ममता बनर्जीको ‘लंका’ ध्वस्त पार्ने काकोली घोष दस्तीदार र रीताब्रत बनर्जी को हुन्? यी दुई विद्रोहीहरूको भित्री कथा जान्नुहोस्। तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) भित्र भएको विशाल विद्रोहका मुख्य शिल्पकार सांसद डा. काकोली घोष दस्तीदार र विपक्षी नेता रीताब्रत बनर्जीको प्रोफाइल। यी दुई अनुभवी नेताहरूले किन खुलेआम ममता बनर्जीको विरोध गरे भनेर जान्नुहोस्।२०२६ को पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावमा तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) को लज्जास्पद हार पछि, पार्टीले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा आत्मघाती ठाडो विभाजन भोगेको छ। कोलकातामा, ८० विधायकहरू मध्ये ५८ ले विधानसभा भित्र विद्रोहको झण्डा उठाए, जबकि दिल्लीमा, टीएमसीका २८ लोकसभा सांसदहरू मध्ये २० ले एनडीएलाई समर्थन गरे, जसले ममता बनर्जीको राष्ट्रिय हैसियतलाई अन्तिम धक्का दियो। काकोली र रीताब्रतको ‘अपरेसन कू’ यस सम्पूर्ण कू पछाडि केवल दुई नामहरू गुन्जिरहेका छन्: डा. काकोली घोष दस्तीदार र रीताब्रत बनर्जी। यी दुई जना साधारण नेता वा प्यारासुट-इन भर्ती होइनन्। तिनीहरू ममता बनर्जीका सबैभन्दा विश्वासिला भित्री र रणनीतिकार थिए, एक समय तृणमूल कांग्रेसका अक्सिजन थिए। आज, यी दुईले मिलेर ममता बनर्जी र उनका भतिजा अभिषेक बनर्जी विरुद्ध ‘अपरेसन कू’ गरे। डा. काकोली घोष दस्तीदार: ममताको ‘फायरब्रान्ड कमाण्डर’ ले कदम चाल्छिन् लोकसभामा टीएमसी वंशलाई तासको बट्टा जस्तै ध्वस्त पार्ने डा. काकोली घोष दस्तीदारको अत्यधिक प्रभावशाली र आश्चर्यजनक प्रोफाइल छ। पारिवारिक राजनीतिक प्रभाव: नोभेम्बर २३, १९५९ मा जन्मेका डा. काकोली घोष दस्तीदारको परिवारको बंगालको राजनीतिमा तीन पुस्ताको इतिहास छ। उनका काका, अरुण मोइत्रा, एक स्वतन्त्रता सेनानी र राज्य कांग्रेस अध्यक्ष थिए, जबकि उनका मामा, गुरुदास दासगुप्ता, एक प्रसिद्ध सांसद थिए। उनका पति, डा. सुदर्शन घोष दस्तीदार, एक प्रसिद्ध IVF विशेषज्ञ र बंगालका पूर्व मन्त्री हुन्।
ममताको कोर टोली र चार पटक सांसद: काकोली घोष दस्तीदारले २००९ देखि लगातार बारासत लोकसभा सीट रेकर्ड अन्तरले जित्दै आएकी छिन्। उनले अखिल भारतीय तृणमूल महिला कांग्रेसको राष्ट्रिय अध्यक्ष र लोकसभामा पार्टीको प्रमुख सचेतक जस्ता शक्तिशाली पदहरू सम्हालेकी छिन्। विद्रोहको भित्री कथा (कल्याण बनर्जी र I-PAC मा रिस): काकोली घोषको विद्रोह मे २७, २०२६ मा सुरु भयो, जब उनले अचानक सबै TMC संगठनात्मक पदहरूबाट राजीनामा दिइन्। उनले TMC सांसद कल्याण बनर्जीलाई गम्भीर दुर्व्यवहार र महिलाविरोधी व्यवहारको आरोप लगाउँदै लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्लालाई पत्र लेखिन्। उनले RG कर मेडिकल कलेज काण्ड, तृणमूल कांग्रेस भित्र बढ्दो भ्रष्टाचार, र चुनाव रणनीति एजेन्सी