घर फर्किने उनीहरूको दिनचर्या बनेको छ। पर्यटकहरूले उनीहरूबाट पाउरोटी र मुराई किनेर माछालाई खुवाउँदै रमाउने गर्छन्, जसले गर्दा यी व्यवसायीहरूको दैनिक आम्दानी सम्भव भएको छ।

झीलको प्रदूषण र माछामाथि सङ्कट

ममता तामाङका अनुसार हाल मिरिक झीलको पानी अत्यधिक दूषित बन्दै गएको छ भने झीलको गहिराइ पनि निरन्तर घटिरहेको छ। यसले गर्दा झीलमा रहेका माछाहरूको अस्तित्व नै सङ्कटमा पर्न थालेको छ। प्रत्येक वर्ष प्रदूषणका कारण धेरै माछाहरू मर्ने गरेकोमा उनीहरू दुःखी छन्।

“मिरिक झीलमा एउटा मात्र माछा मर्यो भने पनि हामीलाई ठूलो पीडा हुन्छ,” तामाङ भन्छिन्, “प्रशासनले झीललाई सफा गरिदिए माछाहरूको जीवन सहज हुने थियो र तिनको संरक्षण पनि सम्भव हुन्थ्यो।”

कोरोना सङ्क्रमणको कठिन समयमा झीलमा माछा मार्नेहरूको सङ्ख्या बढेपछि आफूहरू धेरै चिन्तित बनेको उनी सम्झिन्छिन्। यद्यपि, हाल स्थानीय प्रशासनले माछा मार्नेहरूविरुद्ध सक्रिय निगरानी बढाएपछि गैरकानुनी रूपमा माछा मार्ने क्रम रोकिएको छ। तर पनि, झीलको प्रदूषण अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ।

स्थानीय व्यवसायीहरू र विभिन्न सामाजिक संस्थाहरूले माछा हेर्ने ठाउँ र आसपासको क्षेत्रलाई सफा राख्न समय-समयमा सफाइ अभियान चलाउँदै आएका छन्। तामाङले मिरिक झील भ्रमण गर्ने सम्पूर्ण पर्यटक तथा स्थानीय बासिन्दाहरूलाई झीलमा फोहोर र प्लास्टिक नफालिदिन नम्र आह्वान समेत गरेकी छिन्।

FAQs

मिरिक झीलका माछाहरू स्थानीयका लागि किन महत्वपूर्ण छ?

मिरिक झीलका माछाहरू पर्यटकका लागि प्रमुख आकर्षण हुन्। यी माछालाई पाउरोटी र मुराई खुवाउने पर्यटकको चहलपहलले गर्दा स्थानीय व्यवसायीहरूले पाउरोटी र मुराई बेचेर आफ्नो घरपरिवार चलाउन पाएका छन्।

मिरिक झीलका माछाहरू अहिले के-कस्ता सङ्कटमा छन्?

झीलको पानी दूषित हुनु र गहिराइ घट्दै जानु माछाहरूका लागि मुख्य सङ्कट बनेको छ। प्रदूषणका कारण बर्सेनि धेरै माछाहरू मर्ने गरेकाले झीलको सफाइ र प्लास्टिक नियन्त्रण अति आवश्यक भएको छ।