बढ्दो तापक्रमले परिस्थितिलाई अझ खराब बनाउन सक्छ, लाखौंले खाद्य संकटको सामना गर्नुपर्ने सम्भावना छ। जलवायु परिवर्तनले कृषिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ, भविष्यमा खाद्य उपलब्धता घट्ने सम्भावना छ। विश्वव्यापी तापक्रममा निरन्तर वृद्धिले भारतको खाद्य सुरक्षामा ठूलो खतरा निम्त्याइरहेको छ। हालैको एक अध्ययनले देशमा पर्याप्त र पौष्टिक खानाको उपलब्धता भविष्यमा प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय वातावरण तथा विकास संस्थानको नयाँ प्रतिवेदन अनुसार, बढ्दो तापक्रमले खाद्य उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर गरिरहेको छ। यो अवस्था भारत जस्तो कृषिमा आधारित देशको लागि अझ चिन्ताजनक छ, जहाँ १.४ अर्ब जनसंख्या कृषि र मौसममा निर्भर छ।
प्रतिवेदनले नयाँ ‘खाद्य सुरक्षा सूचकांक’ विकास गरेको छ। भारतको आधारभूत स्कोर ५.३१ छ, जुन विश्वव्यापी औसत ६.७४ भन्दा धेरै कम छ। यस सन्दर्भमा भारत ब्राजिल (६.७२), मेक्सिको (६.३६), र इन्डोनेसिया (५.८७) भन्दा पनि पछाडि छ। अनुसन्धानकर्ताहरूले चेतावनी दिएका छन् कि बढ्दो तापक्रमले स्थितिलाई अझ खराब बनाउन सक्छ। यदि औसत तापक्रम १.५ डिग्री सेल्सियसले बढ्यो भने, भारतको स्कोर ४.९६ मा झर्न सक्छ। २ डिग्रीको वृद्धिले स्कोर ४.५२ मा झर्न सक्छ।
अध्ययनले जलवायु परिवर्तनले चरम मौसम निम्त्याइरहेको बताएको छ। यसले मुख्यतया खाद्य गुणस्तर र उपलब्धतालाई असर गर्छ। पहिलो, पौष्टिक खानाको अभाव हुन्छ, त्यसपछि पर्याप्त खाना प्राप्त गर्न पनि गाह्रो हुन्छ।
अनुसन्धानले १६२ देशहरूलाई चार प्यारामिटरहरूमा विश्लेषण गरेको छ: खाद्य उपलब्धता, मूल्य, पोषण स्थिति, र आपूर्ति प्रणालीको बल। प्रतिवेदन अनुसार, विश्वको लगभग ५९ प्रतिशत जनसंख्या औसतभन्दा कम खाद्य सुरक्षा भएका देशहरूमा बस्छ। तापक्रममा १.५ डिग्रीको वृद्धिले थप २.५ अर्ब मानिसहरूलाई यस श्रेणीमा धकेल्न सक्छ।
मौसम विज्ञ रितु भारद्वाजले भने कि जलवायु परिवर्तनको लागि कम जिम्मेवार गरीब देशहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित हुनेछन्।बढ्दो तापक्रमले परिस्थितिलाई अझ खराब बनाउन सक्छ, लाखौंले खाद्य संकटको सामना गर्नुपर्ने सम्भावना छ।
जलवायु परिवर्तनले कृषिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ, भविष्यमा खाद्य उपलब्धता घट्ने सम्भावना छ।