I-PAC र अभिषेक बनर्जीको बढ्दो हस्तक्षेपलाई आफ्नो हारको मुख्य कारणको रूपमा पनि उल्लेख गरिन्। ऋतब्रत बनर्जी: विद्यार्थी राजनीतिको ‘चाणक्य’ ले कोलकातामा परिवर्तन ल्यायो कोलकाता विधानसभा भित्र ममता बनर्जीलाई क्याच-२२ को स्थितिमा पुर्याउने ऋतब्रत बनर्जी विद्रोही व्यवस्थापिका दलको नयाँ नेताको रूपमा देखा परेका छन्। वामपन्थीदेखि तृणमूलसम्म, र अहिले विद्रोही राजा: ऋतब्रत बनर्जी एक समय सीपीआई(एम) को विद्यार्थी शाखा, एसएफआईका अखिल भारतीय महासचिव र राज्यसभा सांसद थिए। वामपन्थी छोडेपछि, ममता बनर्जीले उनलाई टीएमसीमा ल्याइन् र उनलाई पार्टीको ट्रेड युनियन शाखाको राष्ट्रिय प्रमुख नियुक्त गरिन्। उनलाई युवाहरूलाई संगठित र परिचालन गर्ने मास्टर मानिन्छ।
असोल टीएमसीले ५८ विधायकहरूको दाबी गर्यो: जुन १, २०२६ मा, टीएमसीले “पार्टी विरोधी गतिविधि” को आरोपमा ऋतब्रत बनर्जी र सन्दीपन साहालाई निष्कासित गर्यो। ऋतब्रतले यस्तो बलियो प्रतिक्रिया दिए जुन ममता बनर्जीले पनि आशा गरेकी थिइनन्। तीन दिन भित्रै, उनले ८० असन्तुष्ट टीएमसी विधायकहरू मध्ये ५८ जनाको हस्ताक्षर सङ्कलन गरे र विधानसभा अध्यक्ष रथिन्द्र बोसलाई “वास्तविक टीएमसी विधान दल” को रूपमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरे। विपक्षी दलको नेता बने: संख्यात्मक शक्तिको आधारमा, विधानसभा अध्यक्षले रीताब्रत बनर्जीलाई विपक्षी दलको नेताको रूपमा मान्यता दिए र उनलाई विपक्षी दलको नेताको कक्षको साँचो हस्तान्तरण गरे। रीताब्रतको सबैभन्दा ठूलो चाल यो हो कि उनी अझै पनि आफूलाई ममता बनर्जीको सिपाही भन्छन्, तर उनले अभिषेक बनर्जीको नेतृत्वलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेका छन्। काकी-भतिजाको झगडा र आई-पीएसी सिन्डिकेटले पतनको नेतृत्व गर्यो। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, काकोली घोष दस्तीदार र रीताब्रत बनर्जी बीचको गठबन्धनले तृणमूल कांग्रेस भित्रको सबैभन्दा ठूलो असन्तुष्टिलाई आवाज दिएको छ, जुन विगत दुई वर्षदेखि नबन्ना (सचिवालय) र कालीघाटमा उम्लिरहेको थियो। दुवै नेताहरूको आरोप छ कि ममता बनर्जीले आफ्नो पार्टीको पूर्ण नियन्त्रण उनको भतिजा अभिषेक बनर्जी र कर्पोरेट एजेन्सी आई-पीएसीलाई सुम्पेकी थिइन्। ममता बनर्जीको राजनीतिक अस्तित्वलाई नष्ट गर्ने अभियानमा ऋतब्रत अभिषेक बनर्जीको आदेशमा, २०२६ को बंगाल विधानसभा चुनावको लागि धेरै पुराना र तल्लो तहका तृणमूल नेताहरूलाई टिकट दिन अस्वीकार गरियो। यसले पार्टी भित्र पुरानो गार्ड र नयाँ रगत (पुराना वफादारहरू विरुद्ध नयाँ अनुहार) बीच रक्तपातपूर्ण लडाईं सुरु गर्यो, जसलाई यी दुई दिग्गजहरूले सम्पूर्ण पार्टीलाई विभाजित गर्न प्रयोग गरे। अब, काकोली घोष दिल्लीको इन्चार्ज छिन्, जबकि ऋतब्रत कोलकाता विधानसभामा ममता बनर्जीको राजनीतिक अस्तित्वलाई नष्ट गर्ने अन्तिम अभियानमा लागिरहेका छन्।
